Elon Musk chi hơn 445 triệu USD cho Đảng Cộng hòa trước bầu cử giữa kỳ Mỹ

Lý Tư Tề
•
Thứ Bảy, 24/10/2026

Tỷ phú Elon Musk quyên góp hơn 445 triệu USD cho các nhóm chính trị của Đảng Cộng hòa trong mùa bầu cử giữa kỳ Mỹ năm 2026, đặc biệt tập trung vào cuộc đua Thượng viện tại Texas.

Tổng thống Donald Trump tham gia cuộc họp báo cùng cố vấn DOGE sắp rời nhiệm sở Elon Musk tại Phòng Bầu dục vào thứ Sáu, ngày 30/5/2025. (Ảnh: Molly Riley/ Nhà Trắng)

Hồ sơ tài chính tranh cử cho thấy đầu tháng 10, ông Musk rót thêm 76,8 triệu USD vào America PAC, siêu ủy ban hành động chính trị (super PAC) do ông hậu thuẫn. Khoản này nâng tổng số tiền ông đóng góp cho các nhóm chính trị của Đảng Cộng hòa trong mùa bầu cử giữa kỳ lên hơn 442 triệu USD. Theo thống kê mới nhất của tạp chí WIRED hôm thứ Sáu (23/10), con số này đã vượt 445 triệu USD.

Tiền của ông Musk đặc biệt tập trung vào cuộc đua ghế Thượng viện liên bang tại Texas. Thông qua nhiều tổ chức chính trị, ông tài trợ quảng cáo và các hoạt động tranh cử khác để ủng hộ Tổng chưởng lý Texas Ken Paxton, ứng viên Cộng hòa, và chống lại đối thủ của ông Paxton là ứng viên Dân chủ James Talarico.

Ước tính của Texas Tribune cho thấy, qua dòng tiền giữa ông với các nhóm chính trị liên quan, ông Musk đã trở thành một trong những nhà tài trợ quan trọng nhất của phe ông Paxton. Tờ báo cho biết ông dường như đã chi gần 190 triệu USD cho cuộc đua ở Texas, kể cả các khoản đi qua nhiều nhóm chính trị khác nhau.

Số tiền ông bỏ ra trong mùa bầu cử này vượt xa mức chi của ông trong cuộc bầu cử năm 2024. Khi đó, ông Musk tăng mạnh khoản chi cho chính trị, rót khoảng 290 triệu USD vào các nhóm ủng hộ ông Donald Trump và Đảng Cộng hòa, sau đó trở thành một nhân vật nổi bật trong chính quyền Trump.

Ông Musk ra tay trong “chiến dịch giải cứu”

Sau nhiều tháng ông Paxton bị ông Talarico bỏ xa về chi tiêu quảng cáo trên truyền thông, Đảng Cộng hòa hồi tháng 9 mở một “chiến dịch giải cứu” quy mô lớn, đổ vào hơn 200 triệu USD. Một phần rất lớn số tiền này đến từ ông Musk.

Vai trò của ông Musk trong việc tài trợ quảng cáo cho ông Paxton lộ ra qua báo cáo mà Quỹ Lãnh đạo Thượng viện (SLF) nộp cho Ủy ban Bầu cử Liên bang (FEC), Texas Tribune đưa tin. SLF là super PAC chủ chốt có quan hệ mật thiết với ban lãnh đạo Đảng Cộng hòa tại Thượng viện, và cũng là nhóm chính trị chi nhiều nhất trong cuộc đua ở Texas.

Super PAC là tổ chức có thể huy động số tiền lớn từ cá nhân, doanh nghiệp, công đoàn… để ủng hộ hoặc phản đối ứng viên. Các tổ chức này giữ vai trò quan trọng trong bầu cử tổng thống, bầu cử Quốc hội và các cuộc bầu cử khác ở Mỹ, nhất là tác động đến cử tri qua quảng cáo truyền hình, quảng cáo trên mạng và tuyên truyền chính trị. Tuy nhiên, super PAC không được phối hợp các khoản chi độc lập với ứng viên, đội ngũ tranh cử hay đảng phái theo những cách luật cấm, và cũng không được quyên góp trực tiếp cho đội ngũ tranh cử.

Hôm 9/9, ngày đầu tiên của đại hội bầu cử giữa kỳ do Đảng Cộng hòa tổ chức tại Dallas, ông Musk quyên góp 75 triệu USD cho SLF. Ngay hôm sau, SLF chuyển 75 triệu USD vào một tổ chức mới có tên Texas PAC.

