Chứng khoán Hàn Quốc lao dốc, áp lực gia tăng với chính sách của ông Lee Jae-myung
- Trần Tịnh
- •
Sau khi lên nắm quyền, ông Lee Jae-myung luôn cố gắng duy trì thế cân bằng giữa Bắc Kinh, Washington và Seoul, vừa không muốn đánh mất thị trường Trung Quốc, vừa không muốn làm suy yếu liên minh Mỹ – Hàn. Đây đã trở thành đặc điểm quan trọng trong chính sách đối ngoại của ông. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là liệu chiến lược này có còn hiệu quả khi Tổng thống Donald Trump một lần nữa giữ vai trò chủ đạo tại Washington hay không.
Vừa cần ô bảo hộ an ninh của Mỹ, vừa muốn hưởng lợi từ thị trường Trung Quốc
Gần đây, việc quân đội Mỹ điều chuyển một phần năng lực đánh chặn của hệ thống THAAD sang Trung Đông đã thu hút sự chú ý lớn tại Hàn Quốc. Dù phía Mỹ khẳng định đây không phải là việc rút bỏ hệ thống phòng thủ tên lửa khỏi Hàn Quốc, sự kiện này vẫn gửi đến Seoul một thông điệp rõ ràng: Washington sẽ ưu tiên những lợi ích chiến lược mà họ cho là cấp bách nhất. Điều đó tạo ra thách thức mới đối với Hàn Quốc.
Trong nhiều năm, Hàn Quốc được hưởng lợi từ cả hai phía: sự bảo vệ an ninh của Mỹ và lợi ích kinh tế từ thị trường Trung Quốc. Tuy nhiên, khi cạnh tranh Mỹ – Trung chuyển sang giai đoạn mang tính cấu trúc và lâu dài, không gian để Seoul tiếp tục “đứng giữa hưởng lợi từ cả hai phía” đang nhanh chóng thu hẹp.
Mỹ mong muốn các đồng minh thể hiện sự nhất quán hơn trong chuỗi cung ứng công nghệ cao, ngành bán dẫn, hợp tác an ninh và chính sách đối với Trung Quốc. Trong khi đó, Bắc Kinh lại kỳ vọng Hàn Quốc tránh ngả hoàn toàn về phía Washington. Seoul càng cố duy trì thế cân bằng thì càng dễ phải chịu áp lực từ cả hai phía.
Thị trường chứng khoán Hàn Quốc lao dốc
Tác giả cho rằng thị trường chứng khoán Hàn Quốc đã giảm mạnh trong thời gian ngắn, nhiều lần kích hoạt cơ chế ngắt mạch giao dịch, làm bốc hơi hàng trăm tỷ USD giá trị vốn hóa.
Tác giả nhận định rằng cái giá kinh tế của việc “đứng sai phe trong chính trị quốc tế” đang được phản ánh trên thị trường tài chính Seoul. Đồng thời, bài viết chỉ trích ông Lee Jae-myung vì từng đưa ra các phát biểu mang tính khuyến khích đầu tư chứng khoán, khiến nhiều nhà đầu tư cá nhân kỳ vọng vào khả năng làm giàu từ thị trường.
Theo lập luận trong bài, làn sóng rút vốn của giới đầu tư nước ngoài và các tổ chức tài chính quốc tế đã làm gia tăng áp lực lên thị trường Hàn Quốc. Một số ý kiến cho rằng đây không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn liên quan đến bối cảnh cạnh tranh địa chính trị ngày càng gay gắt.
Tranh cãi về quan hệ thương mại và địa chính trị
Bài viết cũng đề cập đến một cáo buộc gây tranh cãi rằng một tàu thương mại do Hàn Quốc chế tạo đã được Iran cải hoán thành tàu phục vụ mục đích quân sự. Tác giả cho rằng điều này có thể khiến Washington nghi ngờ mức độ nhất quán của Seoul trong việc thực hiện các cam kết với đồng minh.
Ngoài ra, bài viết cho rằng Mỹ đã gây sức ép lên Hàn Quốc về các cam kết liên quan đến thương mại và chia sẻ chi phí quốc phòng. Theo lập luận của tác giả, việc Seoul trì hoãn giải quyết một số vấn đề đã khiến chính quyền Trump phản ứng cứng rắn hơn.
Nền kinh tế Hàn Quốc ngày càng gắn chặt với Mỹ
Áp lực kinh tế đối với Hàn Quốc cũng ngày càng gia tăng. Quốc gia này phụ thuộc lớn vào xuất khẩu, trong đó ngành bán dẫn đóng vai trò trụ cột.
Làn sóng phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) đã mang lại cơ hội lớn cho các tập đoàn như Samsung Electronics và SK Hynix, nhưng đồng thời cũng cho thấy một thực tế mới: chuỗi cung ứng AI toàn cầu đang được tái cấu trúc xoay quanh các nền tảng công nghệ của Mỹ.
Từ hệ sinh thái AI của Nvidia đến công nghệ đóng gói tiên tiến và sản xuất chip thế hệ mới, các doanh nghiệp Hàn Quốc khó có thể tách rời khỏi chuỗi cung ứng do Mỹ dẫn dắt. Điều đó đồng nghĩa với việc an ninh kinh tế và an ninh quốc gia của Hàn Quốc ngày càng gắn bó chặt chẽ hơn với khuôn khổ chiến lược của Washington.
Thách thức chiến lược đối với chính phủ Lee Jae-myung
Theo tác giả, thách thức lớn nhất mà chính phủ Lee Jae-myung phải đối mặt không phải là một đợt giảm điểm của thị trường chứng khoán hay một thay đổi trong bố trí quân sự, mà là việc chiến lược “mập mờ chiến lược” lâu nay của Hàn Quốc đang gặp phải bước ngoặt lịch sử.
Trong thời kỳ toàn cầu hóa sau Chiến tranh Lạnh, sự linh hoạt và mập mờ có thể là một lợi thế. Nhưng khi cạnh tranh giữa các cường quốc quay trở lại, chiến lược đó ngày càng trở thành một rủi ro.
Nếu tiếp tục duy trì chính sách cân bằng, Seoul có thể đối mặt với sự thiếu tin tưởng từ Washington. Ngược lại, nếu ngả hẳn về phía Mỹ, Hàn Quốc sẽ phải chịu tác động từ thị trường Trung Quốc.
Theo nhận định của tác giả, đây không chỉ là bài toán của riêng ông Lee Jae-myung mà còn là vấn đề chiến lược của cả Hàn Quốc. Câu hỏi quan trọng không phải là liệu Hàn Quốc có gặp khủng hoảng hay không, mà là liệu nước này đã bước tới thời điểm phải xác định lại vị thế chiến lược quốc gia của mình hay chưa.
Trong bối cảnh cạnh tranh Mỹ – Trung ngày càng gay gắt, Seoul có thể vẫn duy trì được một mức độ linh hoạt nhất định, nhưng khả năng tiếp tục hưởng lợi đồng thời từ cả hai phía như trước đây đang nhanh chóng thu hẹp. Theo bài viết, đó mới chính là thách thức lớn nhất đối với chính phủ Lee Jae-myung hiện nay.
(Bài viết chỉ thể hiện quan điểm của tác giả)
Xem thêm
Từ khóa Hàn Quốc Lee Jae-myung
