Tầng lớp giàu có khác gia đình bình thường không chỉ ở thu nhập, mà còn ở cách quản lý tiền bạc, thời gian và các mối quan hệ. Phần lớn thói quen này có thể bắt đầu mà gần như không tốn tiền.

Dù là ngồi thiền, thực hiện hơi thở chánh niệm, hay pha một tách trà nhẹ, đọc một quyển sách hay, tất cả đều có thể giúp ta tìm thấy sự bình yên. (Ảnh minh họa: Shutterstock)

Trong một bài viết, cây bút chuyên về tài chính Steve Burns nhận xét rằng khi bàn về khác biệt giai tầng, người ta thường chỉ chú ý đến thu nhập cao hay thấp. Ông cho rằng các gia đình thuộc tầng lớp trên còn có những thói quen riêng trong quản lý tiền bạc, sắp xếp thời gian và vun đắp quan hệ, và cha mẹ thường vô tình truyền những thói quen ấy cho con cái.

Hầu hết các thói quen này tốn rất ít tiền. Dù là giáo viên hay thợ hàn, ai cũng có thể bắt đầu ngay trong tuần này, tuy hiệu quả thường phải vài năm sau mới dần thấy rõ.

Dưới đây là 7 thói quen ông Burns nêu trong bài.

1. Đọc sách có mục đích mỗi ngày

Theo quan sát của ông Burns, người giàu thường đọc sách với mục đích rõ ràng, chẳng hạn để học cách đàm phán hợp đồng hay hiểu trái phiếu vận hành ra sao. Họ vẫn đọc tiểu thuyết, xem phim truyền hình, nhưng bớt thời gian lướt điện thoại trước khi ngủ hay “bật tivi cho có tiếng”.

Ông khuyên mỗi ngày dành 30 phút đọc sách phi hư cấu, tin tức trong ngành hoặc sách nhập môn về tài chính cá nhân. Ông ước tính làm vậy thì mỗi năm có thể đọc hết hơn chục cuốn sách, đủ để nắm những kiến thức công việc mà đồng nghiệp chưa biết.

2. Mua tài sản trước, hưởng thụ sau

Các gia đình thuộc tầng lớp trên thường mua tài sản trước rồi mới nghĩ đến hàng xa xỉ. Tài sản ở đây là những thứ tạo ra thu nhập hoặc có thể tăng giá trị, như quỹ chỉ số (quỹ đầu tư mô phỏng theo một chỉ số chứng khoán nhất định), bất động sản cho thuê, hay một kỹ năng giúp tăng lương.

Ngược lại, chiếc xe mới bắt đầu mất giá ngay khi lái về nhà, còn chiếc điện thoại mua năm ngoái bán lại chỉ còn một phần nhỏ giá gốc.

Ông Burns nhắc đến nhiều người trung lưu vừa tăng lương đã vay tiền đổi chiếc xe bán tải tốt hơn hoặc thuê căn hộ rộng hơn. Lời khuyên của ông là nâng mức đầu tư tự động lên ngay trước khi khoản lương tăng đầu tiên về tài khoản, chờ tỷ lệ tiết kiệm ổn định rồi mới từ từ nâng mức sống.

3. Vun đắp quan hệ từ lúc bình thường

Người giàu thường giữ liên lạc với mọi người từ trước khi cần nhờ vả. Nếu chỉ gọi điện khi cần tìm việc, cả hai bên đều thấy khó xử.

Ông Burns cho rằng nhiều cơ hội nghề nghiệp đến từ các mối quan hệ: lời giới thiệu của sếp cũ hay một lời mách riêng của bạn bè có khi dễ mở ra cuộc phỏng vấn hơn tự nộp hồ sơ xin việc.

Cách ông đề xuất là đưa việc giữ liên lạc vào danh sách việc hằng tuần, như nhắn tin hỏi thăm đồng nghiệp cũ về công việc mới, hay chuyển cho họ một bài viết họ có thể quan tâm. Mỗi tuần liên lạc với 4–5 người chỉ mất khoảng 15 phút.

4. Lên kế hoạch thời gian chặt chẽ

Người giàu rất coi trọng thời gian, vì tiền có thể kiếm lại, nhưng thời gian thì không. Nhiều người thành công không chỉ lập danh sách việc cần làm, mà còn chia lịch thành những khung giờ cố định cho công việc, tập thể dục, đọc sách và bữa tối cùng gia đình, để giảm “mệt mỏi vì phải ra quyết định”.

Bước đầu tiên ông Burns gợi ý là ghi lại mình dùng thời gian thế nào trong trọn một tuần. Đa số sẽ nhận ra mình dành rất nhiều thời gian cho điện thoại.

5. Tự động hóa việc quản lý tiền

Người thuộc tầng lớp trên hiếm khi dựa vào ý chí để tiết kiệm. Họ lập sẵn một cơ chế để tiền tự động chảy vào đúng chỗ.

Các gia đình bình thường lại quen kiểu “cuối tháng còn bao nhiêu thì để dành bấy nhiêu”, nhưng chi tiêu thường tăng theo số dư tài khoản, nên cuối cùng chẳng còn lại bao nhiêu.

Ông Burns khuyên cài đặt chuyển khoản tự động vào ngày nhận lương, chia theo tỷ lệ vào quỹ dự phòng khẩn cấp, tài khoản hưu trí và khoản trả nợ. Khi thu nhập tăng thì nâng dần từng tỷ lệ.

6. Coi sức khỏe là một khoản đầu tư

Sớm muộn gì, sức khỏe cũng trở thành vấn đề tiền bạc: ngủ không đủ làm giảm hiệu quả công việc, còn một trận bệnh nặng có thể làm vỡ ngân sách gia đình.

Theo ông Burns, mỗi người nên ngủ 7–8 tiếng mỗi tối, luôn mang theo nước uống, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, và thay việc đến phòng tập bằng đi bộ nhanh sau bữa ăn hoặc chống đẩy, squat (đứng lên ngồi xuống) tại nhà. Ông nói thêm rằng người giàu thường coi giấc ngủ quan trọng như một cuộc hẹn với khách hàng lớn.

7. Nhìn xa khi ra quyết định hằng ngày

Tầng lớp trên thường cân nhắc lựa chọn dựa trên kết quả 5 hay 10 năm sau, ông Burns nhận định. Lối nghĩ ngắn hạn chỉ tính đến cảm giác lúc này, chẳng hạn mua xe chưa được bao lâu đã hối hận vì khoản trả góp hằng tháng.

Trước khi đổi việc hay mua món đồ lớn, ông khuyên hãy tự hỏi quyết định này sẽ mang lại kết quả gì sau 10 năm.