Cước tàu chở dầu từ Mỹ sang Trung Quốc tăng vọt lên 80 triệu USD

Trương Đình
•
Thứ Ba, 13/10/2026

Cước vận chuyển dầu bằng tàu chở dầu từ Mỹ sang Trung Quốc đã tăng lên khoảng 80 triệu USD mỗi chuyến, vượt cả chi phí phóng tên lửa Falcon 9 của SpaceX, trong bối cảnh chiến tranh ở Trung Đông khiến nguồn cung tàu chở dầu trở nên khan hiếm.

Ngày 9/12/2023: Tàu chở dầu AIFANOURIOS của Chevron Cruise đang di chuyển trong eo biển Carquinez, đi ngang qua Benicia. (Nguồn ảnh: Shutterstock)

Theo công ty môi giới tàu biển Gibson, chi phí cho mỗi chuyến vận chuyển dầu như vậy vào khoảng 80 triệu USD, theo Bloomberg đưa tin tuần trước. Trong khi đó, giá niêm yết cho một lần phóng tên lửa Falcon 9 của SpaceX là 74 triệu USD.

Hồi đầu năm nay, số tiền này thậm chí đủ để mua hẳn một chiếc tàu chở dầu cùng loại.

Cước vận chuyển cao nhất kể từ thập niên 1960

Mức cước vận chuyển tăng vọt này xuất phát từ tình trạng thiếu hụt tàu chở dầu trên toàn cầu. Trong vài tuần qua, thị trường tàu chở dầu siêu lớn đã chứng kiến những diễn biến chưa từng có tiền lệ, ngay cả với những người có nhiều năm kinh nghiệm trong ngành.

Theo công ty môi giới tàu biển SSY, ngay cả khi đã điều chỉnh theo lạm phát, cước vận chuyển dầu hiện vẫn ở mức cao nhất kể từ khi những tàu chở dầu siêu lớn đầu tiên đi vào hoạt động trong thập niên 1960. Mức cước này thậm chí còn vượt cả thời kỳ “Cuộc chiến tàu chở dầu” trong Chiến tranh Iran–Iraq những năm 1980, khi hai nước liên tục tấn công các tàu thương mại trên vịnh Ba Tư.

Tại một hội nghị tuần trước, ông Russell Hardy, Giám đốc điều hành Vitol, tập đoàn kinh doanh dầu mỏ độc lập lớn nhất thế giới, nhận định: “Sức chở của đội tàu chở dầu hiện không đáp ứng đủ nhu cầu, khiến giá cước tăng vọt theo đường parabol”.

Chuyển tải và đi đường vòng làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu tàu chở dầu

Cước vận chuyển tăng vọt vì số lượng tàu chở dầu không đủ đáp ứng nhu cầu.

Khi chiến tranh với Iran tiếp diễn, các nước sản xuất dầu ở Trung Đông chuyển sang phương thức vận chuyển tiếp sức để đưa dầu qua eo biển Hormuz. Theo đó, tàu chở đầy dầu thô đi qua eo biển rồi chuyển dầu sang tàu khác tại vịnh Oman, để tiếp tục vận chuyển đến châu Á.

Cách làm này giúp giảm nguy cơ tàu bị Iran tấn công, đồng thời khôi phục một phần lượng dầu xuất khẩu qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, việc vận chuyển dầu ra khỏi vùng Vịnh giờ đây đòi hỏi nhiều tàu hơn. So với trước chiến tranh, khâu trung chuyển có thể khiến mỗi chuyến hàng kéo dài thêm khoảng một tuần, càng gây áp lực lên đội tàu chở dầu toàn cầu.

Xuất khẩu dầu của Iran sang Trung Quốc gần như đình trệ, buộc các nhà nhập khẩu Trung Quốc phải mua thêm dầu thô từ những nguồn khác, qua đó đẩy nhu cầu thuê tàu chở dầu trên các tuyến vận tải chính tăng cao.

Một số tàu bị hư hại trong các cuộc tấn công của Iran phải ngừng hoạt động để sửa chữa, càng làm nguồn cung tàu chở dầu thêm khan hiếm. Trong khi đó, một số tàu khác phải đi vòng qua châu Phi để tránh các cuộc tấn công của lực lượng Houthi, khiến hải trình kéo dài thêm hàng nghìn dặm (1 dặm tương đương khoảng 1,6 km).

Cước vận chuyển một chuyến từ Mỹ bằng 45% giá trị lô dầu

Trước đây, chi phí vận chuyển chỉ chiếm một phần nhỏ trong chuỗi cung ứng dầu mỏ. Nhưng hiện nay, khoản chi này đã tăng lên đáng kể so với giá dầu thô.

Tuần trước, cước thuê tàu chở dầu từ Mỹ được chốt ở mức 41 USD/thùng, tăng mạnh so với mức trung bình 4,5 USD/thùng của cùng tuyến trong năm ngoái. Mức cước này tương đương khoảng 45% giá dầu thô WTI kỳ hạn, vốn giao dịch ở gần 91 USD/thùng vào thứ Sáu (9/10).

Một nguồn tin am hiểu sự việc nói với CNBC rằng gần đây, Trafigura, tập đoàn kinh doanh hàng hóa toàn cầu, đã thuê siêu tàu chở dầu Alexandros với giá 76 triệu USD để vận chuyển dầu từ vùng duyên hải vịnh Mexico của Mỹ sang Trung Quốc. Theo nguồn tin này, tàu dự kiến nhận hàng vào khoảng ngày 19/11.

Trước chiến tranh, cước vận chuyển trên tuyến này thường chỉ từ 7–10 triệu USD. Với sức chở 2 triệu thùng dầu thô, chi phí vận chuyển của chuyến đi nói trên tương đương 38 USD/thùng.