Thường xuyên ợ nóng có thể là dấu hiệu của căn bệnh nguy hiểm hơn

Với hầu hết mọi người, ợ nóng chỉ là cảm giác khó chịu thoáng qua và mang tính tạm thời. Tuy nhiên, đối với một số người, ợ nóng mạn tính có thể dẫn đến những tình trạng nguy hiểm hơn — thậm chí là các tổn thương tiền ung thư.

Theo các chuyên gia y tế, khoảng 10% người mắc bệnh trào ngược dạ dày–thực quản mạn tính (GERD) sẽ phát triển thành thực quản Barrett, một tình trạng trong đó lớp niêm mạc đoạn dưới của thực quản bị thay thế bởi các tế bào bất thường, vốn có nguy cơ tiến triển thành ung thư cao hơn.

Một số nghiên cứu cho thấy, trong số những người mắc thực quản Barrett, khoảng 3% đến 13% sẽ tiến triển thành ung thư, dù đa số thì không.

Khi nào trào ngược axit trở nên nguy hiểm

“Dạ dày của bạn được thiết kế để chịu đựng axit. Nhưng thực quản thì không”, bác sĩ Daryl Gioffre, chuyên gia sức khỏe đường ruột và chuyên gia dinh dưỡng được chứng nhận tại bang Florida, chia sẻ.

“Trong trào ngược, mối nguy không nằm ở cảm giác nóng rát ở ngực hay cổ họng — mà là ở việc axit liên tục trào ngược”.

Ở người khỏe mạnh, cơ thắt thực quản dưới hay cổng tâm vị giúp giữ cho axit nằm trong dạ dày – nơi có lớp chất nhầy dày và các tế bào chuyên biệt để bảo vệ khỏi môi trường axit.

Khi cổng tâm vị suy yếu bị giãn ra và không đóng kín hoàn toàn, khiến axit trào ngược lên. Nguyên nhân thường là do thiếu ma-giê, căng thẳng, rượu bia, ngủ kém, mất nước và thói quen ăn khuya, những nguyên nhân khiến hệ tiêu hoá kém đi.

Khi axit tiếp xúc với thực quản, nó kích thích các mô vốn không được thiết kế để chịu đựng môi trường này, tương tự như làm bỏng từ từ mô thực quản. Quá trình này thúc đẩy viêm và làm thay đổi cấu trúc tế bào.

Các tế bào thực quản khi này sẽ chuyển đổi dần để giống các tế bào dạ dày hơn, sau đó có thể trở thành tế bào loạn sản – giai đoạn tiền ung thư thực quản. 

“Vì vậy, mối nguy thực sự không phải là cảm giác ợ nóng mà bạn cảm nhận”, bác sĩ Gioffre tổng kết. “Mà là việc thực quản buộc phải thích nghi với sự tiếp xúc axit lặp đi lặp lại….Giải quyết trào ngược từ gốc sẽ chặn đứng toàn bộ chuỗi biến đổi này trước khi những thay đổi ở cấp độ tế bào bắt đầu”.

Nam giới có nguy cơ cao hơn

Theo bác sĩ Gioffre, nam giới nhìn chung có nguy cơ cao hơn vì họ tiêu hao magiê nhanh hơn, thường tích tụ nhiều mỡ nội tạng tạo áp lực đẩy lên dạ dày, ăn bữa lớn và hay ăn khuya. Tất cả những yếu tố này đều làm suy yếu tâm vị và ức chế tiêu hóa lành mạnh.

“Ăn trong vòng 3 giờ trước khi nằm xuống gần như chắc chắn khiến dạ dày không thể làm rỗng hoàn toàn, và đó là một trong những nguyên nhân lớn nhất gây trào ngược ban đêm”, ông nói. “Thêm vào đó, nam giới thường bỏ qua triệu chứng, hoặc che lấp chúng bằng thuốc ức chế bơm proton (PPI) và thuốc kháng axit thay vì xử lý nguyên nhân gốc rễ”.

Tất cả các yếu tố này kết hợp lại tạo thành một “cơn bão hoàn hảo” cho tình trạng viêm mạn tính và tổn thương lâu dài.

Dấu hiệu cảnh báo

Có những dấu hiệu “cờ đỏ” cho thấy trào ngược axit đã vượt qua mức độ khó chịu thông thường và trở thành mạn tính.

Trào ngược axit trở nên đáng lo ngại khi xuất hiện thường xuyên, dữ dội hơn hoặc xảy ra ngay cả khi chưa ăn. Các dấu hiệu “cảnh báo đỏ” bao gồm: khó nuốt, cảm giác thức ăn mắc lại, khàn tiếng mạn tính, ho kéo dài, hay phải hắng giọng, cảm giác vướng dị vật ở cổ họng, hoặc loét ở họng và khoang miệng — cho thấy axit đã gây tổn thương thực sự.

