Putin thử thành công tên lửa hạt nhân; Trump nói không phù hợp, khuyên chấm dứt chiến tranh

Nga tuyên bố đã thử nghiệm thành công tên lửa hành trình hạt nhân 9M730 Burevestnik với tầm bay gần như không giới hạn, có khả năng vượt mọi hệ thống phòng thủ. Tổng thống Putin mô tả đây là vũ khí độc nhất vô nhị, trong khi các chuyên gia phương Tây nghi ngờ tính khả thi và an toàn của công nghệ này. Tổng thống Donald Trump phản ứng rằng việc thử tên lửa là không phù hợp [trong thời điểm hiện tại] và kêu gọi Nga chấm dứt chiến tranh Ukraine thay vì gia tăng chạy đua vũ trang.

Nga tuyên bố đã thử thành công tên lửa hành trình hạt nhân mang tên 9M730 Burevestnik (tên NATO Skyfall) với động cơ hạt nhân — nghĩa là sử dụng một đầu máy hạt nhân thay vì nhiên liệu hóa thạch: theo lời của ông Vladimir Putin và ông Valery Gerasimov (Tổng tham mưu trưởng Quân đội Nga) – tên lửa bay khoảng 14.000 km (≈ 8.700 miles) và duy trì bay khoảng 15 giờ trong không trung.

Theo phát biểu của ông Valery Gerasimov — Tổng Tham mưu trưởng Quân đội Nga — tên lửa thể hiện khả năng cao vượt mọi hệ thống phòng thủ tên lửa và phòng không.

Nga nói rằng tên lửa có tầm với gần như không giới hạn, sử dụng động cơ hạt nhân để bay lâu, bay thấp và né hệ thống phòng thủ hiện có.

Ông Putin gọi đây là vũ khí độc nhất vô nhị, mà không quốc gia nào khác sở hữu. Nga nói rằng từ giờ sẽ chuẩn bị cơ sở hạ tầng để đưa loại tên lửa này vào trực chiến.

Phản ứng từ phía Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump: ông gọi hành động thử tên lửa này là không phù hợp (not appropriate) [trong thời điểm hiện tại], và cho rằng ông Putin nên tập trung chấm dứt cuộc chiến ở Ukraine thay vì thử tên lửa. Ông cũng nhấn mạnh Mỹ có tàu ngầm hạt nhân ngay ngoài khơi bờ biển Nga và vì vậy không cần tên lửa với tầm cực lớn như Nga tuyên bố.

Các chuyên gia phương Tây vẫn nghi ngờ về khả năng thực sự của tên lửa này — về độ sẵn sàng chiến đấu, về mức độ phóng thực tế, và về các nguy cơ như phóng xạ hoặc sự cố.

Những khía cạnh cần lưu ý / nghi vấn

Mặc dù Nga tuyên bố thành công, nhưng lịch sử của dự án Burevestnik đã có nhiều lần thử nghiệm thất bại hoặc có sự cố nghiêm trọng — ví dụ vụ nổ hạt nhân năm 2019 khiến ít nhất 5 nhà khoa học hạt nhân Nga thiệt mạng.

Tên lửa bay lâu với tầm xa rất lớn là tuyên bố của phía Nga, nhưng các chuyên gia cho rằng tốc độ bay dưới siêu thanh, bay thấp (để tránh radar) có thể làm cho nó dễ bị bắt hơn — hoặc chi phí/khó khăn vận hành rất lớn.

Sử dụng động cơ hạt nhân cho tên lửa gây ra nguy cơ phóng xạ—bộ máy phản ứng mini có thể thải khí hoặc chất phóng xạ trong suốt quá trình bay. Một số gọi đây là flying Chernobyl (máy bay Chornobyl) vì lý do này.

Việc thử tên lửa như vậy diễn ra giữa lúc căng thẳng giữa Nga và NATO/Phương Tây, đặc biệt trong bối cảnh cuộc chiến ở Ukraine — nên nó mang yếu tố thông điệp chiến lược nhiều hơn chỉ là thử nghiệm kỹ thuật.

Thiên Vân, theo The Epochtimes, RT, Reuters, AP News, The Moscow Times, The Guardian, ABC News (Úc), Times of India, Euronews, Kyiv Independent, LiveMint