Cuối tuần ngay sau đại hội, Texas PAC bắt đầu phát quảng cáo. Một quảng cáo nêu thành tích chống buôn người vì mục đích tình dục của ông Paxton. Quảng cáo còn lại công kích ông Talarico với thông điệp ông ủng hộ “they/them” (đại từ nhân xưng phi nhị nguyên giới) “chứ không phải bạn”, ngụ ý ứng viên Dân chủ quan tâm đến nhóm LGBTQ+ hơn nhu cầu của cử tri bình thường.

Khoảng hai tuần sau khoản 75 triệu USD, hôm 23/9, ông Musk tiếp tục quyên góp 83 triệu USD cho SLF. Ngày hôm sau, SLF chuyển số tiền này vào tài khoản của Texas PAC.

Có tiền của ông Musk, phe Cộng hòa tranh cử Thượng viện chiếm ưu thế trong cuộc chiến quảng cáo tại Texas. Số liệu của công ty theo dõi chi tiêu truyền thông AdImpact cho thấy SLF, thông qua các suất quảng cáo do Texas PAC đặt mua, đến nay đã chi hơn 159 triệu USD cho quảng cáo truyền hình, phát thanh và kỹ thuật số. Con số này gấp đôi mức chi của đội ngũ tranh cử ông Talarico.

Trong vòng bầu cử sơ bộ của Đảng Cộng hòa, SLF ủng hộ Thượng nghị sĩ đương nhiệm John Cornyn. Quỹ này từng ước tính nếu ông Paxton trở thành ứng viên chính thức của đảng, phe Cộng hòa có thể phải bỏ ra 150–200 triệu USD để giữ ghế Thượng viện này, và khoản chi đó có thể lấy bớt nguồn lực dành cho các cuộc đua ở bang khác.

Ước tính này về sau tỏ ra khá sát, nhưng nhờ tiền của ông Musk, kế hoạch chi tiêu của Đảng Cộng hòa ở các bang khác không bị ảnh hưởng.

“Nhờ một số nhà tài trợ hào phóng rót tiền vào tổ chức liên kết của chúng tôi là Texas PAC, chúng tôi mới có thể vào cuộc ủng hộ ông Ken Paxton”, ông Alex Latcham, Giám đốc điều hành SLF, nói trong cuộc phỏng vấn với đài truyền hình Bloomberg hôm 14/10.

Trong quý 3 năm nay (từ tháng 7 đến tháng 9), ông Musk đã chi ít nhất 276 triệu USD cho super PAC của chính mình và nhiều nhóm của Đảng Cộng hòa. Trong số này có 10 triệu USD cho Lone Star Liberty PAC, nhóm ủng hộ ông Paxton, và 20 triệu USD cho Quỹ Lãnh đạo Quốc hội, nhóm ủng hộ các ứng viên Hạ viện của Đảng Cộng hòa. Hiệp hội Thống đốc Đảng Cộng hòa nhận 10 triệu USD, còn Hiệp hội Tổng chưởng lý Đảng Cộng hòa nhận 2 triệu USD.

Ứng viên Dân chủ lên tiếng chất vấn

Khoản tiền lớn ông Musk chi cho ông Paxton đã khiến ứng viên Dân chủ lên tiếng chất vấn. Hôm thứ Tư (21/10), ông Talarico cáo buộc ông Musk tìm cách “mua một thượng nghị sĩ riêng cho mình”.

Trên mạng xã hội X, ông viết: “Một hệ thống chính trị cho phép một tỷ phú nghìn tỷ USD mua một thượng nghị sĩ liên bang riêng cho mình thì đang có vấn đề cực kỳ nghiêm trọng”.

Bảng xếp hạng tỷ phú theo thời gian thực của tạp chí Forbes cho thấy tính đến rạng sáng thứ Sáu (23/10), tài sản của ông Musk, người giàu nhất thế giới, ở mức 909,8 tỷ USD. Trước đó trong năm nay, khi SpaceX lên sàn bằng đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) lớn nhất lịch sử, ông Musk từng có lúc trở thành tỷ phú nghìn tỷ USD đầu tiên trên thế giới.

Ông Musk sống gần cơ sở “Starbase” của SpaceX ở miền nam Texas. Từ năm 2021, ông dần chuyển các công ty của mình từ nơi khác về Texas, biến bang này thành trung tâm vận hành và quản lý quan trọng của các doanh nghiệp đó: