Hàng nghìn lao động nước ngoài đến từ Trung Quốc, Indonesia và các nước châu Phi đã ồ ạt đổ về Phnom Penh sau khi trốn thoát khỏi các “khu công viên lừa đảo” dọc biên giới Campuchia, với mong muốn được trở về nước. Các tổ chức chống buôn người cảnh báo rằng nhiều lao động nước ngoài trốn thoát có thể là nạn nhân của các ổ lừa đảo, và hiện họ đang rơi vào tình cảnh nguy hiểm.

Cuối tháng 1 năm 2026, một lượng lớn công dân Trung Quốc đã tập trung bên ngoài Đại sứ quán Trung Quốc tại Phnom Penh. Hầu hết trong số họ là những người trốn thoát khỏi một khu công nghiệp lừa đảo và, do không có hộ chiếu nên không thể trở về Trung Quốc, không còn lựa chọn nào khác ngoài việc tìm kiếm sự giúp đỡ tại đại sứ quán. (Ảnh chụp màn hình từ video)

Trước áp lực ngày càng gia tăng từ cộng đồng quốc tế, chính phủ Campuchia đã tăng cường trấn áp các mạng lưới tội phạm điều hành các khu lừa đảo, đồng thời bắt giữ nhiều “ông chủ hậu trường” là người nước ngoài. Sau đó, hàng nghìn lao động nước ngoài đã phá vỡ sự kiểm soát của các khu lừa đảo và đổ về Phnom Penh.

Báo Nikkei Asia hôm thứ Sáu (23/1) đưa tin, ông Mark Taylor – cố vấn độc lập, cựu quản lý dự án chống buôn người tại Campuchia do Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) tài trợ – cho biết: “Trong hai tuần qua, số lao động nước ngoài trốn thoát khỏi các ổ lừa đảo ít nhất đã lên đến hàng nghìn người, rất có thể là hàng chục nghìn. Phần lớn trong số họ hiện đang sống lang thang ngoài đường, trong điều kiện vô cùng khó khăn”.

Các video lan truyền trên mạng xã hội cho thấy lao động nước ngoài đang chạy trốn khỏi các ổ lừa đảo ở nhiều khu vực khác nhau của Campuchia.

Hàng trăm người Trung Quốc ngủ trước cổng đại sứ quán, mong được về nhà ăn Tết

Hiện nay, mỗi ngày vào ban ngày đều có hàng trăm công dân Trung Quốc tụ tập tại một ngã tư trên đại lộ Mao Trạch Đông ở Phnom Penh, nơi đặt Đại sứ quán Trung Quốc. Theo phỏng vấn của Epoch Times, phần lớn trong số họ đã trốn thoát khỏi các khu lừa đảo, nhưng do không có hộ chiếu nên không thể về nước.

Một số người Trung Quốc gương mặt mệt mỏi, quần áo mỏng manh, phải trực tiếp ngủ trên mặt đất trước cổng đại sứ quán, hoàn cảnh vô cùng thảm hại.

Một chủ nhà hàng người Trung Quốc mở quán tại Campuchia từ năm ngoái, tên Lôi Sinh (bí danh), nói với Epoch Times rằng hiện nay trước cổng đại sứ quán lúc nào cũng đông người. “Ban đêm, những người ngủ ở đó chắc là không có tiền; ai có chút tiền thì đều ở khách sạn. Bây giờ khách sạn ban đêm đều kín phòng, giá phòng tăng, vé máy bay cũng tăng”.

“Chẳng lẽ nhà nước không thể đưa những người này về nước tập trung sao? Nếu họ có phạm tội gì thì về nước xử lý sau cũng được. Cứ để họ ở đây, không quan tâm gì cả, như vậy đâu phải là cách giải quyết”, Lôi Sinh nói.

Ông cho biết mỗi đêm có hơn một trăm người Hoa ngủ trước cổng đại sứ quán, nhưng phía Trung Quốc không có động thái can thiệp.