Tình trạng trào ngược xảy ra hằng ngày hoặc hằng đêm, hoặc không còn đáp ứng với thuốc PPI và thuốc kháng axit, là dấu hiệu cho thấy niêm mạc thực quản đã bị kích thích, bào mòn và có thể đã bắt đầu biến đổi ở mức tế bào. Các triệu chứng nghiêm trọng như sụt cân không rõ nguyên nhân, nôn ra máu, đi tiêu phân đen cần được can thiệp y tế khẩn cấp.

“Tóm lại, khi trào ngược trở nên dai dẳng, mạn tính và bắt đầu ảnh hưởng đến việc nuốt, giọng nói, hoặc các mô trong miệng và cổ họng, thì nó không còn chỉ là sự phiền toái nữa”, bác sĩ Gioffre nhấn mạnh. “Đó là thời điểm thực quản có thể đang tiến gần đến trạng thái tiền ung thư, và đặc biệt là nam giới không thể chậm trễ”.

3 cách phòng ngừa ợ nóng then chốt

Bác sĩ Gioffre chia sẻ ba bước thiết yếu để ngăn ngừa trào ngược axit và cải thiện sức khỏe tiêu hóa.

1. Quy tắc 3 giờ

“Hãy ngừng ăn ít nhất 3 giờ trước khi đi ngủ”, bác sĩ khuyến nghị. Ăn khuya khiến dạ dày không thể làm rỗng trước khi ngủ, áp lực tăng lên và cơ thực quản giãn ra, gần như sẽ khiến axit trào ngược lên thực quản khi ngủ.

Trào ngược ban đêm là nguy hiểm nhất vì axit lưu lại trên thực quản suốt nhiều giờ, gây viêm sâu và những thay đổi tế bào lâu dài. “Chỉ riêng quy tắc này thôi cũng có thể làm giảm đáng kể nguy cơ trào ngược và ung thư”, ông nhấn mạnh.

2. Làm mạnh tâm vị

Khi lượng axit dạ dày thấp, cơ thắt thực quản dưới sẽ mất trương lực, nên axit dễ trào ngược lên trên thay vì được giữ lại trong dạ dày.

“Cách nhanh nhất để siết chặt cánh cổng này là xây lại dự trữ khoáng chất, đặc biệt là ma-giê”, ông nói.

Cách tốt nhất là ăn nhiều các thực phẩm giàu ma-giê như bơ, rau bi-na, hạt bí, hạt chia và hạnh nhân, đồng thời cân nhắc bổ sung ma-giê chất lượng tốt.

3. Loại bỏ hoặc trung hoà các tác nhân hàng ngày

Theo bác sĩ Gioffre, cách nhanh nhất để bảo vệ thực quản là loại bỏ hoặc trung hòa các thực phẩm và thói quen làm suy yếu cổng tâm vị và đẩy axit đi sai hướng.

Đối với những người không thể loại bỏ hoàn toàn các yếu tố này, một số thói quen có thể giúp giảm tác động bằng cách làm giảm độ mạnh và áp lực của axit trước khi nó tiếp cận thực quản.

“Uống phần lớn lượng nước trong ngày sớm hơn sẽ có lợi, vì uống nhiều nước vào buổi tối làm dạ dày căng ra và khiến cổng tâm vị giãn ra, tạo điều kiện cho axit trào ngược khi bạn nằm xuống”, ông nói.

Ông cũng khuyến nghị giảm rượu bia và caffeine — cả hai đều khiến cổng axit giãn ra ngay lập tức.

Một số tác nhân lớn khác thúc đẩy vòng xoắn trào ngược bao gồm sô-cô-la, thức ăn cay, tỏi, hành, đường, thực phẩm siêu chế biến và các bữa ăn tối nhiều dầu mỡ.

“Những thực phẩm và thói quen này làm suy yếu cơ thắt thực quản dưới, thúc đẩy viêm và tạo áp lực đẩy axit lên trên”, bác sĩ Gioffre cho hay. 

“Thực sự là chỉ một chút ợ nóng cũng có thể trở thành trào ngược mạn tính và âm thầm gây ra những tổn thương khiến thực quản đối mặt với nguy cơ ung thư”, ông cảnh báo.

Theo Foxnews

Xem thêm

9 cách đơn giản để đối phó chứng trào ngược dạ dày thực quản

Dưới đây là một số biện pháp khắc phục tại nhà giúp bạn đối phó với cơn trào ngược dạ dày thực quản thường xuyên.