Ông Rubio: Mỹ tạm hoãn trừng phạt Nga trong 60 ngày để đánh giá tác động kinh tế

Trí Đạt
•
Chủ Nhật, 18/10/2026

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm thứ Bảy (17/10) cho biết Tổng thống Donald Trump tạm miễn áp dụng các biện pháp trừng phạt liên quan đến Nga trong 60 ngày để phân tích tác động của chúng đối với kinh tế toàn cầu và kinh tế Mỹ.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tại một sự kiện của Bộ Ngoại giao ở Washington, D.C., ngày 14/10/2026. (Ảnh: Freddie Everett / Bộ Ngoại giao Mỹ)

CNN dẫn lời ông Rubio nói với các phóng viên: “Vấn đề là các lệnh trừng phạt này không chỉ nhắm vào Nga. Chúng còn bao gồm thuế quan đối với một số nước, chẳng hạn Ấn Độ và các nước khác”.

Ông cho rằng Tổng thống muốn dành 60 ngày để phân tích xem việc áp cả trừng phạt lẫn thuế quan sẽ tác động thế nào đến kinh tế toàn cầu, “thậm chí cả kinh tế Mỹ”.

Ông Rubio viện dẫn giá năng lượng đang ở mức cao và cuộc chiến ở Iran. “Chúng ta cần khoảng thời gian đó để nghiên cứu tất cả những điều này và tìm ra cách kết hợp phù hợp,” ông nói, The Guardian đưa tin.

Hãng thông tấn nhà nước Nga TASS cho biết ông Rubio đã nêu những yếu tố gây sức ép lên nguồn cung năng lượng thế giới, gồm tình hình Iran và eo biển Hormuz, các vụ lực lượng Houthi tấn công Ả Rập Xê Út, cùng các đợt tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng trong xung đột Nga–Ukraine. Về Ấn Độ, ông Rubio nói nước này đang “tự nguyện đa dạng hóa nguồn năng lượng” song vẫn nhập “một lượng năng lượng đáng kể từ Nga, vì khó chuyển đổi mọi thứ chỉ trong một sớm một chiều”. “Nhưng họ cũng là đồng minh và đối tác quan trọng của Mỹ,” ông nói.

Ông Trump ký sắc lệnh vài ngày trước khi biện pháp trừng phạt có hiệu lực

Ông Trump ký sắc lệnh tạm miễn hôm thứ Sáu (16/10), chỉ vài ngày trước khi các biện pháp trừng phạt có hiệu lực. Những biện pháp này được quy định trong đạo luật mang tên cố Thượng nghị sĩ Lindsey Graham, người qua đời hồi tháng 7. Ông Trump ký ban hành đạo luật này hôm 18/9.

Đạo luật cho phép áp thuế tới 100% cùng các biện pháp khác lên hàng hóa nhập vào Mỹ từ 5 nước mua dầu thô hoặc khí đốt Nga nhiều nhất, CNN cho biết. Theo NBC News, nhóm nước này có thể gồm Trung Quốc và Ấn Độ.

“Tôi đã gửi Quốc hội văn bản xác nhận rằng việc ban hành quyết định miễn trừ vào thời điểm này là vì lợi ích quốc gia của Mỹ,” ông Trump viết trong sắc lệnh.

Sắc lệnh không nói rõ việc miễn trừ phục vụ lợi ích quốc gia theo cách nào. Quyết định miễn trừ sẽ có hiệu lực cho đến khi chính quyền xác định “cần có hành động tiếp theo”.

Đạo luật yêu cầu chính quyền, trước khi miễn trừ, phải gửi Quốc hội một báo cáo không thuộc diện mật nêu rõ căn cứ. Trong sắc lệnh, ông Trump cho biết Nhà Trắng đã gửi báo cáo này.

Tối thứ Bảy, khi được hỏi vì sao lại miễn trừ, ông Trump nói: “Đây là một quyết định rất tốt, một quyết định tốt cho đất nước, và tôi nghĩ là tốt cho cả thế giới”.

Tuần trước, ông Trump công bố thỏa thuận với Tổng thống Nga Vladimir Putin để đưa hàng trăm ngàn tấn dầu diesel của Nga ra thị trường thế giới. Giá diesel đã tăng gần 70% kể từ khi cuộc chiến ở Iran bắt đầu hồi tháng 2.

Nghị sĩ cả hai đảng phản đối

Quyết định của ông Trump vấp phải phản ứng gay gắt từ các thành viên Quốc hội, nơi đạo luật từng được thông qua với đa số áp đảo.

Thượng nghị sĩ Darline Graham, em gái ông Lindsey Graham và là người được bổ nhiệm vào ghế của anh trai sau khi ông qua đời, cho biết bà không đồng ý với quyết định này. “Cá nhân tôi sẽ chọn tiếp tục gây sức ép lên Nga để chấm dứt chiến tranh và kéo giá xăng xuống, vì tôi không tin ông Putin và không tin Nga,” bà nói.

Dù vậy, bà Graham nói bà và ông Trump “có chung mục tiêu”, còn có dùng đạo luật trừng phạt hay không là “tùy ông ấy”.

Theo The Guardian, Thượng nghị sĩ Cộng hòa Rick Scott cho rằng rõ ràng Nga là bên xâm lược và Mỹ phải “làm mọi điều có thể để gây sức ép kinh tế lên Nga”.

Thượng nghị sĩ Thom Tillis, cũng thuộc Đảng Cộng hòa và sẽ nghỉ hưu khi hết nhiệm kỳ, gọi quyết định này là “hơn cả vô trách nhiệm”. “Nếu Tổng thống thật sự muốn kéo giá năng lượng xuống, ông có thể làm điều đó bằng cách giải quyết vấn đề Iran, chứ không phải bằng cách ưu ái Vladimir Putin,” ông viết trên X.

Thượng nghị sĩ Ted Cruz gọi quyết định là “một sai lầm”. Ông Cruz cho rằng việc ông Trump tập trung vào giá diesel là dễ hiểu, nhưng vẫn còn những cách khác để giải quyết vấn đề giá xăng và giá diesel.

Về phía Đảng Dân chủ, Thượng nghị sĩ Richard Blumenthal, người tham gia soạn dự luật, viết trên X: “Các quyết định miễn trừ này chẳng liên quan gì tới an ninh quốc gia của chúng ta, mà hoàn toàn là để lấy lòng Vladimir Putin”.

Phía Nga, ông Kirill Dmitriev, người đứng đầu quỹ đầu tư quốc gia Nga, viết trên X rằng việc miễn trừ là “một khoảnh khắc quan trọng và thực sự mang tính lịch sử”.

Ông Zelensky: “Việc dỡ bỏ trừng phạt sẽ còn tiếp diễn”

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky lên án quyết định của Washington. Ông nói Mỹ đã “hoàn toàn gạt bỏ Đạo luật Lindsey Graham” đúng lúc Nga mở một đợt tấn công lớn vào ngành năng lượng Ukraine.

“Đáng tiếc là việc dỡ bỏ trừng phạt sẽ còn tiếp diễn, và tôi tin rằng ‘thỏa thuận diesel’ là bước đầu tiên,” ông Zelensky nói hôm thứ Bảy. “Đáng tiếc là tôi thấy điều này không thể ngăn được ông Putin. Ngược lại, ông ấy vui mừng vì có được sự ủng hộ như vậy.”

Ông Zelensky cho biết trưởng đoàn đàm phán Ukraine Rustem Umerov đã gặp ông Jared Kushner, đặc phái viên của Tổng thống Mỹ và là con rể ông Trump, hôm thứ Sáu.

Ông Zelensky cho biết Mỹ đang thu xếp một cuộc gặp ba bên giữa ông, ông Trump và ông Putin. Cuộc gặp có thể diễn ra tại Trung Đông, châu Âu hoặc Mỹ.