Trang tin Campuchia CambojaNews phỏng vấn nhiều người Trung Quốc đang xếp hàng chờ trước cổng đại sứ quán cho biết họ đã trốn thoát khỏi các khu lừa đảo tại Sihanoukville (Tây Cảng), mong muốn được về nước và đoàn tụ với gia đình trong dịp Tết.

Người Uganda: “Chỉ khi về nhà tôi mới có thể ngủ yên”

Sam, một người Uganda 24 tuổi (tên đã được thay đổi), kể với Nikkei rằng anh đã trốn thoát vào ngày 15/1 khỏi “Sòng bạc Wo” (Wo Casino), nằm tại khu vực ven biển giáp biên giới Campuchia – Việt Nam. Theo lời Sam, nơi này thực chất là một ổ lừa đảo.

Anh cho biết mình đã bị các đường dây buôn người đưa từ Việt Nam sang Campuchia bằng hai chuyến tàu. Hộ chiếu của anh cho thấy anh nhập cảnh Việt Nam vào tháng 3/2025, nhưng không có bất kỳ dấu nhập cảnh nào của Campuchia.

Sam nói rằng các quản lý mang quốc tịch Trung Quốc và Malaysia tại khu lừa đảo đã ngược đãi các lao động, khiến họ ban đầu không dám rời đi ngay cả khi nhìn thấy các quản lý xóa dữ liệu ổ cứng máy tính rồi bỏ trốn.

“Chúng tôi lúc đó vẫn nghĩ bên ngoài còn có bảo vệ, nên ai cũng rất sợ”, Sam kể. Anh nói rằng cuối cùng mình phải gào lên thì mới thuyết phục được những người khác bỏ chạy.

Những lao động nước ngoài trong tòa nhà nơi Sam ở đã phá cửa, mở một phòng làm việc bị khóa, sau đó cạy két sắt để lấy lại hộ chiếu của chính mình. Sau đó, họ đổ về Phnom Penh với hy vọng tìm được đường trở về Uganda.

“Lúc đó tôi nghĩ mình đã được tự do”, Sam nói. “Nhưng bây giờ tôi phải chịu đựng giai đoạn này thì mới có thể về nhà và có được tự do thực sự. Hiện tại tôi không ngủ ngon; chỉ khi được về nhà, ở bên gia đình, tôi mới có thể ngủ một giấc yên ổn”.

Ngoài ra, mỗi ngày có hàng trăm công dân Indonesia tập trung chờ được hỗ trợ trước cổng Đại sứ quán Indonesia và tại các công viên lân cận. Nhân viên đại sứ quán cho biết, trong vòng năm ngày tính đến thứ Ba, họ đã xử lý tổng cộng 1.440 trường hợp.

Campuchia: Muốn tái định hình hình ảnh quốc gia, không thu lợi từ lừa đảo trực tuyến

Một quan chức cấp cao Campuchia nói với Nikkei Asia rằng chính phủ nước này nhấn mạnh quyết tâm “xóa bỏ lừa đảo trực tuyến”. Vị quan chức này vừa tham dự cuộc họp nội các kéo dài bốn giờ cùng cuộc họp của Ủy ban đặc biệt về phòng, chống lừa đảo trực tuyến.

Phó Thủ tướng kiêm Phó Chủ tịch thứ nhất Hội đồng Phát triển Campuchia Sun Chanthol trong cuộc phỏng vấn với Nikkei cho biết, chính phủ nhận thức rõ rằng lừa đảo trực tuyến đã làm tổn hại đến danh tiếng của Campuchia.

“Chúng tôi cần tái định hình hình ảnh quốc gia, bởi với tư cách là một đất nước, chúng tôi hoàn toàn không được hưởng lợi từ lừa đảo trực tuyến”, ông nói.

Trong khi đó, Bộ Nội vụ Campuchia đã ban hành sắc lệnh quy định rằng nếu chủ nhà bị phát hiện cho người nước ngoài có tiền án tiền sự thuê nhà, họ sẽ phải chịu trách nhiệm pháp lý. Trường hợp chủ nhà bị xác định là cố tình che giấu người nước ngoài, mức phạt có thể lên tới 1.000 USD cho mỗi người.

Chuyên gia chống buôn người Ling Li (phiên âm), thuộc tổ chức EOS Collective, người từng tham gia nghiên cứu về vấn đề lừa đảo trực tuyến tại Campuchia và khu vực lân cận, cho biết nơi trú ẩn chính thức duy nhất của Campuchia hiện đã quá tải.

Bà cho biết, luật mới khiến các chủ nhà nghỉ và khách sạn lo ngại khi tiếp nhận những người quá hạn lưu trú. Bà cũng cho hay đã nghe nói một số khách sạn bị chính quyền đột kích kiểm tra do tập trung đông người Trung Quốc hoặc người châu Phi.

“Nếu bây giờ bạn ra bờ sông Phnom Penh, bạn sẽ thấy nhiều người ngồi trên các băng ghế, tay cầm túi nhựa. Tất cả họ đều đến từ cùng một khu lừa đảo”, bà nói.

Campuchia mong muốn nước ngoài tài trợ cho các cơ sở tạm trú

Người phát ngôn Bộ Nội vụ Campuchia, ông Touch Sokhak, cho biết chính phủ Campuchia hy vọng cải thiện điều kiện nơi ở tạm thời dành cho những người nước ngoài là nạn nhân hoặc không thể rời khỏi lãnh thổ. Tuy nhiên, ông nói thêm rằng “nếu các quốc gia khác có thể tài trợ… cho những nơi ở tạm thời này, các cơ sở trú ẩn hay những ‘bến đỗ an toàn’, thì sẽ càng tốt hơn.”

Ông Sokhak cho biết, để được cấp phép rời khỏi Campuchia mà không bị xử phạt vì quá hạn lưu trú, người nước ngoài cần trước hết liên hệ với đại sứ quán nước mình, sau đó làm việc với Cục Di trú Campuchia.

Tuy nhiên, chuyên gia chống buôn người Ling Li cho rằng việc phối hợp tìm giải pháp cho công dân các nước châu Phi đặc biệt khó khăn, do phần lớn đại sứ quán của các nước này đặt tại Malaysia hoặc Trung Quốc.

Các khu lừa đảo tại Campuchia: Bóng dáng Trung Quốc hiện diện dày đặc

Thủ lĩnh của Tập đoàn Thái Tử (Prince Group) điều hành các khu lừa đảo, Trần Chí, hiện đã bị Campuchia bắt giữ và trục xuất về Trung Quốc. Phó Thủ tướng Campuchia Sun Chanthol khi trả lời phỏng vấn hãng thông tấn nhà nước Trung Quốc Tân Hoa Xã cho biết, đây “chỉ mới là bước đầu tiên.”

Trần Chí đã bỏ tiền để nhập quốc tịch Campuchia vào năm 2014, từng giữ vai trò cố vấn cho Thủ tướng Hun Sen và còn được phong tước hiệu quý tộc.

Khi Mỹ và Anh áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với Trần Chí, chính quyền Campuchia thậm chí còn tìm cách “tẩy trắng” cho ông ta. Tuy nhiên, sau khi Bắc Kinh yêu cầu dẫn độ, Campuchia đã nhanh chóng bàn giao Trần Chí cùng hai công dân Trung Quốc khác về Trung Quốc.

Theo cáo trạng của Mỹ, Trần Chí có mối quan hệ chặt chẽ với Bộ Công an Trung Quốc. Ông ta từng cử một đồng phạm liên hệ với các quan chức Bộ Công an Trung Quốc “nhằm hóa giải các mối đe dọa pháp lý”. Ngoài ra, đồng phạm này còn chỉ đạo một cán bộ thực thi pháp luật Trung Quốc lợi dụng lực lượng cảnh sát địa phương để thay mặt Tập đoàn Thái Tử tống tiền các doanh nghiệp khác.

Lý Ngọc theo Epoch Times