Vận động viên Eileen Gu đại diện Trung Quốc thi đấu, ông Vance và Bessent lên tiếng

Trương Đình
•
Chủ Nhật, 22/02/2026

Thế vận hội Mùa đông Milan 2026 không chỉ thu hút sự chú ý bởi các cuộc tranh tài, mà còn vì câu chuyện xung quanh một số vận động viên. Việc vận động viên trượt tuyết tự do gốc Hoa sinh ra tại Mỹ Eileen Gu đại diện Trung Quốc thi đấu đã trở thành một trong những chủ đề gây tranh luận lớn. Sau khi Phó Tổng thống Mỹ JD Vance bày tỏ quan điểm, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent hôm thứ Sáu (20/2) cũng lên tiếng về vấn đề này.

Vận động viên trượt tuyết Eileen Gu. (Ảnh: Svend S. Nielsen / Shutterstock)

Tại kỳ Olympic lần này, cô Eileen Gu dự thi chung kết nội dung halfpipe trượt tuyết tự do nữ vào thứ Bảy (21/2). Trước đó cô đã giành hai huy chương bạc ở các nội dung khác.

Trong cuộc phỏng vấn với chương trình The Will Cain Show của Fox News, ông Bessent đề cập việc Eileen Gu thi đấu cho “đối thủ lớn nhất của Mỹ là Trung Quốc”. Ông nói: “Nước Mỹ đã đối xử rất tốt với cô ấy, nhưng cô ấy lại quay lưng và chọn về phía Trung Quốc”.

Ông cũng nhắc đến phát biểu của Phó Tổng thống JD Vance hôm 17/2 trên chương trình The Story with Martha McCallum. Khi đó, ông Vance nói: “Tôi cho rằng những người lớn lên ở Mỹ, được hưởng lợi từ hệ thống giáo dục của chúng ta, tận hưởng các quyền tự do và quyền lợi (những điều làm nên sự vĩ đại của nước Mỹ) sẽ muốn đại diện cho Mỹ thi đấu”.

Theo USA Today, cô Eileen Gu đáp lại bình luận của ông Vance: “Tôi rất vinh dự. Cảm ơn, JD! Thật chu đáo.”

Chuyên gia về Trung Quốc Gordon Chang nói với Fox News Digital rằng cô Eileen Gu “nên cảm thấy may mắn vì sinh ra ở Mỹ. 4 năm trước, nước Mỹ rộng lượng cho phép cô đại diện Trung Quốc thi đấu tại Olympic Bắc Kinh, rồi lại cho phép cô quay trở về Mỹ. Nếu tình huống ngược lại, cô sinh ra ở Trung Quốc, chính quyền Trung Quốc có lẽ sẽ không khoan dung như vậy”.

Eileen Gu lớn lên tại bang California, mẹ cô là người nhập cư Trung Quốc thế hệ thứ nhất. Từ tháng 6/2019, cô quyết định đại diện Trung Quốc thi đấu, từng tham gia Olympic Bắc Kinh 2022 và tiếp tục đại diện Trung Quốc tại Milan 2026. Cô từng nói đây là một quyết định “vô cùng khó khăn”.

Kể từ đó, cô liên tục đối mặt với chỉ trích từ dư luận quốc tế, đặc biệt là tại Mỹ. Tại Milan, tranh cãi dường như lên cao hơn khi cô thường bị so sánh với vận động viên trượt băng nghệ thuật gốc Hoa đại diện Mỹ Alysa Liu. Alysa Liu đã giành tấm huy chương vàng đơn nữ đầu tiên cho đội tuyển Mỹ sau hơn 20 năm.

Từ khi thi đấu cho Trung Quốc, Eileen Gu trở thành một trong những vận động viên Olympic mùa đông có thu nhập cao nhất thế giới. Riêng năm 2025, cô ước tính kiếm được khoảng 23 triệu USD nhờ hợp tác với Ngân hàng Trung Quốc cùng nhiều doanh nghiệp Trung Quốc và các thương hiệu phương Tây.

Trên mạng xã hội, một số người chỉ trích còn gọi cô là “Cốc Ái Tiền”. Trong khi đó, có ý kiến ca ngợi Alysa Liu là người Mỹ gốc Hoa thực sự đề cao các giá trị Mỹ và tự hào đại diện cho đội tuyển Mỹ.

Eileen Gu chưa từng công khai chỉ trích các vấn đề nhân quyền liên quan đến chính quyền Trung Quốc, bao gồm tình trạng của người Duy Ngô Nhĩ ở Tân Cương hay việc doanh nhân truyền thông Hồng Kông Jimmy Lai bị giam giữ. Tuy nhiên, tại kỳ Olympic này, phát biểu chỉ trích Tổng thống Mỹ của cô lại vấp phải sự nghi vấn và phản ứng từ một bộ phận dư luận Mỹ, cho rằng cô chưa từng lên tiếng về nhân quyền ở Trung Quốc nhưng lại công khai phê bình lãnh đạo Mỹ khi đang thi đấu với tư cách vận động viên Trung Quốc.

Trong cuộc phỏng vấn với tạp chí TIME, khi được hỏi về cáo buộc đàn áp người Duy Ngô Nhĩ, cô nói: “Tôi chưa điều tra vấn đề đó. Tôi không nghĩ đó là việc của mình. Tôi sẽ không đăng bất kỳ bình luận nào trên mạng xã hội”.

Cô cho biết thêm: “Tôi luôn hoài nghi về dữ liệu… Tôi không đọc một bài báo rồi nói ‘Ồ, đó chắc chắn là sự thật’. Tôi cần rất nhiều bằng chứng. Có thể tôi phải đến tận nơi, phỏng vấn nhiều người từng sống tại đó, xem hình ảnh, nghe ghi âm, tìm hiểu lịch sử và chính trị ảnh hưởng ra sao. Đó là hành trình tìm hiểu suốt đời… Việc biến tôi thành tiếng nói cho bất kỳ chương trình nghị sự nào đều là không có trách nhiệm”.

Trong khi đó, cha của Alysa Liu từng tham gia sự kiện Thiên An Môn năm 1989 và sang Mỹ định cư theo diện tị nạn chính trị vào thập niên 1990. Alysa Liu từ chối đại diện Trung Quốc thi đấu và được cho là từng trở thành đối tượng theo dõi của chính quyền Trung Quốc. Cô đã cảm ơn Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) vì đã bảo vệ cô và gia đình.