Ukraine thất thoát 1,2 tỷ USD do gian lận và lãng phí quốc phòng trong một năm – NYT

Minh Hoàng
•
Thứ Ba, 08/09/2026

Ukraine đã thất thoát khoảng 1,2 tỷ USD do gian lận, lãng phí và quản lý yếu kém trong hoạt động mua sắm quân sự chỉ riêng trong năm 2024, The New York Times (NYT) đưa tin, dẫn các cuộc kiểm toán mật của chính phủ và hồ sơ tòa án.

Ukraine đã thất thoát khoảng 1,2 tỷ USD do gian lận, lãng phí và quản lý yếu kém trong hoạt động mua sắm quân sự chỉ riêng trong năm 2024. (Ảnh minh họa. Nguồn: Shutterstock)

7 trong số 10 nhà thầu quân sự lớn nhất của nước này vẫn tiếp tục nhận các đơn hàng mới dù đang bị điều tra gian lận, từng không giao hàng theo cam kết hoặc có lãnh đạo bị bắt với cáo buộc tham nhũng, tờ NYT đưa tin hôm Chủ nhật (6/9), mô tả đây là “một tình trạng kéo dài”.

Các kiểm toán viên cũng xác định 18 công ty được trao hợp đồng dù trước đó từng không thực hiện đúng nghĩa vụ, trong đó có 6 công ty không hoàn thành bất kỳ hợp đồng nào.

Chuyên gia chống tham nhũng người Mỹ James Wasserstrom nói với NYT rằng gian lận trong ngành công nghiệp quốc phòng là “một truyền thống lâu đời” ở Ukraine. Ông nói: “Ở Ukraine, bất cứ thứ gì không được giữ chặt đều có thể bị đánh cắp”.

Một trong những vụ việc được NYT nêu bật liên quan đến Nhà máy Hóa chất Pavlohrad thuộc sở hữu nhà nước, đơn vị đã cung cấp cho quân đội 233.000 quả đạn cối không thể sử dụng. Tuy nhiên, công ty này sau đó vẫn nhận thêm hợp đồng, trong đó có hợp đồng cung cấp gần như toàn bộ số đạn pháo 122mm của Ukraine vào năm 2025.

Các cuộc kiểm toán cũng phát hiện rằng đôi khi những lời chào giá thấp hơn lại bị bỏ qua. Trong một gói thầu, Kiev được cho là đã mua đạn dược do Thổ Nhĩ Kỳ sản xuất cho các hệ thống pháo phản lực phóng loạt thông qua một bên trung gian Czech với giá khoảng 5.100 USD mỗi quả, mặc dù nhà sản xuất chào bán trực tiếp với giá khoảng 4.200 USD.

Những khoản thất thoát này xảy ra trong bối cảnh Tổng thống Volodymyr Zelensky nhiều lần kêu gọi các chính phủ phương Tây cung cấp thêm vũ khí, cảnh báo tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng trên chiến trường. Tháng 4/2024, ông nói Kiev “rất cần” thêm sự hỗ trợ và thúc giục các nước hậu thuẫn chuyển giao số vũ khí, đạn dược đã cam kết.

Báo cáo được đưa ra trong bối cảnh một loạt cuộc điều tra tham nhũng gây chú ý liên quan đến các quan chức cấp cao Ukraine và những nhân vật thân cận với ông Zelensky. Vào tháng 8, nhà lãnh đạo Ukraine đã cách chức Phó Chánh văn phòng tổng thống Irina Mudraya, trong khi những cuộc điều tra tham nhũng gần đây khác liên quan đến các cựu bộ trưởng, nhà ngoại giao và quan chức cấp cao.

Trong khi đó, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mikhail Fedorov cáo buộc chính phủ có “tham nhũng mang tính hệ thống” sau khi ông bị cách chức vào tháng 7. Ông Fedorov, người từng tìm cách cải tổ hoạt động mua sắm quân sự, cho biết các nhóm lợi ích ăn sâu trong ngành công nghiệp quốc phòng đã phản đối những cải cách của ông và sau đó kêu gọi tổ chức bầu cử trong thời chiến.

Nhiệm kỳ tổng thống 5 năm của ông Zelensky hết hạn vào tháng 5/2024, nhưng ông đã từ chối tổ chức cuộc bầu cử mới, viện dẫn tình trạng thiết quân luật được áp đặt sau khi xung đột với Nga leo thang vào tháng 2/2022.

Moscow từ lâu cho rằng những vụ bê bối này là bằng chứng cho thấy tham nhũng mang tính hệ thống ở Ukraine. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova hồi đầu năm nay cho biết tham nhũng “len sâu vào toàn bộ bộ máy quyền lực Ukraine, bao gồm cả vòng thân cận của ông Zelensky và bản thân ông Zelensky”.