Câu chuyện ngày Tết: Nỗi cô đơn và sự sum vầy

Giữa nhịp sống hiện đại gấp gáp và những khoảng cách vô hình, Tết cổ truyền vẫn là khoảnh khắc hiếm hoi để mỗi người trong chúng ta được trở về với gia đình, với cội nguồn và với chính mình. Không chỉ mang ý nghĩa văn hóa – tinh thần sâu sắc, sự đoàn viên ngày Tết còn được nhìn nhận như một “liều thuốc” tự nhiên, góp phần phục hồi, cân bằng, nuôi dưỡng sức khỏe cả tâm và thân.

Mỗi độ Xuân về, khi những chuyến xe cuối năm hối hả ngược xuôi, khi những cành đào ven đường chớm nở, khi ánh đèn vàng ấm áp hiện lên trong từng mái nhà, dù đang ở nơi đâu, trong lòng mỗi người lại trỗi dậy một nỗi mong ngóng rất riêng. Đó là đếm ngược từng ngày để được trở về nhà, được ngồi bên mâm cơm gia đình, được nghe lại tiếng cười thân thuộc của những người đã gắn bó với mình từ thuở ấu thơ và hơn cả là được sống chậm lại sau một năm dài mưu sinh.

Tết, theo cách rất tự nhiên, đã trở thành cuộc hẹn đoàn viên của những con người xa xứ. Thế nhưng, trong cuộc sống hiện đại ngày nay, Tết không chỉ thiếu vắng sự sum vầy, dần mất đi những giá trị cổ truyền, mà đôi khi còn đem đến cho nhiều người những nỗi buồn hiu quạnh. 

Tết không mất đi vì xa quê, mà vì không còn sự đoàn viên

Giữa dòng chảy ngày Tết, có một câu chuyện khiến người ta không khỏi chạnh lòng. Đó là câu chuyện về một người bà 65 tuổi quê Thái Nguyên. Bà có đủ con trai, con gái, đủ cháu nội, cháu ngoại. Chồng mất sớm, con cháu đi làm ăn xa, còn sức khỏe nên bà lên Hà Nội làm giúp việc, trông trẻ cho một gia đình.

Những năm đầu, cứ đến Tết bà lại về quê. Nhưng rồi, Tết của bà dần trở thành những ngày dài cô quạnh. Con cháu bận rộn, cả năm làm việc căng thẳng nên chọn dịp Tết để đi du lịch nước ngoài, nghỉ ngơi, “xả stress”. Bà ở lại quê nhà, ngày ba bữa cơm Tết cúng ông bà tổ tiên, rồi lặng lẽ bê mâm cơm xuống ăn một mình, bát cơm chan nước mắt.

Khi nhịp sống hiện đại cuốn con người đi quá nhanh, dịp lễ Tết dần bị hiểu lệch thành một kỳ nghỉ để hưởng thụ, mà quên mất giá trị cốt lõi là đoàn viên. Người già ngày càng cô đơn hơn – ngay trong chính gia đình mình. Truyền thống sum họp bị mai một không phải vì thiếu điều kiện, mà vì thiếu sự hiện diện.

Đi chúc Tết họ hàng, nhìn nhà nào cũng đông con cháu ríu rít, tiếng cười râm ran bên mâm cơm đoàn viên, bà lại lủi thủi ra về, lòng càng nặng trĩu nỗi buồn. Có năm, đúng dịp Tết bà đổ bệnh. Gọi con thì chúng đang ở nước ngoài. Bà được hàng xóm đưa vào viện rồi ai nấy lại vội vã về lo Tết cho gia đình. Họ hàng thay nhau chăm nom, nhưng cảm giác cô độc thì không gì khỏa lấp nổi.

Vài năm như thế, bà không còn muốn về quê ăn Tết nữa. Bà xin ở lại Hà Nội, ăn Tết cùng gia đình chủ – những người không cùng máu mủ, nhưng có sự hiện diện, có tiếng trẻ thơ, có hơi ấm con người. Với bà, Tết không mất đi vì xa quê, mà vì không còn sự đoàn viên.

Thực ra, nhiều người trẻ cũng mong ngóng được quay về bên vòng tay cha mẹ, được chăm sóc cha mẹ già trong những ngày hiếm hoi đoàn tụ vào cuối năm, nhưng vì mưu sinh, vì dòng chảy của cuộc sống khiến họ không thể. Họ cũng đau đáu trong tâm mong muốn được hiếu thảo và nỗi nhớ nhà da diết. 

Cũng có những gia đình đoàn tụ nhưng người trẻ thì bận bịu với các buổi tiệc tùng, trẻ nhỏ thì mải mê với những chiếc điện thoại thông minh. Dưới mái nhà không còn những tiếng cười, niềm vui khi đoàn tụ, cũng không còn những câu chuyện sẻ chia hay sự thấu cảm. 

Ngày nay, câu chuyện trên không phải là hiếm gặp, đó là nỗi niềm chung của rất nhiều người bà, người mẹ không sống chung cùng con cháu. 

Đoàn viên – nền tảng của sức khỏe tâm thần

Y học cho thấy rằng, sức khỏe con người không chỉ phụ thuộc vào thuốc men hay kỹ thuật điều trị, mà chịu ảnh hưởng sâu sắc từ các mối quan hệ gia đình và cảm giác được kết nối.

Cô đơn kéo dài không đơn thuần là cảm xúc, mà là một yếu tố nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng. Người cao tuổi sống trong trạng thái cô độc có nguy cơ cao hơn mắc bệnh tim mạch, trầm cảm, suy giảm miễn dịch và sa sút trí tuệ. Căng thẳng tinh thần kéo dài khiến cơ thể luôn ở trạng thái “báo động”, làm rối loạn giấc ngủ, tăng huyết áp, rối loạn chuyển hóa – những căn bệnh âm thầm nhưng bền bỉ.

Với người cao tuổi, Tết là sự hiện diện của con cháu, là cảm giác mình vẫn còn được cần đến. Chỉ cần một bữa cơm đông đủ, một lời hỏi han, cũng đủ xoa dịu rất nhiều nỗi lo bệnh tật và sưởi ấm trái tim cô đơn khi về già.

Với trẻ nhỏ, Tết đoàn viên cũng rất quan trọng đối với sự phát triển tâm thần kinh. Tết đoàn viên là ký ức cảm xúc đầu đời. Được sống trong không khí yêu thương, biết ơn và sẻ chia, trẻ sẽ phát triển cảm xúc lành mạnh hơn, ít lo âu, dễ thích nghi và vững vàng hơn trước những thay đổi của cuộc sống.

Còn với người trẻ, những người đang gồng gánh trên vai trách nhiệm với gia đình và xã hội, Tết là khoảng nghỉ sinh học quý giá. Trở về làm con trong vòng tay cha mẹ, làm cha mẹ trong ánh mắt con thơ, con người ta được đặt lại đúng vị trí của mình, được hồi phục sau một năm hao mòn cả thể chất lẫn tinh thần.

Không ít người sau một năm bận rộn nhận ra rằng, chỉ vài ngày được ở bên gia đình, sống chậm lại, buông bớt lo toan, cũng đủ giúp họ ngủ sâu hơn, ăn uống ngon miệng hơn và thấy lòng mình nhẹ lại.

Tết không đòi hỏi mâm cao cỗ đầy, cũng không cần những chuyến đi xa. Đôi khi, chỉ cần cùng nhau ngồi xuống, ăn một bữa cơm không vội, lắng nghe nhau nhiều hơn một chút, thế là đủ để chữa lành. Nếu không thể gặp mặt, hãy dành thời gian hỏi thăm, thể hiện sự biết ơn và tình yêu thương dành cho gia đình. Thế là Tết rồi!

Lời kết

Tết rồi sẽ qua, mỗi người lại trở về với công việc, trách nhiệm và những thách thức thường nhật. Nhưng giá trị cốt lõi mà Tết đoàn viên mang lại – sự kết nối gia đình, lòng yêu thương và tinh thần hướng thiện – nếu được gìn giữ và nuôi dưỡng, sẽ trở thành những “dưỡng chất” bền vững cho sức khỏe con người trong suốt những năm dài phía trước.

Xuân đến, mong rằng mỗi mái nhà đều ngập tràn yêu thương, mỗi người đều tìm thấy sự bình yên từ gia đình và từ chính nội tâm mình để bước vào năm mới với một thân thể khỏe mạnh, một tinh thần an hòa và một đời sống nhân văn, thiện lương hơn.