Hôm thứ Năm (16/7), Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio chủ trì hội nghị thượng đỉnh với sự tham dự của hơn 60 quốc gia, phát động một chiến dịch trên phạm vi toàn cầu nhằm chống chủ nghĩa khủng bố chính trị cực tả.

Hôm thứ Năm (16/7), Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio chủ trì Hội nghị cấp bộ trưởng về ngăn chặn sự trỗi dậy trở lại của chủ nghĩa khủng bố chính trị. (Ảnh chụp màn hình video)

Hội nghị mang chủ đề “Hội nghị cấp bộ trưởng về ngăn chặn sự trỗi dậy trở lại của chủ nghĩa khủng bố chính trị”, với mục tiêu phối hợp ứng phó trước mối đe dọa xuyên quốc gia ngày càng gia tăng của chủ nghĩa khủng bố chính trị cực tả.

Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết, các mối đe dọa khủng bố chính trị cực tả xuyên quốc gia thường nhằm vào dân thường, quan chức chính phủ, cảnh sát và lực lượng thực thi pháp luật, doanh nghiệp cũng như các cơ sở hạ tầng trọng yếu trên toàn cầu, với đặc trưng là các vụ tấn công bạo lực.

Ông Rubio: Tư tưởng cực tả bắt nguồn từ lòng thù hận độc hại đối với nền văn minh

Trong bài phát biểu khai mạc, ông Rubio nói: “Chủ nghĩa khủng bố chính trị cực tả (Far-left political terrorism) là một mối đe dọa xuyên quốc gia có thật. Nó đã tồn tại hàng chục năm, nhưng hiện đang trỗi dậy trở lại”.

Ông nói thêm: “Các phần tử cực đoan cánh tả hoạt động vượt qua biên giới quốc gia. Chúng có khả năng huấn luyện, tuyển mộ, xây dựng hạ tầng số, gây quỹ và tiến hành các cuộc tấn công tại nhiều quốc gia khác nhau. Tính chất xuyên quốc gia của mối đe dọa này đòi hỏi cộng đồng quốc tế phải cùng nhau ứng phó”.

Ông Rubio cho rằng chủ nghĩa cực đoan cánh tả (radical leftism) luôn đi kèm với bạo lực, khủng bố và phá hoại, đồng thời khoác lên mình nhiều khẩu hiệu và hệ tư tưởng khác nhau tùy từng thời điểm và địa điểm, có lúc tự nhận là “chống chủ nghĩa tư bản, chống chủ nghĩa đế quốc, chủ nghĩa cộng sản, chủ nghĩa vô chính phủ hoặc chủ nghĩa Marx”, nhưng bản chất thì không thay đổi.

Ông nói, chủ nghĩa cực đoan cánh tả là một dạng “tà ác đặc biệt và hiếm thấy”, “bắt nguồn từ lòng thù hận đối với chính nền văn minh”.

“Nó là sự oán hận độc hại khoác lên mình vỏ bọc của bình đẳng, công lý và giải phóng; là nỗi oán giận mãnh liệt muốn phá hủy mọi điều do những người vĩ đại hơn gây dựng, phá hủy mọi điều tốt đẹp và chính nghĩa, nhưng lại chỉ cổ vũ cho những kẻ có nội tâm xấu xí và không có bất kỳ đóng góp nào cho thế giới,” Ngoại trưởng Mỹ nói.

Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cũng tuyên bố tại hội nghị rằng Mỹ đang tăng cường xác định các tổ chức lợi dụng các quỹ từ thiện và tổ chức phi lợi nhuận làm công cụ tài trợ bất hợp pháp.

“Chúng tôi đang điều tra những tổ chức nào đã lạm dụng quy chế miễn thuế, những tổ chức từ thiện nào đã trở thành kênh tài trợ cho các hoạt động của thế lực nước ngoài…,” ông nói. “Dù những kẻ tiếp tay cho bạo lực chính trị ở đâu, chúng tôi cũng sẽ truy cứu trách nhiệm.”

Cố vấn An ninh Nội địa của Tổng thống, Stephen Miller, cho biết: “Một đặc điểm lớn của bạo lực và khủng bố cánh tả là họ luôn viện dẫn một cách giả tạo và đạo đức giả các quyền tự do dân sự nhằm che đậy hành vi bạo lực của mình… Điều đó trực tiếp đe dọa an ninh quốc gia và sự tồn vong của nền cộng hòa của chúng ta”.

Mỹ nhấn mạnh mục tiêu là tội phạm bạo lực, không phải biểu tình ôn hòa

Một quan chức cấp cao của Bộ Ngoại giao Mỹ trước đó cho biết tại cuộc họp báo rằng hội nghị lần này cho thấy Mỹ hết sức coi trọng vấn đề này, đồng thời nhấn mạnh mục tiêu của Washington là các hành vi phạm tội bạo lực, chứ không phải các cuộc biểu tình hay hoạt động phản đối ôn hòa.

Quan chức này nói: “Đối với nhiều đối tác và đồng minh của chúng tôi, đây luôn là một điểm mù, vì vậy vẫn còn tồn tại những lỗ hổng. Đây chính là cơ hội rất tốt để chúng ta khắc phục những lỗ hổng đó”.

Theo tuyên bố của Bộ Ngoại giao Mỹ công bố hôm thứ Tư, tại Mỹ, số vụ tấn công và âm mưu khủng bố chống chính phủ do các phần tử cực tả gây ra nhiều hơn bất kỳ hệ tư tưởng nào khác. Trong năm 2025, 63% số vụ tấn công hoặc âm mưu chống chính phủ được ghi nhận có liên quan đến các phần tử cực tả; trong 4 vụ gây chết người liên quan đến chống chính phủ trong cùng năm, có 3 vụ liên quan đến nhóm này.

Năm 2024, Liên minh châu Âu ghi nhận 21 vụ tấn công liên quan đến các phần tử khủng bố cực tả và vô chính phủ, trong khi số vụ tấn công do các phần tử khủng bố cực đoan gây ra trong cùng năm là 24 vụ. Đến năm 2025, trong 45 vụ tấn công khủng bố được báo cáo tại châu Âu, 12 vụ được quy cho các phần tử cực tả và vô chính phủ.

Trong 3 năm qua, châu Âu đã hứng chịu số vụ tấn công khủng bố cao kỷ lục, nhằm vào mạng lưới đường sắt, cơ sở hạ tầng trọng yếu và doanh nghiệp tư nhân, gây thiệt hại hàng triệu euro và làm gián đoạn hoạt động kinh tế. Phần lớn các vụ tấn công này được quy cho các phần tử cực tả và vô chính phủ.

Hội nghị gắn với chiến lược chống khủng bố của Mỹ

Hội nghị lần này được tổ chức sau khi Tổng thống Trump ban hành Chiến lược chống khủng bố vào tháng 5. Chiến lược này xếp “các phần tử cực đoan cánh tả bạo lực, bao gồm những người theo chủ nghĩa vô chính phủ và Antifa” vào 1 trong 3 nhóm tổ chức khủng bố mà Mỹ phải đối phó.

Chiến lược nêu rõ: “Chúng tôi sẽ không sử dụng các nguồn lực chống khủng bố để đối phó với những công dân Mỹ chỉ đơn thuần có quan điểm khác với chúng tôi”.

“Chúng tôi cũng tuyệt đối không cho phép năng lực chống khủng bố vượt trội của Mỹ bị sử dụng vì mục đích đảng phái.”

Ông Sebastian Gorka, quan chức cấp cao phụ trách chống khủng bố của chính quyền Trump, cho biết trong Chiến lược chống khủng bố quốc gia rằng Antifa là một trong những mục tiêu cần trấn áp.

Chiến lược nêu rõ: “Ngoài các băng đảng ma túy và các tổ chức khủng bố Hồi giáo, hoạt động chống khủng bố quốc gia của Mỹ cũng sẽ ưu tiên nhanh chóng nhận diện và triệt phá các tổ chức chính trị thế tục bạo lực mang hệ tư tưởng chống Mỹ, cực đoan ủng hộ người chuyển giới và chủ nghĩa vô chính phủ. Chúng tôi sẽ sử dụng mọi công cụ được Hiến pháp trao để xác định hoạt động của các tổ chức này trong nước, nhận diện các thành viên của họ và làm rõ mối liên hệ giữa họ với các tổ chức quốc tế như Antifa”.

Tháng 9/2025, Tổng thống Trump đã ký một sắc lệnh hành pháp, đưa Antifa vào danh sách tổ chức khủng bố trong nước.

Ông Gorka cho rằng nước Mỹ đang chứng kiến sự tái xuất của làn sóng bạo lực cánh tả từng xảy ra trong thập niên 1970, khi các tổ chức như Weather Underground tiến hành các vụ đánh bom.

“Đáng tiếc là những gì chúng ta chứng kiến cách đây 50 năm nay đã quay trở lại dưới những hình thức mới, dù đó là Antifa, chủ nghĩa cực đoan ủng hộ người chuyển giới hay các nhóm theo chủ nghĩa vô chính phủ,” ông Gorka nói.

Chuyên gia: Cần đồng thời quan tâm đến chủ nghĩa cực đoan cánh tả và cánh hữu

Khi được hỏi vì sao Mỹ không đồng thời ứng phó với các mối đe dọa từ chủ nghĩa cực đoan cánh tả và cánh hữu, vị quan chức này cho biết các đồng minh và đối tác của Mỹ nói với các quan chức Mỹ rằng bạo lực chính trị cực tả “phức tạp hơn”“khó đối phó hơn” so với bạo lực cực hữu, trong khi chủ nghĩa cực đoan cánh hữu từ lâu vẫn là trọng tâm của các nỗ lực chống khủng bố.

Theo một nghiên cứu của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), năm 2025 là lần đầu tiên trong hơn 30 năm số vụ tấn công khủng bố của các phần tử cánh tả vượt số vụ do các phần tử cực hữu gây ra.

Tuy nhiên, Daniel Byman, nhà nghiên cứu chủ trì báo cáo này, cho rằng cần đồng thời quan tâm đến các hành vi bạo lực của cả cánh tả và cánh hữu, tránh thiên lệch.

Trong khi đó, các tổ chức bảo vệ quyền tự do dân sự tại Mỹ cho biết họ lo ngại hội nghị lần này là một phần trong chiến dịch rộng lớn hơn của chính quyền Trump nhằm trấn áp những người biểu tình mà họ cho là các phần tử cực đoan cánh tả.