EU chuẩn bị biện pháp mới với Trung Quốc sau thỏa thuận xe hybrid

Lý Ngọc
•
Thứ Ba, 13/10/2026

Ủy ban châu Âu có thể đưa ra thêm biện pháp phòng vệ thương mại vào tháng 12 nhằm kiềm chế thâm hụt với Bắc Kinh, sau thỏa thuận giới hạn 350 nghìn xe hybrid Trung Quốc mỗi năm.

Xe điện NIO ES8 cao cấp của Trung Quốc tại trung tâm dịch vụ ở Ludwigshafen, Đức – 14/6/2025. Ảnh minh họa. (Nguồn: Kittyfly/Shutterstock)

Ủy ban châu Âu (EC), cơ quan hành pháp của Liên minh châu Âu (EU), dự kiến đến tháng 12 sẽ trình bày những biện pháp phòng vệ thương mại có thể áp dụng, Reuters đưa tin hôm thứ Hai (12/10), dẫn lời một quan chức cấp cao của EC không nêu tên. Mục tiêu là kiềm chế thâm hụt thương mại với Trung Quốc và giảm phụ thuộc vào nền kinh tế lớn thứ hai thế giới về các mặt hàng thiết yếu.

Hôm thứ Sáu (9/10), EC đạt thỏa thuận với Bắc Kinh về việc giới hạn lượng xe hybrid nhập từ Trung Quốc ở mức 350 nghìn chiếc mỗi năm, nhiều khả năng áp dụng từ đầu tháng 12. Hạn ngạch này được nâng thêm 6% mỗi năm.

Đây là biện pháp tự vệ thương mại, kéo dài 4 năm và áp dụng cả với các đối tác thương mại khác của EU. Năm nay, lượng xe hybrid Trung Quốc xuất sang EU đang trên đà đạt 800 nghìn chiếc. Khi hạn ngạch có hiệu lực, thị phần của xe sản xuất tại Trung Quốc sẽ giảm từ 12% hiện nay xuống còn khoảng 6%.

Phía Trung Quốc sẽ bỏ thuế đối với một số linh kiện ô tô và giảm một nửa thuế nhập khẩu giày dép, kem và dầu ô liu. Các văn bản cho thấy những biện pháp này chỉ là tạm thời, áp cho lượng hàng xuất khẩu trị giá khoảng 4 tỷ euro.

EU và chính quyền Đảng Cộng sản Trung Quốc đã ra tuyên bố chung, công bố danh sách 16 điểm đồng thuận, Epoch Times cho biết. Hai bên sẽ tiếp tục bàn khả năng giảm thuế cho một số mặt hàng. Về xe hybrid, hai bên đã đạt “thỏa thuận hiểu biết” theo cách phù hợp với quy tắc của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Quan chức Ủy ban châu Âu: Chỉ đối thoại dường như khó giải quyết mất cân bằng

Lãnh đạo các nước EU sẽ họp thượng đỉnh từ thứ Năm (15/10). Trung Quốc là vấn đề đầu tiên trong chương trình nghị sự. Khi trình bày chi tiết thỏa thuận, các quan chức EC cho biết lãnh đạo EU nhiều khả năng sẽ đánh giá kết quả này và quyết định có cần hành động thêm hay không.

“Đối thoại phải mang lại kết quả, và đã mang lại kết quả”, một quan chức cấp cao của EC không nêu tên nói hôm thứ Hai. “Nhưng chỉ đối thoại thì dường như khó giải quyết vấn đề mang tính cơ cấu, tức sự mất cân bằng không bền vững giữa chúng tôi với Trung Quốc”.

“Vì vậy, câu hỏi là chúng tôi còn làm gì thêm song song với đối thoại”, người này nói thêm.

Vị quan chức cho biết trong tháng 12, EC dự kiến đề xuất một công cụ hạn chế việc doanh nghiệp phụ thuộc vào một nhà cung cấp duy nhất đối với một số mặt hàng thiết yếu. Sáng kiến mới thứ hai nhằm hỗ trợ các ngành hoặc một số vùng trong EU chịu tác động từ những biện pháp thương mại mà bên ngoài áp đặt.

Lãnh đạo EU sẽ thảo luận những đề xuất này cùng các biện pháp khả dĩ khác tại hội nghị thượng đỉnh cuối năm vào ngày 17–18/12.

Giới doanh nghiệp và chuyên gia còn dè dặt

Phòng Thương mại EU tại Trung Quốc, tổ chức phi lợi nhuận đại diện cho doanh nghiệp EU làm ăn tại nước này, nhận định trên trang web rằng các đồng thuận cho thấy hai bên đã nhận ra nhu cầu cấp bách phải biến cam kết trên lời nói thành hành động thực tế. “Tuy nhiên, các đồng thuận này có được thực hiện hay không, thực hiện thế nào và khi nào, vẫn còn tùy vào chi tiết triển khai”, tổ chức này viết.

Ông La Chí Hằng (Luo Zhiheng), kinh tế trưởng của công ty chứng khoán Việt Khai (Yuekai Securities), cùng các cộng sự cho rằng tiến triển trong vòng đàm phán này không có nghĩa áp lực cạnh tranh mang tính cơ cấu đã giảm bớt. Báo cáo của nhóm, công bố hôm 12/10, cho biết tính theo tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa, EU và Trung Quốc là đối tác thương mại lớn thứ hai của nhau.

Những năm gần đây, xuất khẩu của Trung Quốc sang EU tăng nhanh, khiến thặng dư thương mại của nước này với khối mở rộng rõ rệt. Theo nhóm tác giả, quan hệ thương mại hai bên đang bước sang cục diện mới, trong đó cùng tồn tại “cạnh tranh gay gắt hơn, va chạm nhiều hơn và tính bổ trợ vẫn tiếp diễn”.

Đài Phát thanh Quốc tế Pháp (RFI) thì nhận định thị trường nội địa Trung Quốc yếu, sức tiêu dùng của người dân thấp, nên lượng hàng dư thừa khổng lồ đang đổ sang châu Âu, Epoch Times dẫn lại.

Hàng Trung Quốc không chỉ cạnh tranh với ngành ô tô, đồ gia dụng, lốp xe, hóa chất và dược phẩm của châu Âu, mà cả ngành máy bay trong tương lai. Đài này cho rằng “dòng lũ hàng hóa” này đang bóp nghẹt công nghiệp và thương mại châu Âu, đe dọa việc làm và qua đó đe dọa cả mô hình xã hội của châu lục.