Đồng giám đốc chương trình Trung Quốc của Đại học Columbia từng dạy tại PLA

Cao Sam
•
Thứ Bảy, 24/10/2026

Báo Mỹ phát hiện đồng giám đốc chương trình Trung Quốc của Đại học Columbia từng giảng dạy kiêm nhiệm tại một học viện quân sự của ĐCSTQ, nhưng thông tin này không xuất hiện trong tiểu sử trên website của trường.

Ảnh minh họa: Đại học Columbia, tại thành phố New York, Mỹ, tháng 10/2016. (Nguồn: Peter Titmuss / Shutterstock)

Từng giảng dạy ngôn ngữ học tình báo tại trường quân sự ĐCSTQ

Bà Natalie Winters, đồng dẫn chương trình Bannon’s War Room và phóng viên thường trú tại Nhà Trắng, đã đăng bài điều tra trên trang web cá nhân hôm thứ Sáu (23/10).

Ông Tôn Triết (Sun Zhe) là đồng giám đốc Chương trình Sáng kiến Trung Quốc thuộc Trường Quan hệ Quốc tế và Công vụ, Đại học Columbia. Theo thông tin giới thiệu của Đại học Thanh Hoa, ông từng là giáo sư kiêm nhiệm tại Học viện Ngoại ngữ thuộc Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA). Tuy nhiên, tiểu sử của ông trên website Đại học Columbia không đề cập đến thông tin này.

Cũng trong ngày thứ Sáu (23/10), bà Winters viết trên tài khoản X rằng đây là thông tin độc quyền, đồng thời cho biết ông Tôn từng giảng dạy ngôn ngữ học phục vụ tình báo tại một học viện thuộc PLA.

Tiểu sử ở Mỹ và ở Trung Quốc khác nhau

Tiểu sử của ông Tôn trên website Đại học Columbia liệt kê các chức vụ lãnh đạo ông từng đảm nhiệm, những cuốn sách ông viết về chính trị Mỹ và công việc tư vấn cho Bộ Ngoại giao Mỹ.

Tiểu sử này cũng cho biết ông Tôn từng là cố vấn cấp cao cho Đối thoại Chiến lược và Kinh tế Mỹ-Trung, đồng thời là thành viên độc lập trong hội đồng quản trị của một số doanh nghiệp, trong đó có Citigroup tại Trung Quốc.

Trong khi đó, tiểu sử tiếng Anh do Đại học Thanh Hoa công bố ghi rõ ông Tôn từng là giáo sư kiêm nhiệm tại Học viện Ngoại ngữ thuộc PLA.

Bài điều tra cũng dẫn một bài giới thiệu nhân vật do Tân Hoa Xã đăng ngày 1/7/2013, trong đó Học viện Ngoại ngữ thuộc PLA được liệt kê là một trong những nơi ông Tôn từng giữ chức vụ kiêm nhiệm.

Hé lộ lai lịch đáng chú ý của học viện quân sự

Bà Winters dẫn một nghiên cứu năm 2015 được lưu trữ tại Đại học Không quân Mỹ (Air University), theo đó Học viện Ngoại ngữ PLA ở Lạc Dương chuyên đào tạo ngoại ngữ cho các đơn vị kỹ thuật và nhân viên trinh sát kỹ thuật của PLA. Từ đó, bà nhận định học viện này từng đào tạo nhân sự ngoại ngữ phục vụ hoạt động tình báo quân sự của ĐCSTQ.

Tuy nhiên, bà Winters cũng thừa nhận tiểu sử của ông Tôn không nêu rõ ông giảng dạy môn gì, trong khoảng thời gian nào, hay thời gian đó có trùng với thời gian ông làm việc tại Đại học Columbia hay không. Các tài liệu được dẫn chỉ xác nhận ông từng giữ chức vụ tại học viện quân sự này, chứ không chứng minh ông từng đảm nhiệm chức vụ trong quân đội.

Nhiều học giả gốc Hoa bị nêu tên

Bài điều tra cũng đề cập đến một số học giả người Mỹ gốc Hoa có hồ sơ công khai cho thấy họ vừa giữ các vị trí lãnh đạo tại những trường đại học Mỹ, vừa có liên hệ với hệ thống quân đội của ĐCSTQ.

Các mối liên hệ được ghi nhận trong tài liệu bao gồm việc giữ chức giáo sư kiêm nhiệm, từng phục vụ trong quân đội, tham gia nghiên cứu và đảm nhiệm các chức danh danh dự trong ngành y.

Hiện nay, họ đều giữ vai trò lãnh đạo các chương trình nghiên cứu về Trung Quốc, điện toán hoặc y khoa tại các trường đại học Mỹ.

Học giả gốc Hoa ở Đại học Saint Louis

Ông Tào Thanh Lôi (Qinglei Cao) hiện là người đứng đầu Phòng thí nghiệm Điện toán Omni (Omni Computing Lab) tại Đại học Saint Louis.

Theo tiểu sử do Đại học Saint Louis công bố, sau khi tốt nghiệp năm 2009, ông làm nhà phát triển phần mềm điện toán hiệu năng cao và nhà nghiên cứu khoa học tại Đại học Khoa học Kỹ thuật Quốc phòng Trung Quốc cho đến năm 2013.

Theo văn bản tòa án của Bộ Tư pháp Mỹ được bài điều tra dẫn lại, Đại học Khoa học Kỹ thuật Quốc phòng Trung Quốc trực thuộc Quân ủy Trung ương Trung Quốc. Bộ Thương mại Mỹ đã đưa trường này vào Danh sách Thực thể từ năm 2015.

Theo thông báo tài trợ nghiên cứu học kỳ mùa thu năm 2025 của Đại học Saint Louis, ông Cao là trưởng nhóm nghiên cứu của một dự án nhận 174.666 USD từ Quỹ Khoa học Quốc gia Mỹ (NSF). Dự án tập trung nghiên cứu điện toán khoa học và trí tuệ nhân tạo trên bộ xử lý đồ họa (GPU).

Học giả gốc Hoa ở Oklahoma

Ông Lý Tiểu Binh (Xiaobing Li) hiện là giám đốc chương trình phụ về nghiên cứu Trung Quốc và nghiên cứu quốc tế tại Đại học Central Oklahoma.

Phần giới thiệu tác giả của Nhà xuất bản Đại học Kentucky ghi rõ: “Ông từng phục vụ trong Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc”. Ông bắt đầu phục vụ trong quân đội từ những năm 1970.

Một thông báo năm 2009 của Đại học Central Oklahoma về Lớp học Khổng Tử cũng nêu ông Lý là giám đốc dự án. Theo thông báo, tài liệu giảng dạy được Tổng bộ Học viện Khổng Tử cấp phép sẽ được cung cấp thông qua Học viện Khổng Tử của trường, cùng 1.000 cuốn sách do Hán Biện tài trợ.

Số tài liệu này được sử dụng trong một môn học tính tín chỉ đại học. Thông báo năm 2015 của trường tiếp tục ghi ông Lý là giám đốc dự án, đồng thời cho biết ông giữ chức trưởng khoa Lịch sử và Địa lý từ năm 2009 đến năm 2014.

Học giả trong lĩnh vực y khoa

Trên trang học thuật cá nhân, ông Pier Cristoforo Giulianotti thuộc Đại học Illinois Chicago liệt kê 2 chức danh danh dự tại các bệnh viện thuộc PLA: đồng giám đốc danh dự của một bệnh viện quân đội ở Bắc Kinh và giáo sư danh dự tại Bệnh viện Tổng hợp Quân chủng Pháo binh số 2 của PLA.

Cả hai chức danh đều được ghi là bắt đầu từ năm 2010 và kéo dài “đến nay”. Tuy nhiên, trang web không nêu ngày cập nhật, nên chưa thể xác định liệu ông Giulianotti hiện còn giữ các chức danh này hay không.

Trong bản lý lịch năm 2016, ông Jason Yuan, cán bộ quản lý nghiên cứu thuộc Hệ thống Y tế Đại học Florida, ghi rằng ông giữ chức giáo sư danh dự tại Đại học Quân y số 4 từ năm 1999. Tuy nhiên, chưa có thông tin xác nhận chức danh này có còn được duy trì trong thời gian ông làm việc tại Florida hay không.

Trong khi đó, ông Mark S. Chambers, phó trưởng một bộ phận tại Trung tâm Ung thư MD Anderson thuộc Đại học Texas, cho biết ông từng là giáo sư thỉnh giảng tại Đại học Quân y số 4 vào năm 2016.