Chiến tranh Iran làm thay đổi thị trường LNG toàn cầu

Lý Bình
•
Chủ Nhật, 25/10/2026

Qatar, từng là một trong những nước xuất khẩu khí đốt lớn nhất thế giới, đã đạt thỏa thuận mua khí đốt của Mỹ chỉ 8 tháng sau khi chiến tranh Iran bùng nổ, dù Mỹ là đối thủ cạnh tranh lớn nhất của nước này.

Qatar đã đạt thỏa thuận mua khí đốt của Mỹ chỉ 8 tháng sau khi chiến tranh Iran bùng nổ (Ảnh minh họa: Shutterstock)

Hôm thứ Năm (22/10), tập đoàn năng lượng quốc gia QatarEnergy đã đạt thỏa thuận với Cheniere Energy, nhà xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Mỹ, để mua 4 triệu tấn LNG mỗi năm, theo CNBC. Hợp đồng có thời hạn đến năm 2054, việc giao hàng dự kiến bắt đầu từ năm 2030.

Lượng LNG này chiếm chưa đến 1% tổng khối lượng giao dịch toàn cầu, vốn vượt 400 triệu tấn mỗi năm. Tuy nhiên, ông Alex Munton, phụ trách mảng khí đốt và LNG toàn cầu tại Rapidan Energy Group ở Houston, cho biết xét về quy mô của một giao dịch riêng lẻ, đây là một trong những thương vụ lớn nhất trên thị trường Mỹ.

CNBC nhận định thỏa thuận này cho thấy cuộc chiến Iran đang làm thay đổi thị trường năng lượng toàn cầu, mang lại lợi ích cho các doanh nghiệp Mỹ và củng cố vị thế dẫn đầu thế giới của các nhà xuất khẩu LNG Mỹ.

Kể từ khi chiến sự bùng nổ, cổ phiếu của Cheniere Energy và Venture Global, hai nhà xuất khẩu LNG độc lập của Mỹ, đã lần lượt tăng 26% và 40%.

Qatar gần như rút khỏi thị trường xuất khẩu khí đốt

Trước chiến tranh, Qatar là nước xuất khẩu LNG lớn thứ hai thế giới, chỉ sau Mỹ. Hồi tháng 3, Iran tấn công trung tâm sản xuất khí đốt chính của Qatar tại Ras Laffan, khiến xuất khẩu khí đốt của nước này sụt giảm mạnh trong suốt 8 tháng qua.

Cuộc tấn công gây hư hại nghiêm trọng cho hai dây chuyền sản xuất LNG, khiến Qatar mất khoảng 17% công suất xuất khẩu. Bộ trưởng Năng lượng Qatar Saad Sherida Al-Kaabi cho biết sẽ mất gần 3 năm để sửa chữa các cơ sở bị hư hại.

Kể từ tháng 3, Qatar liên tục tuyên bố tình trạng “bất khả kháng” mỗi tháng, nghĩa là xảy ra những sự kiện ngoài dự kiến và ngoài tầm kiểm soát khiến nước này không thể thực hiện các nghĩa vụ theo hợp đồng.

Trong cuộc phỏng vấn bên lề Đại hội đồng Liên Hợp Quốc hồi tháng 9, ông Al-Kaabi cho biết các cuộc tấn công của Iran sẽ khiến năng lực sản xuất khí đốt của Qatar bị ảnh hưởng nghiêm trọng trong vài năm tới. Bên cạnh đó, việc không thể vận chuyển hàng qua eo biển Hormuz khiến Qatar hiện chỉ xuất khẩu được “rất ít” LNG.

Eo biển Hormuz có thể không còn tự do lưu thông như trước đây

Hiện vẫn chưa rõ liệu tàu thuyền có thể đi qua eo biển Hormuz an toàn hay không, ngay cả khi Ras Laffan được sửa chữa xong.

Ông Munton cho rằng việc Qatar ký hợp đồng mua khí đốt dài hạn hàng chục năm với Cheniere Energy cho thấy Doha tin rằng eo biển Hormuz có thể sẽ không bao giờ trở lại trạng thái tự do lưu thông như trước, trong bối cảnh Iran liên tục tấn công các tàu chở dầu.

Khí đốt phải được hóa lỏng mới có thể vận chuyển bằng tàu biển, trong khi LNG của Qatar chỉ có thể xuất khẩu qua eo biển Hormuz. Không có tuyến đường thay thế, lượng LNG này gần như bị mắc kẹt hoàn toàn.

Ông Munton nhận định, do năng lực sản xuất bị tàn phá nặng nề và eo biển Hormuz không thể lưu thông, QatarEnergy buộc phải hợp tác với Cheniere Energy để mở rộng hoạt động kinh doanh LNG.

Trong một báo cáo, ông Manav Gupta, nhà phân tích của tập đoàn ngân hàng UBS, cho biết QatarEnergy đã vay 3 tỷ USD từ Ngân hàng Trung Quốc vào đầu tháng 10. Khoản vay này có thể được sử dụng để mua thêm LNG của Mỹ, nhằm bảo đảm thực hiện các hợp đồng đã ký với đối tác quốc tế.

Cổ phiếu các hãng khí đốt Mỹ được kỳ vọng tăng

Trước đây, những người bi quan về cổ phiếu Cheniere Energy chủ yếu cho rằng công ty không thể giành thêm đơn hàng mới để mở rộng công suất. Tuy nhiên, theo ông Gupta, thỏa thuận với Qatar đã bác bỏ nhận định này.

UBS đặt giá mục tiêu 340 USD cho cổ phiếu Cheniere Energy, cao hơn 18% so với giá đóng cửa hôm thứ Năm. Nhìn chung, giới phân tích Phố Wall đánh giá tích cực cả Cheniere Energy và Venture Global. Gần 90% nhà phân tích theo dõi Cheniere Energy khuyến nghị “mua”, với giá mục tiêu bình quân 314 USD, cao hơn khoảng 9% so với giá đóng cửa cùng ngày.

Đối với Venture Global, gần 60% nhà phân tích khuyến nghị “mua”, trong khi số còn lại khuyến nghị “nắm giữ”. Giá mục tiêu bình quân của cổ phiếu này là 17 USD, cao hơn 35% so với giá đóng cửa phiên giao dịch hôm thứ Năm.

Ông Munton cho biết người mua trên toàn thế giới đang quay lại tìm nguồn cung từ Mỹ để đa dạng hóa nguồn nhập khẩu. Mỹ đang xây dựng hàng loạt cơ sở LNG mới, và khi công suất tiếp tục mở rộng, thị phần của nước này trên thị trường LNG toàn cầu cũng sẽ tăng lên.