Thủ tướng Anh: Vệ binh Cách mạng Iran “gần như chắc chắn” chỉ đạo vụ căn cứ Fairford

Lý Ngọc
•
Thứ Ba, 13/10/2026

Thủ tướng Anh Andy Burnham hôm thứ Hai (12/10) tuyên bố trước Hạ viện rằng vụ nghi âm mưu tấn công căn cứ Fairford “gần như chắc chắn” do Vệ binh Cách mạng Iran chỉ đạo. Iran phủ nhận.

RAF Fairford, Vương quốc Anh – Ngày 14/7/2018: Máy bay Tornado của RAF. (Ảnh: Shutterstock)

“Tôi có thể xác nhận đánh giá của chúng tôi rằng rất có khả năng [vụ việc] được điều phối tại Iran”, ông Burnham nói với các nghị sĩ. Ông cho biết thêm vụ việc “gần như chắc chắn do Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran chỉ đạo”.

Căn cứ Không quân Hoàng gia (RAF) Fairford tại hạt Gloucestershire, miền tây nam nước Anh, do Anh và Mỹ cùng sử dụng và từng là nơi máy bay ném bom Mỹ xuất kích tấn công Iran.

Cuối tháng 9, ông Burnham mới chỉ nhắc đến “dấu hiệu mạnh mẽ” cho thấy Iran liên quan. Vision Times nhận xét lời ông lần này rõ ràng hơn. Tuy nhiên, việc Chính phủ Anh quy trách nhiệm cho Iran và cuộc điều tra hình sự nhắm vào từng nghi phạm là hai vấn đề khác nhau, và đến nay chưa ai bị truy tố.

Bộ trưởng Nội vụ Shabana Mahmood cho Hạ viện biết nhà chức trách tin rằng đứng sau vụ việc là một cá nhân đang ở Iran và đã được xác định danh tính. Bà không nêu tên người này.

Anh triệu Đại sứ Iran, trừng phạt hai người

“Chúng tôi sẽ không dung thứ những mối đe dọa này trên lãnh thổ của mình,” ông Burnham nói. Ông cam kết dùng mọi quyền hạn để trấn áp việc Iran sử dụng các mạng lưới tội phạm, nhắm vào các mạng lưới này cùng nguồn tiền của chúng, đồng thời áp thêm trừng phạt để hạn chế khả năng Iran và Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) gây hại cho nước Anh.

Ngoại trưởng Anh Ed Miliband cho biết ông đã triệu Đại sứ Iran để nói rõ rằng “nước Anh sẽ không dung thứ các mối đe dọa trên lãnh thổ của mình”. Cùng ngày, theo The Independent, ông Miliband điện đàm với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio về việc buộc Iran chịu trách nhiệm cho hành động của mình.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Tommy Pigott cho biết hai ngoại trưởng nhấn mạnh việc tiếp tục hợp tác để bảo đảm an ninh cho tài sản của Mỹ tại Anh.

Bộ Ngoại giao Anh cũng công bố trừng phạt hai công dân Iran, Reuters đưa tin. Người thứ nhất là ông Ruhollah Bazghandi, được London xác định là chỉ huy hoạt động phản gián của IRGC. Người thứ hai, ông Shahram Ali Reza Tamarzadeh Jakki, giúp sức cho mạng lưới tội phạm Zindashti, vốn đã bị trừng phạt và bị cáo buộc dính líu đến nhiều âm mưu nhắm vào người Iran bất đồng chính kiến.

29 nước ra tuyên bố chung

Sau phát biểu của ông Burnham, Mỹ, Anh và 27 nước khác, trong đó có Canada, Pháp, Đức và Úc, ra tuyên bố chung. Văn bản này lên án “bằng lời lẽ mạnh mẽ nhất” các cuộc tấn công bạo lực mà Iran tiến hành nhắm vào các nước này và đối tác, gồm âm mưu sát hại, đốt phá, phá hoại, tấn công mạng và các hoạt động hỗn hợp khác.

“Chúng tôi ghi nhận việc Vương quốc Anh xác định Iran có liên quan đến vụ việc tại RAF Fairford hôm 27/9”, tuyên bố viết. “Anh cũng kết luận rằng vụ việc này cho thấy IRGC tiếp tục sẵn sàng đưa hoạt động thù địch ra ngoài biên giới thông qua các mạng lưới bí mật và lực lượng ủy nhiệm”.

Các nước cam kết sẽ “điều tra, ngăn chặn và truy tố” mọi hành vi đe dọa, uy hiếp hay gây hại cho người dân trên lãnh thổ của mình thông qua lực lượng ủy nhiệm hay bằng cách khác.

Iran: Có bằng chứng thì hãy công bố

“Tehran không hề dính líu đến việc này. Nếu Chính phủ Anh có tài liệu hay bằng chứng nào để chứng minh cáo buộc, họ nên đưa ra,” Đại sứ Iran tại Anh Seyed Ali Mousavi nói, theo hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA mà Reuters dẫn lại.

Trước đó, khi ông Burnham mới nói có “dấu hiệu mạnh mẽ”, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã viết trên mạng xã hội rằng ông Burnham đang “nhắm sai đối tượng”. Bài viết của ông mà Metro trích lại có đoạn: “Tôi có thể xác nhận Iran tin rằng việc thả những kẻ bị cho là khủng bố làm việc cho nước ngoài đã nói lên tất cả”.

Cả 7 nghi phạm đều đã được tại ngoại

Vụ việc bắt đầu rạng sáng 27/9, khi cảnh sát nhận tin báo có 3 xe tải khả nghi gần căn cứ. Cảnh sát vũ trang và đội xử lý bom mìn của quân đội được điều đến, bắt 5 người đàn ông và sơ tán khoảng 85 hộ dân quanh đó.

Cảnh sát tìm thấy xăng trong các xe nhưng không thấy chất nổ nào dùng được. Sau đó, thêm hai người bị bắt, trong đó có một người mang hai quốc tịch Anh-Iran.

Cả 7 nghi phạm đều ở độ tuổi hai mươi và đã được tại ngoại với điều kiện nghiêm ngặt. Trong số đó, 6 người là công dân Anh. Chưa ai bị buộc tội, và cảnh sát chưa công bố tên họ.

Vision Times dẫn Stars and Stripes cho biết Mỹ đã rút 12 máy bay ném bom B-1 khỏi Fairford hôm 4/10, đưa về các căn cứ thường trú trên đất Mỹ. Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói một mối đe dọa liên quan đến Iran đã khiến Mỹ quyết định rút máy bay.

Nhà chức trách Anh nhiều năm nay cáo buộc Iran dùng mạng lưới tội phạm và lực lượng ủy nhiệm để thực hiện nhiều âm mưu, kể cả các vụ ám sát hụt trên đất Anh. Tehran nhiều lần bác bỏ. Hồi tháng 7, Anh đã cấm hỗ trợ IRGC và nhóm Harakat Ashab al-Yamin al-Islamiya (HAYI), nhóm đã nhận trách nhiệm về 7 vụ tấn công đầu năm nay nhắm vào các địa điểm gắn với cộng đồng Do Thái, Israel và truyền thông tiếng Ba Tư.

Hôm thứ Tư (7/10), hai người Latvia bị bắt vì cáo buộc gián điệp sau khi bị cho là đột nhập căn cứ RAF Molesworth gần London, nơi các nhóm tình báo của Mỹ và NATO sử dụng. Ông Burnham không nói rõ hai vụ việc có liên quan với nhau hay không, The Epoch Times cho biết.