Bộ GD-ĐT lấy ý kiến dự thảo: Thi vào 10 chỉ còn Toán, Ngữ văn

Nguyễn Quân
•
Thứ Bảy, 24/10/2026

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) sáng 23/10 công bố dự thảo Thông tư về quy chế tiếp nhận học sinh đầu cấp, trong đó kỳ thi vào lớp 10 chỉ còn hai môn Toán và Ngữ văn.

Học sinh trường THPT Cát Bà, thagns 9/2022. (Ảnh minh họa: Amachau/Shutterstock)

Nội dung này nằm ở khoản 2 Điều 13 Quy chế tiếp nhận học sinh đầu cấp, ban hành kèm dự thảo Thông tư mà Bộ lấy ý kiến đến hết ngày 1/11. Quy chế áp dụng cho lớp 1, lớp 6 và lớp 10.

Với lớp 10, dự thảo giữ 3 phương thức tiếp nhận: xét tuyển, thi tuyển, kết hợp xét tuyển và thi tuyển. Nơi nào thi tuyển, học sinh chỉ làm hai bài thi Toán (90 phút hoặc 120 phút) và Ngữ văn (120 phút), thay vì 3 bài như hiện nay: Toán, Ngữ văn và một môn thi hoặc bài thi thứ ba.

Nội dung thi không vượt quá yêu cầu cần đạt của chương trình giáo dục phổ thông cấp THCS.

Thí sinh thi vào trường THPT chuyên sẽ thi Toán (90 phút hoặc 120 phút) và Ngữ văn (120 phút) và thêm một môn chuyên. Mỗi môn chuyên có một đề thi riêng theo chương trình cấp THCS, nội dung bảo đảm chọn được học sinh có năng khiếu về môn đó.

Dự thảo cũng định hướng giảm tổ chức thi tuyển khi chưa thực sự cần thiết. Khoản 2 Điều 12 quy định phương thức tiếp nhận học sinh vào lớp 10 của từng trường hoặc nhóm trường do UBND cấp tỉnh quyết định (xét tuyển, thi tuyển, hoặc kết hợp xét tuyển và thi tuyển), trên cơ sở Sở GD-ĐT tham mưu. Sở căn cứ quy mô học sinh, nhu cầu học tập, khả năng tiếp nhận của các trường, điều kiện bảo đảm chất lượng giáo dục, mạng lưới trường lớp và điều kiện thực tế của địa phương.

Địa phương chọn thi tuyển hay kết hợp thi tuyển với xét tuyển dựa trên số học sinh dự báo sẽ đăng ký, chỉ tiêu và khả năng tiếp nhận của từng trường hoặc nhóm trường. Các nội dung này phải nằm trong kế hoạch tiếp nhận học sinh đầu cấp do UBND cấp tỉnh phê duyệt và công khai trước hạn đăng ký.

Với phương thức xét tuyển, căn cứ là kết quả rèn luyện và học tập của các năm học cấp THCS. Học sinh lưu ban lớp nào thì lấy kết quả năm học lại của lớp đó.

Điểm cộng ưu tiên còn 1 và 0,5 điểm

Dự thảo để các tỉnh, thành chủ động cách tính điểm xét tuyển. Có hai nhóm được cộng điểm ưu tiên gồm con liệt sĩ, con Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, con thương binh, bệnh binh và con của người có công khác (nhóm 1) được cộng 1 điểm; học sinh hộ nghèo, học sinh người dân tộc thiểu số và học sinh thường trú ở xã, thôn đặc biệt khó khăn (nhóm 2) được cộng 0,5 điểm. Mỗi học sinh chỉ hưởng mức ưu tiên cao nhất.

Tính tương đối, mức cộng này giảm một nửa so với hiện nay, khi con liệt sĩ, thương bệnh binh được cộng 2 điểm; con Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân… được cộng 1,5 điểm, học sinh hộ nghèo, thuộc tộc thiểu số… được cộng 1 điểm, theo Thông tư 30/2024/TT-BGDĐT về Quy chế tuyển sinh THCS và tuyển sinh THPT).

Sở GD-ĐT được tự xác định đối tượng cộng điểm khuyến khích. Tổng điểm khuyến khích không quá 1 điểm, cộng một lần vào tổng điểm xét tuyển, mỗi môn thi tính theo thang 10. Hiện nay, điểm này chỉ dành cho thí sinh đoạt giải học sinh giỏi cấp tỉnh, với 3 mức: 0,5, 1 và 1,5 điểm.

Nhóm tuyển thẳng bao gồm: học sinh trường phổ thông dân tộc nội trú cấp THCS, học sinh người dân tộc thiểu số rất ít người và học sinh khuyết tật. Các trường hợp khác do Sở GD-ĐT xác định theo điều kiện thực tế và quy định pháp luật.

Khoảng 30 tỉnh, thành chọn tiếng Anh làm môn thứ ba

Hai năm trước, Bộ GD-ĐT yêu cầu kỳ thi vào lớp 10 công lập có 3 môn, trong đó Toán và Ngữ văn bắt buộc, môn thứ ba do Sở GD&ĐT lựa chọn và phải thay đổi sau 3 năm để tránh học lệch (Thông tư 30/2024/TT-BGDĐT).

Ở kỳ tuyển sinh lớp 10 năm 2026, đa số tỉnh, thành thi 3 môn Toán, Ngữ văn và Ngoại ngữ (tiếng Anh là chủ yếu, một số tỉnh thành chọn Tiếng Pháp, Tiếng Hàn, Tiếng Trung…), một số địa phương xét tuyển. Tuyên Quang chọn môn thứ ba là Khoa học tự nhiên.

Trung tuần tháng 8, Bộ GD-ĐT từng lấy ý kiến Sở GD-ĐT Hà Nội, Hải Phòng, TP.HCM về việc thi tuyển sinh vào 10 với hai môn. Đến cuối tháng 9, Bộ tiếp tục lấy ý kiến dự thảo Quy chế tiếp nhận học sinh đầu cấp giáo dục phổ thông, trong đó đề xuất nếu tổ chức thi tuyển vào lớp 10 từ các sở GD&ĐT và một số đại học, trường đại học có trường THPT.

Ngoài các nội dung về quy định xét tuyển lớp 10, dự thảo cũng đổi cách gọi “tuyển sinh” thành “tiếp nhận học sinh đầu cấp”. Trẻ vào lớp 1 không bị kiểm tra, đánh giá, phân loại hay tuyển chọn. Học sinh vào lớp 6 cũng không bị phân loại, tuyển chọn. Riêng trường được giao bồi dưỡng học sinh năng khiếu, phục vụ giáo dục mũi nhọn của địa phương thì được xét tuyển.