Vài nét về một ngôi chùa thờ Tản Viên Sơn Thánh trên núi Ba Vì

Tại vùng đất linh thiêng gần chân núi Ba Vì trước đây có một ngôi chùa cổ thờ Tản Viên Sơn Thánh, nay đã không còn. Đây là ngôi chùa có bề dày lịch sử lâu đời, gắn liền với truyền thống tín ngưỡng và văn hóa.

Theo tín ngưỡng dân gian, xưa kia núi Ba Vì có người tu thành quả vị Bồ Tát rồi truyền Pháp cho Nguyễn Tuấn, Nguyễn Sùng và Nguyễn Hiền. Về sau 3 người này đều trở thành những vị thần Tản Viên, gọi là “Tam vị Tản Viên Sơn Thánh” gồm: Tản Viên Sơn Thánh (tức Sơn Tinh), Thần Cao Sơn và Thần Quý Minh. “Tam vị Tản Viên Sơn Thánh” trở thành những vị Thần bảo hộ cho vùng đất này.

Sau này dân chúng đã dựng một cái am nhỏ ở sườn tây dãy núi Ba Vì thờ Tản Viên Sơn Thánh.

Đến thời nhà Lý, từ Vua đến dân đều rất kính ngưỡng Phật Pháp, Phật giáo được xem là Quốc giáo. Núi Ba Vì linh thiêng được xem trọng nên đầu thế kỷ 11 am nhỏ này được xây dựng mở rộng thành ngôi chùa.

Chùa được xây dựng là một trong những ngôi chùa lớn của nhà Lý, trở thành nơi sinh hoạt tín ngưỡng không thể thiếu của dân chúng từ thời nhà Lý đến nhà Trần.

Đến thời nhà Lê, sau khi chiến thắng quân Minh vào thế kỷ 15, chùa được trùng tu và mở rộng. Những di tích như bệ đá, tượng Phật còn sót lại cho thấy chùa từng có quy mô rộng lớn.

Tuy nhiên thời nhà Lê chú trọng phát triển Nho giáo, trọng khi Phật giáo không được xem trọng, nên chùa không còn đông đúc như trước và dần ít người biết đến. Mặt khác chiến tranh qua các thời kỳ khiến chùa xuống cấp nghiêm trọng.

Đến thời nhà Nguyễn, dân chúng dời chùa đến đền Trung ở Ba Vì gần đó.

Dù ngôi chùa xưa thờ Tam vị Tản Viên Sơn Thánh không còn, nhưng câu chuyện về ngôi chùa được kể lại qua các thế hệ ở Ba Vì.

Sau này dân chúng đòi hỏi phải phục dựng lại chùa nhằm có nơi tưởng nhớ đến cội nguồn. Do đó ngày 12/1/2009, một ngôi chùa mới được xây dựng lại trên nền đất cũ và được gọi là “Tản Viên Sơn Quốc Tự”, dân chúng quen gọi là chùa Tản Viên.

Trần Hưng

Xem thêm:

• Vài nét về chùa Dâu
• Lịch sử chùa Diên Hựu – chùa Một Cột

Mời xem video: