Đặc phái viên của Tổng thống Trump đã đến Kiev và Moskva vào cuối tuần qua, trong bối cảnh chính quyền Mỹ tiếp tục thúc đẩy nỗ lực chấm dứt chiến tranh Ukraine.

Đặc phái viên Trung Đông Steve Witkoff phát biểu với báo chí bên ngoài Nhà Trắng vào ngày 4 tháng 2 năm 2025. (Ảnh: Shutterstock)

Hôm 7/9, Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff cho biết đã có thêm động lực mới trong các cuộc đàm phán nhằm thúc đẩy hòa bình giữa Kiev và Moskva, sau cuộc gặp với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại thủ đô Ukraine ngày 6/9.

“Đã đạt được tiến triển thực chất, trong đó có việc thúc đẩy kế hoạch tổ chức thêm các cuộc đàm phán ba bên,” ông Witkoff viết trong một bài đăng trên X ngày 7/9, tóm tắt những kết quả đạt được trong chuyến công du tới cả hai thủ đô.

Ông Witkoff và Jared Kushner, con rể của Tổng thống Donald Trump, đã bay tới Kiev một ngày sau khi đến Moskva để đàm phán với Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Đây là lần đầu tiên hai quan chức Mỹ này đến Ukraine kể từ khi cuộc chiến bắt đầu vào năm 2022.

Mặc dù không có đột phá hay thỏa thuận mang tính thực chất nào được công bố tại cuộc họp báo ngày 6/9 với sự tham dự của hai đặc phái viên và Tổng thống Zelensky, ông Witkoff cho biết: “Công việc của tôi và Jared… là đưa các bên xích lại gần nhau”.

“Thu hẹp những bất đồng giữa họ, thiết lập các kênh liên lạc hiệu quả và hy vọng rằng trong 48 giờ qua, chúng tôi đã bắt đầu quá trình đó theo hướng xây dựng. Chúng tôi tin rằng vấn đề này sẽ đi đến một kết quả tốt đẹp.”

Cũng tại cuộc họp báo, ông Kushner cho biết ông và ông Witkoff cho rằng sẽ “mang lại hiệu quả” nếu “quay trở lại khuôn khổ đàm phán ba bên mà [cả ba bên] đã có thể tiến hành khoảng 6 tháng trước”, ám chỉ các cuộc thảo luận trước đây giữa đại diện của Mỹ, Nga và Ukraine.

Ông Kushner cho biết ông ủng hộ đàm phán ba bên vì hình thức này cho phép tất cả các bên trao đổi trực tiếp, thay vì buộc Washington phải đóng vai trò trung gian giữa Moskva và Kiev.

Về các cuộc đàm phán trước đây, ông cho biết “mọi người đều nói chuyện… bằng tiếng Nga với nhau và thực sự thảo luận các vấn đề này trong một bầu không khí rất thân thiện”.

Ông cho biết Mỹ đã bày tỏ quan điểm này với cả hai bên và hy vọng “sẽ sớm đạt được tiến triển về vấn đề đó”.

Các cuộc đàm phán ba bên trước đây, gần nhất là tại Geneva hồi tháng 2, đã không thể giải quyết những vấn đề then chốt như lãnh thổ và các bảo đảm an ninh cho Ukraine.

Tổng thống Zelensky cảm ơn ông Witkoff và ông Kushner đã đến Kiev, đồng thời cho biết trong ngày hôm đó, hai bên đã tiến hành ba vòng đàm phán và “cả ba vòng đàm phán đều diễn ra rất thực chất”.

Ông nói đùa rằng sự hiện diện của các đặc phái viên Mỹ “còn có tác dụng tốt hơn” cả hệ thống phòng không Patriot mà Ukraine dựa vào để phòng thủ trước các cuộc tấn công của Nga. Đây là cách ông ám chỉ thỏa thuận ngừng giao tranh trong ba ngày mà Kiev và Moskva đã nhất trí nhằm bảo đảm hành trình an toàn cho ông Kushner và ông Witkoff.

“Xin hãy đến thăm thường xuyên hơn, và người dân của chúng tôi sẽ có cơ hội — có cơ hội được sống bình yên thêm một chút,” ông Zelensky nói.

Ông cho biết mình “biết ơn” vì các cuộc đàm phán đã được nối lại sau một thời gian dài đình trệ, đồng thời nói rằng mặc dù Ukraine có lựa chọn riêng về hình thức đàm phán, nhưng không có đàm phán còn tệ hơn.

Ông cho biết vẫn xem “vấn đề lãnh thổ” “có liên quan”, nhưng việc ông nêu vấn đề này tại cuộc họp báo không có nghĩa là hai bên đã dành nhiều thời gian để thảo luận về nó trong các cuộc đàm phán.

Tổng thống Zelensky cũng cho rằng theo quan điểm của ông, những vấn đề phức tạp như vấn đề lãnh thổ sau chiến tranh chỉ có thể được “giải quyết ở cấp lãnh đạo”.

Trước đây, Tổng thống Ukraine từng viết một bức thư ngỏ gửi người đồng cấp, đề xuất một cuộc gặp giữa hai người, nhưng ý tưởng này đã bị ông Putin bác bỏ.

Nhưng điều quan trọng nhất là hôm nay chúng ta có cơ hội thảo luận về mọi vấn đề — các bảo đảm an ninh, và chúng ta thực sự đang nói về tương lai của Ukraine,” ông Zelensky nói.

Ông cho biết bên cạnh các bảo đảm an ninh, các bảo đảm về kinh tế cũng đã được đưa ra thảo luận trong các cuộc đàm phán.

“Và tất cả chúng ta đều muốn — chúng ta đoàn kết ở đây — chấm dứt chiến tranh càng sớm càng tốt,” ông Zelensky nói.

Ông cũng cho biết mặc dù xem các cuộc đàm phán là một diễn biến tích cực, nhưng nhiều khả năng chiến tranh vẫn sẽ tiếp diễn trong mùa đông.

Quan điểm từ Moskva

Trợ lý Điện Kremlin Yuri Ushakov nói với các phóng viên rằng ông Witkoff và ông Kushner đã “đưa ra một số ý tưởng về những hướng đi khả thi để đạt được một giải pháp”, sau khi cuộc đàm phán kéo dài 3 giờ giữa hai người với các quan chức Nga, trong đó có Tổng thống Putin, kết thúc ngày 5/9.

“Các cuộc đàm phán không chỉ dừng lại ở việc trao đổi quan điểm về giải quyết cuộc khủng hoảng Ukraine. Các vấn đề kinh tế và những dự án lớn tiềm năng, mang lại lợi ích cho cả Nga và Mỹ, cũng đã được thảo luận khá chi tiết,” ông nói.

Ông Ushakov không nói rõ thêm.

“Nhìn chung, có thể nói rằng các cuộc đàm phán diễn ra đúng lúc và rất hữu ích cho cả hai bên”, ông nói.

Đặc phái viên Mỹ tới Moscow, thúc đẩy nỗ lực tìm giải pháp cho xung đột Ukraine