Thượng viện Mỹ bắt đầu tranh luận về “Đạo luật cứu nước Mỹ”

Thứ Ba (17/3), Thượng viện Hoa Kỳ đã bắt đầu tranh luận về “Đạo luật Cứu nước Mỹ” (SAVE America Act). Đây là dự luật do Tổng thống Donald Trump thúc đẩy, nhằm bảo vệ tính liêm chính của bầu cử, nhưng vẫn còn một chặng đường dài trước khi có thể được thông qua.

Các thượng nghị sĩ đã bỏ phiếu với tỷ lệ 51–48 để chính thức mở tranh luận về dự luật. Theo nội dung, cử tri khi đăng ký tham gia bầu cử liên bang phải cung cấp giấy tờ chứng minh quốc tịch, đồng thời phải xuất trình giấy tờ tùy thân có ảnh khi đi bỏ phiếu.

Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa bang Alaska Lisa Murkowski đã bỏ phiếu phản đối. Trong khi đó, Thượng nghị sĩ Cộng hòa bang North Carolina Thom Tillis – người từng chỉ trích dự luật – đã không tham gia bỏ phiếu.

Đầu tháng này, Thượng nghị sĩ Dân chủ bang Pennsylvania John Fetterman – một nhân vật thường được xem là lá phiếu “xoay chiều” – đã bày tỏ phản đối phiên bản hiện tại của dự luật, đồng thời không đồng tình với việc ông Trump chỉ trích hình thức bỏ phiếu qua thư.

Tuy nhiên, ông cũng cho biết ủng hộ việc yêu cầu xuất trình giấy tờ tùy thân có ảnh trong bầu cử.

Các nghị sĩ Dân chủ khác, bao gồm Lãnh đạo phe thiểu số Thượng viện Chuck Schumer, đã phản đối mạnh mẽ hơn. Ông Schumer cho rằng dự luật này sẽ khiến nhiều cử tri mất quyền bầu cử.

“Đạo luật Cứu nước Mỹ” đã được Hạ viện thông qua vào ngày 11/2, về cơ bản theo đường lối chia rẽ đảng phái.

Dân biểu Dân chủ bang Texas Henry Cuellar, đến từ một khu vực bầu cử cạnh tranh, đã phá vỡ lập trường đảng để bỏ phiếu ủng hộ dự luật.

Ông Trump coi đây là ưu tiên hàng đầu. Ngày 9/3, tại cuộc họp của các nghị sĩ Cộng hòa ở Florida, ông nói rằng nếu dự luật được thông qua, đó sẽ là “bảo đảm cho chiến thắng trong cuộc bầu cử giữa kỳ”.

Tổng thống cũng tuyên bố sẽ từ chối ký bất kỳ dự luật nào khác cho đến khi SAVE America Act được thông qua. Ông kêu gọi các nghị sĩ Cộng hòa bổ sung thêm điều khoản, bao gồm hạn chế mạnh mẽ việc bỏ phiếu qua thư.

Ông Trump cũng muốn đưa vào dự luật các điều khoản cấm phẫu thuật chuyển giới cho người chưa thành niên, cũng như quy định liên quan đến việc nam giới tham gia thể thao nữ.

Trong những tuần gần đây, Thượng nghị sĩ Cộng hòa bang Utah Mike Lee và nhà hoạt động bảo thủ Scott Presler là những người tích cực thúc đẩy đưa dự luật ra tranh luận.

Ông Lee và các đồng minh cho rằng nên áp dụng hình thức “filibuster đứng” (đứng phát biểu kéo dài) để vượt qua ngưỡng 60 phiếu – rào cản có thể khiến dự luật không được thông qua. Cách làm này đòi hỏi phe Cộng hòa và Lãnh đạo đa số Thượng viện John Thune phải phối hợp chặt chẽ và sẵn sàng đối phó với các thủ tục ngăn chặn từ phía Dân chủ.

Ông Thune cho biết hiện chưa có đủ phiếu ủng hộ phương án này, nên thay vào đó sẽ áp dụng chiến lược tranh luận kéo dài tại Thượng viện, có thể kéo dài nhiều ngày hoặc thậm chí nhiều tuần.

Khi được hỏi liệu cuộc tranh luận này có chỉ là một màn “diễn” trong bối cảnh số ghế sít sao hay không, ông Thune nhấn mạnh rằng đây là vấn đề liên quan đến “một trong những cốt lõi quan trọng nhất của hệ thống bầu cử Hoa Kỳ”.

Ông nói thêm: “Kết cục sẽ ra sao thì vẫn còn phải chờ xem. Tranh luận rồi sẽ kết thúc, và khi đó sẽ đi kèm với một loạt cuộc bỏ phiếu”.

Thượng viện dự kiến sẽ nghỉ họp từ ngày 30/3 đến 10/4.

Trước đó, vào tháng 11/2025, ông Thune cũng từng từ chối yêu cầu của ông Trump về việc bãi bỏ quy trình filibuster nhằm chấm dứt tình trạng chính phủ đóng cửa kỷ lục, với lý do không có đủ phiếu ủng hộ.