Ngày 16/10, quân đội Mỹ kích hoạt một tiểu đoàn phòng không tại đảo Guam nhằm ứng phó với các mối đe dọa ngày càng gia tăng từ tên lửa và phương tiện tấn công trên không của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) và Triều Tiên.

Tiêm kích F-35B của Thủy quân lục chiến Mỹ được triển khai đến đảo Guam ngày 13/6/2024. (Ảnh: Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của Mỹ)

Theo trang tin quân sự USNI News, đơn vị này là Tiểu đoàn 3, Trung đoàn Pháo binh Phòng không 43 thuộc Lục quân Mỹ. Tiểu đoàn tiếp quản nhiệm vụ bảo vệ Guam từ Lực lượng Đặc nhiệm Talon (Task Force Talon).

Từ năm 2013, quân đội Mỹ đã luân phiên triển khai các đơn vị đến Guam nhằm đề phòng nguy cơ Triều Tiên tấn công bằng tên lửa đạn đạo. Trong những năm gần đây, khi mối đe dọa từ Lực lượng Tên lửa của ĐCSTQ gia tăng, nhiệm vụ này dần mở rộng trọng tâm sang ứng phó với các đợt tấn công tên lửa quy mô lớn mà ĐCSTQ có thể phát động trong một cuộc xung đột tiềm tàng.

Năm 2023, Bộ Quốc phòng Mỹ bắt đầu lên kế hoạch xây dựng Hệ thống Phòng thủ Guam (Guam Defense System), nhằm tăng cường khả năng đánh chặn tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và vũ khí siêu vượt âm của ĐCSTQ.

Trong thông báo về việc kích hoạt tiểu đoàn, Lục quân Mỹ nhấn mạnh vị trí địa lý chiến lược quan trọng của Guam. Hòn đảo này là điểm tựa then chốt cho các hoạt động quân sự liên quân của Mỹ trong toàn khu vực, đồng thời cung cấp năng lực phòng không và phòng thủ tên lửa để bảo vệ lực lượng và cơ sở hạ tầng phục vụ các hoạt động này.

Mối đe dọa từ ĐCSTQ gia tăng, quân đội Mỹ xây năng lực phòng không thường trực

Trong những năm gần đây, năng lực tấn công chính xác tầm xa của các đối thủ của Mỹ tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương không ngừng gia tăng. Vì vậy, quân đội Mỹ từ lâu đã cân nhắc việc tăng cường lực lượng tại Guam.

Hồi tháng 8, tờ Stars and Stripes đưa tin Tiểu đoàn 3 sẽ vận hành hệ thống phòng không Patriot, hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) và hệ thống mới có tên Năng lực Phòng vệ trước Hỏa lực Gián tiếp (IFPC).

Khác với các hệ thống Patriot và THAAD truyền thống, IFPC đảm nhiệm vai trò phòng thủ tầm trung và tầm ngắn, có khả năng đánh chặn máy bay, tên lửa và máy bay không người lái. Khi kết hợp, các hệ thống này tạo thành mạng lưới phòng thủ nhiều tầng, giúp đối phó với nhiều hình thức tấn công từ trên không và bằng tên lửa có thể xảy ra nếu xung đột bùng phát ở Tây Thái Bình Dương.

Trung tá Joshua Urness, chỉ huy Tiểu đoàn 3, cho biết trong thông báo rằng đơn vị đã xây dựng các quy trình tác chiến mới, thiết lập quan hệ phối hợp và hoàn tất tích hợp các hệ thống. Tiểu đoàn đã kết nối các cảm biến, hệ thống chỉ huy và điều khiển, bệ phóng cùng tên lửa đánh chặn thành một mạng lưới phòng thủ thống nhất.

Theo quân đội Mỹ, việc chuyển từ lực lượng đặc nhiệm sang tiểu đoàn chính quy cho thấy Bộ Quốc phòng Mỹ đã quyết định xây dựng “năng lực phòng không thường trực” tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.

Hiện nay, hệ thống phòng thủ của Guam gồm 6 bệ phóng THAAD do Lục quân Mỹ triển khai và các tàu chiến được trang bị hệ thống tác chiến Aegis do Hải quân Mỹ điều động tùy theo nhu cầu phòng thủ. Trong tương lai, Mỹ dự kiến tích hợp tất cả các thành phần này thành một hệ thống phòng thủ kết nối mạng, có khả năng phát hiện và đánh chặn các mối đe dọa từ trên không và tên lửa đến từ mọi hướng, bao quát 360 độ.

Hơn 10 năm trước, Lực lượng Đặc nhiệm Talon bắt đầu đảm nhận nhiệm vụ bảo vệ Guam. Kể từ đó, các mối đe dọa tên lửa tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương ngày càng gia tăng và trở nên phức tạp hơn.

Hải quân ĐCSTQ đang đẩy mạnh kế hoạch mở rộng hạm đội tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân, đồng thời trang bị hệ thống phóng thẳng đứng cho tàu ngầm nhằm tăng cường năng lực tấn công bằng tên lửa.

Bộ Quốc phòng Mỹ cảnh báo rằng đến năm 2035, Hải quân ĐCSTQ dự kiến sẽ có 9 nhóm tác chiến tàu sân bay, qua đó mở rộng khả năng triển khai lực lượng đến các vùng biển xa.