Đẩy lui bạo lực học đường bằng văn hóa đọc – Bài học từ Nhật Bản

Ở Nhật Bản hiện tại có tới gần 100% các trường tiểu học, trên 70% các trường THCS và một nửa các trường THPT tiến hành phong trào “Đọc sách buổi sáng”.

10-15 phút đầu tiên mỗi ngày ở trường, học sinh, giáo viên – từ hiệu trưởng tới giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn sẽ im lặng, tập trung đọc cuốn sách mình yêu thích.

Công việc bền bỉ diễn ra suốt năm, kéo dài liên tục nhiều năm thậm chí hàng chục năm này tuân thủ 4 nguyên tắc:

– Đọc cuốn sách mình thích (trừ tạp chí và manga).

– Đọc hàng ngày.

– Tất cả cùng đọc.

– Chỉ cần đọc không cần tiến hành các hoạt động khác (bình luận, phát biểu cảm tưởng…).

Các nghiên cứu đều cho thấy hiệu quả mà phong trào này đem lại rất lớn lao: nâng cao chất lượng học tập, cải thiện ý thức tuân thủ nội quy nhà trường, đẩy lui và kiềm chế bạo lực học đường.

Phong trào vĩ đại này bắt đầu từ năm 1988 tại trường trung học phổ thông nữ sinh Funabashi ở tỉnh Chiba do hai giáo viên dạy tại đây là Hayashi Matsu và Otsuka Mieko khởi xướng. Từ đây, phong trào lan ra khắp tỉnh Chiba, các tỉnh lân cận và toàn quốc, phát huy hiệu quả mạnh mẽ và sau đó được các cơ quan hành chính giáo dục bao gồm cả Bộ giáo dục thừa nhận và thúc đẩy.

Người ta kể rằng nguồn cơn bắt đầu phong trào này bắt đầu từ việc Hayashi Matsu trong một lần kiểm tra lớp học sau khi học sinh về hết đã thấy trên bàn học sinh nào đó dùng vật nhọn khắc dòng chữ “Shine” (chết đi!). Đối với người Nhật đây là dòng chữ xúc phạm nặng nề. Một lời nói này có khi tước đi sinh mạng của người đối diện. Ông rất đau khổ về điều này và cố gắng tìm hiểu xem có cách nào để học sinh không có thái độ và hành vi bạo lực ở trường. Ông đọc tạp chí giáo dục của Mĩ và phát hiện ra ở đó họ tổ chức cho học sinh đọc sách buổi sáng. Ông học theo, nêu ra ý tưởng ở trường nhưng không ai hưởng ứng. Ông tự làm nhưng lớp ông có hiệu quả không cao. Thật may mắn, Otsuka Mieko là đồng nghiệp đồng cảm, tự nguyện học theo ông và lớp cô thành công lớn. Từ đó hai người thúc đẩy, nuôi dưỡng phong trào “Đọc sách buổi sáng”.

Chỉ từ một ý tưởng gần như là… tình cờ và bắt đầu từ một quy mô rất nhỏ, gặp không ít khó khăn, phong trào đọc sách buổi sáng đã trở thành một phong trào toàn quốc, tạo ra cống hiến lớn không thể tưởng tượng.

Hayashi Matsu và Mieko đã trở thành những người được tôn vinh vì có cống hiến lớn cho giáo dục và văn hóa Nhật Bản.

Để hiểu thêm về tác dụng của đọc sách đối với nâng cao chất lượng học tập mời các bạn đọc “Sổ tay thư viện trường học”. Sách do Bộ giáo dục Nhật biên soạn, tôi dịch, Ehomebook phát hành.

Nguyễn Quốc Vương

Theo Facebook Tác giả, dịch giả Nguyễn Quốc Vương
Tựa do tòa soạn đặt

Xem thêm cùng tác giả, dịch giả: