Viện IISS: Chiến tranh ở Đài Loan có thể dẫn đến leo thang hạt nhân giữa Mỹ và TQ
- Điền Tịnh Tâm
- •
Một nghiên cứu mới của Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS) cảnh báo rằng nếu một cuộc xung đột quân sự nổ ra giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc liên quan đến vấn đề Đài Loan, tình hình có thể leo thang nhanh chóng, thậm chí có nguy cơ dẫn đến xung đột hạt nhân. Báo cáo này, được công bố trước thềm Đối thoại Shangri-La tại Singapore, đã thu hút sự chú ý đáng kể từ cộng đồng an ninh quốc tế.
Theo Reuters, nghiên cứu chỉ ra rằng cả Mỹ và Trung Quốc đều đang mở rộng năng lực tấn công tầm xa, hệ thống tên lửa và các cơ sở quân sự trọng yếu trong những năm gần đây. Trong trường hợp xảy ra chiến tranh ở eo biển Đài Loan, cả hai bên rất có thể sẽ tấn công hệ thống chỉ huy, thông tin liên lạc vệ tinh, radar và căn cứ quân sự của nhau. Một cuộc “tấn công sâu rộng toàn diện” như vậy rất dễ bị hiểu nhầm là dấu hiệu báo trước một cuộc tấn công hạt nhân, dẫn đến nguy cơ leo thang nguy hiểm.
Báo cáo đặc biệt đề cập rằng Mỹ và Trung Quốc hiện thiếu các “rào chắn an toàn” và cơ chế liên lạc khủng hoảng hoàn thiện tương tự như giữa Mỹ và Liên Xô trong thời Chiến tranh Lạnh. Một sai lầm trong tính toán có thể nhanh chóng làm leo thang tình hình. Các nhà phân tích lo ngại rằng trong môi trường chiến tranh công nghệ cao, ranh giới giữa chiến tranh thông thường và chiến tranh hạt nhân ngày càng trở nên mờ nhạt.
Đồng thời, những động thái gần đây của chính quyền Trump liên quan đến vấn đề Đài Loan đã thu hút sự chú ý nhiều hơn đến hướng đi tương lai của quan hệ Mỹ – Trung.
Trong cuộc gặp giữa ông Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hồi đầu tháng này, vấn đề Đài Loan là một trong những chủ đề trọng tâm. Ông Tập cảnh báo rằng vấn đề Đài Loan là “vấn đề nguy hiểm nhất” trong quan hệ Mỹ – Trung và có thể dẫn đến xung đột nghiêm trọng nếu không được xử lý thận trọng.
Trong một cuộc phỏng vấn gần đây, ông Trump đã có lập trường khá mơ hồ về việc có phê duyệt gói bán vũ khí mới cho Đài Loan trị giá khoảng 14 tỷ USD hay không. Ông tuyên bố vẫn chưa đưa ra quyết định, điều này đã thu hút sự chú ý đáng kể từ cả Washington và Đài Bắc.
Sau đó, chính phủ Đài Loan công khai nhấn mạnh rằng việc Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan là một yếu tố răn đe quan trọng nhằm duy trì hòa bình khu vực, đồng thời cảm ơn ông Trump vì sự ủng hộ lâu dài đối với an ninh của Đài Loan.
Tuy nhiên, giới quan sát nhận thấy rằng gần đây ông Trump đã sử dụng ngôn ngữ mang tính giao dịch khi thảo luận về vấn đề Đài Loan trong một số dịp. Ông ám chỉ rằng việc bán vũ khí cho Đài Loan có liên quan đến các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Trung Quốc, đồng thời tuyên bố rằng ông cần “nói chuyện với những người đang quản lý Đài Loan”. Một số nhà phân tích cho rằng tuyên bố mơ hồ này đã làm gia tăng thêm sự bất ổn tại eo biển Đài Loan.
Mặt khác, Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) gần đây đã gia tăng áp lực quân sự xung quanh Đài Loan. Quân đội Trung Quốc đã tiến hành nhiều cuộc tập trận quanh eo biển Đài Loan, đồng thời tăng cường hiện diện quân sự tại vùng biển và không phận xung quanh hòn đảo.
Tuy nhiên, Đài Loan nhấn mạnh rằng chính áp lực quân sự ngày càng gia tăng từ Bắc Kinh mới là yếu tố gây bất ổn thực sự trong khu vực. Tổng thống Lai Thanh Đức tuyên bố Đài Loan sẽ không khuất phục trước áp lực và cảm ơn Hoa Kỳ vì sự hỗ trợ trong việc tăng cường năng lực phòng thủ.
Ngoài lĩnh vực quân sự, vấn đề hạt nhân cũng đang nhận được sự quan tâm ngày càng lớn từ cộng đồng quốc tế.
Theo đánh giá trước đây của Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ, kho vũ khí hạt nhân của Trung Quốc đang mở rộng nhanh chóng và dự kiến sẽ đạt khoảng 1.000 đầu đạn hạt nhân vào năm 2030. Trong khi đó, Hoa Kỳ cũng đang tăng cường triển khai chiến lược tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, bao gồm tàu ngầm, hệ thống phòng thủ tên lửa và năng lực tấn công tầm xa.
Các nhà phân tích chỉ ra rằng vấn đề eo biển Đài Loan nguy hiểm không chỉ vì tầm quan trọng của chính Đài Loan, mà còn vì nơi đây đã trở thành điểm giao thoa của cuộc cạnh tranh chiến lược giữa hai siêu cường hàng đầu thế giới.
Đài Loan sở hữu chuỗi cung ứng chất bán dẫn quan trọng nhất thế giới; Hoa Kỳ từ lâu duy trì sự hỗ trợ an ninh cho Đài Loan; trong khi ĐCSTQ coi “thống nhất” là lợi ích cốt lõi. Trong bối cảnh đó, bất kỳ sai lầm quân sự, xung đột ngoài ý muốn hay thậm chí một cuộc tấn công mạng nào cũng có thể gây ra phản ứng dây chuyền.
Các nhà phân tích cho rằng mặc dù Mỹ và Trung Quốc gần đây đã cố gắng hạ nhiệt căng thẳng trong quan hệ thương mại và kinh tế, vấn đề Đài Loan vẫn là mâu thuẫn chiến lược sâu sắc và khó giải quyết nhất giữa hai bên. Ngay cả khi quan hệ song phương tạm thời dịu lại trên bề mặt, điều đó cũng không thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ khủng hoảng tại eo biển Đài Loan.
Các chuyên gia an ninh quốc tế cảnh báo rằng thế giới đang bước vào một giai đoạn phức tạp hơn cả thời Chiến tranh Lạnh. Điều này là do các cuộc xung đột ngày nay không chỉ liên quan đến vũ khí hạt nhân mà còn bao gồm chiến tranh mạng, trí tuệ nhân tạo, tấn công vệ tinh, máy bay không người lái và tên lửa siêu vượt âm. Một cuộc chiến tại eo biển Đài Loan có thể gây ra những hậu quả sâu rộng, thậm chí làm thay đổi cục diện an ninh toàn cầu.
Xem thêm
Từ khóa Đài Loan Hoa Kỳ chiến tranh hạt nhân Dòng sự kiện Trung Quốc
