Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Sáu (23/10) cho biết sẽ nói chuyện với ông Elon Musk nếu Starlink ở Ukraine chưa được khôi phục, trong khi phía Kiev nói tốc độ Starlink vẫn chưa trở lại bình thường.

Tổng thống Donald J. Trump bước xuống từ trực thăng Marine One tại Căn cứ Liên hợp Andrews, bang Maryland vào thứ Bảy, ngày 10/10/2026, rồi lên chuyên cơ Air Force One để khởi hành đến Sân bay Quân sự Campbell tại Fort Campbell, bang Kentucky. (Ảnh: Molly Riley/ Nhà Trắng)

Ông Trump tin rằng Giám đốc điều hành SpaceX Elon Musk đã khôi phục quyền truy cập hệ thống vệ tinh Starlink cho Ukraine. Khi phóng viên hỏi về tình trạng Starlink tại Ukraine, ông nói: “Tôi nghe nói đã sửa xong rồi, nhưng nếu chưa thì tôi sẽ nói chuyện với ông ấy”.

Cùng ngày, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói với đài ABC rằng Starlink vẫn chưa hoạt động bình thường, dù hôm thứ Năm (22/10) ông Trump đã tuyên bố các giới hạn được dỡ bỏ.

“Hiện chúng tôi chưa thấy giới hạn tốc độ Starlink được dỡ bỏ,” cố vấn tổng thống Ukraine Serhii Beskrestnov viết trên Telegram hôm thứ Sáu.

“Có vài trường hợp riêng lẻ Starlink chạy nhanh hơn mức giới hạn một chút, nhưng nhiều khả năng là do thuật toán của SpaceX hoặc do điều kiện sử dụng cụ thể,” ông viết tiếp.

Hôm thứ Năm, tờ The Wall Street Journal (WSJ) đưa tin ông Trump đã gọi điện cho ông Musk, đề nghị dỡ giới hạn Starlink cho Ukraine sau khi ông Zelensky nói việc Starlink bị làm chậm đang cản trở nỗ lực phòng thủ trước Nga. WSJ dẫn nguồn tin từ các quan chức Mỹ và Ukraine.

Khi được hỏi cùng ngày có trao đổi với ông Musk hay không, ông Trump trả lời phóng viên: “Tôi không muốn bình luận về việc này… Dù là tôi gọi hay ai khác gọi thì cũng không có gì khác biệt. Tôi nghĩ điều cốt lõi là [ông ấy] đã khôi phục”.

Ukraine sử dụng Starlink để điều khiển máy bay không người lái và liên lạc trên chiến trường.

Trao đổi với ông Rubio

Ông Zelensky hôm thứ Năm bày tỏ hy vọng sẽ trao đổi với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio trong vài ngày tới để giải quyết vấn đề.

Trước đó, ông Rubio nói quyền truy cập Starlink của Kiev do SpaceX, công ty mẹ của Starlink, và ông Musk quyết định, không phải Nhà Trắng. Tổng thống Mỹ cũng phủ nhận có liên quan đến quyết định làm chậm mạng.

“Hợp đồng thương mại tư nhân”

Trong chuyến thăm Ấn Độ hôm thứ Tư (21/10), ông Rubio giải thích rằng Starlink “chịu sự điều chỉnh của một hợp đồng thương mại tư nhân”, quy định cách sử dụng thiết bị và tốc độ mà công ty cho phép.

Đầu tuần này, ông Zelensky nói chỉ thị làm chậm mạng xuất phát từ Nhà Trắng. Chính quyền Mỹ đã bác bỏ điều này.

“Rất nguy hiểm” cho người Ukraine

Trả lời Fox News hôm thứ Tư, ông Zelensky cho biết Starshield “vẫn bị giới hạn”, nhưng Mỹ đã nối lại việc chia sẻ thông tin tình báo.

“Điều đó rất quan trọng với chúng tôi. Không nhận được thông tin cảnh báo sớm sau các đợt tấn công bằng tên lửa đạn đạo của Nga là rất nguy hiểm cho chúng tôi. Giờ thì nó đã hoạt động, vậy là tốt,” ông nói. Ông Zelensky nói thêm rằng ông Rubio cho biết sẽ làm việc với đội ngũ của mình để gỡ nốt các giới hạn còn lại đối với hệ thống.

Thứ Bảy tuần trước (17/10), khi lên đường bắt đầu chặng đầu tiên của chuyến công du, ông Rubio khẳng định không ai ra lệnh làm chậm mạng và đặt dấu hỏi về cách ông Zelensky thuật lại sự việc.

“Tôi không chắc ông Zelensky biết mình đang nói gì, nhưng việc đó không phải cố ý,” ông Rubio nói.

“Chúng tôi không liên quan gì đến việc đó. Tôi không… Nước Mỹ, không ai ra lệnh làm chậm tốc độ Starlink cả. Chuyện đó đại khái là đã xảy ra, nhưng tôi được biết là nó đã được khôi phục. Mọi thứ đã trở lại như trước.”

“Ukraine muốn được dùng Starshield”

Điểm dễ gây nhầm lẫn là SpaceX có hai sản phẩm khác nhau: Starshield và Starlink. Starshield là phiên bản Starlink dành cho quân sự, do SpaceX phát triển cho Lầu Năm Góc. Ông Zelensky cho biết cả Starlink lẫn Starshield đều bị làm chậm ở Ukraine.

“Starshield là hợp đồng với quân đội Mỹ. Nó không liên quan gì đến Ukraine,” ông Rubio nói.

“Tôi biết Ukraine muốn được tiếp cận Starshield. Hiện họ không có Starshield. Họ đã đề nghị được tiếp cận để tiến hành các đòn tấn công sâu vào lãnh thổ Nga. Lúc này họ không có quyền đó. Đây là hai sản phẩm khác nhau.”

Ông Musk lên tiếng trong một bài đăng trên X hôm 14/10: “Các hệ thống Starshield thuộc sở hữu và chịu sự kiểm soát của Chính phủ Mỹ. Mọi giới hạn về tốc độ hay cách sử dụng đều do quân đội Mỹ và cuối cùng là Tổng thống Mỹ quyết định”.

“Starlink là dịch vụ thương mại do SpaceX sở hữu và kiểm soát. Starlink chỉ dành cho các hoạt động dân sự hoặc phòng thủ, không thể dùng cho các hoạt động quân sự tấn công, vì điều đó không phù hợp với một công ty thương mại,” ông viết.

Ban đầu, ông Trump còn nghi ngờ việc mạng bị làm chậm.

“Không phải chúng tôi. Sáng nay tôi đã kiểm tra. Họ nói mọi thứ vẫn như xưa nay. Tôi không biết có ai làm hay không, vì không phải tôi, và tôi không nghĩ là Elon,” ông nói với phóng viên hôm 16/10.

Hôm thứ Hai (19/10), khi được hỏi đã điều tra xem ai chịu trách nhiệm cho việc làm chậm mạng ở Ukraine hay chưa, ông Trump đáp: “Tôi không biết là ai, nhưng tôi muốn tìm ra, đúng vậy”.

Gần đây, quan hệ Mỹ-Ukraine xấu đi sau khi ông Trump công bố thỏa thuận mua dầu diesel của Nga và miễn các lệnh trừng phạt mới đối với Moscow, nhằm hạ giá nhiên liệu cho người Mỹ.

Ông Trump cũng yêu cầu Kiev ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga và kêu gọi người Ukraine thay ông Zelensky. Trong bài đăng trên mạng xã hội hôm Chủ nhật (18/10), ông viết rằng Tổng thống Ukraine “không muốn chấm dứt cuộc chiến này, và có lẽ chưa bao giờ muốn”.

Nhà Trắng đã nhiều lần tìm cách chấm dứt cuộc xung đột, vốn leo thang khi Nga mở cuộc xâm lược toàn diện vào nước láng giềng hồi tháng 2/2022.

Hôm thứ Năm, chiến sự vẫn chưa có dấu hiệu lắng xuống: Ukraine phóng hàng trăm máy bay không người lái về phía Moscow, còn Nga dội tên lửa đạn đạo xuống Kiev.