Hà Nội đề xuất chi 2.226 tỷ đồng xử lý gần 3,7 triệu tấn rác tại Xuân Sơn

Minh Long
•
Thứ Ba, 13/10/2026

Gần 3,7 triệu tấn rác vẫn nằm tại bãi chôn lấp Xuân Sơn sau 27 năm vận hành. Hà Nội đang nghiên cứu phương án xử lý bằng công nghệ đốt phát điện, kết hợp cải tạo mặt bằng và trồng cây xanh.

Rác tại khu vực Sơn Tây được xử lý tại Nhà máy điện rác Seraphin do Tập đoàn AMACCAO làm chủ đầu tư, nằm trong Khu xử lý chất thải rắn Xuân Sơn. (Ảnh: Khuất Quân Huy/Facebook)

Bãi rác tồn lưu gần 3,7 triệu tấn

Ngày 12/10, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cho biết đã báo cáo thành phố về phương án xử lý toàn bộ lượng rác tồn lưu tại Khu xử lý chất thải rắn Xuân Sơn, thuộc phường Tùng Thiện và xã Suối Hai.

Theo đề xuất, dự án có tổng mức đầu tư khoảng 2.226 tỷ đồng, do liên danh Amaccao – Seraphin – Thành Công đề xuất thực hiện theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng xây dựng – chuyển giao (BT).

Khu xử lý chất thải rắn Xuân Sơn có tổng diện tích 34,79 ha, bắt đầu hoạt động từ năm 1999. Trong đó, diện tích các ô chôn lấp trực tiếp khoảng 24,65 ha.

Từ khi đi vào vận hành đến nay, khu xử lý đã tiếp nhận và chôn lấp khoảng 3,9 triệu tấn rác. Khối lượng thực tế còn tồn lưu được ước tính khoảng 3,7 triệu tấn, bao gồm rác cũ và các lớp đất phủ.

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, có thời điểm mùi hôi từ bãi rác phát tán trong phạm vi khoảng 5-10 km, ảnh hưởng đến khu vực lân cận. Tình trạng này cũng gây khó khăn cho việc thu hút đầu tư vào các dự án đô thị, nghỉ dưỡng, sinh thái và dịch vụ vui chơi, giải trí quanh khu vực hồ Suối Hai và hồ Xuân Khanh.

Ngoài những vấn đề về môi trường, ngân sách Hà Nội hiện phải bố trí khoảng 58 tỷ đồng mỗi năm để vận hành khu vực chôn lấp. Khoản chi này bao gồm xử lý nước rỉ rác, phun hóa chất diệt côn trùng, duy tu và duy trì hạ tầng kỹ thuật.

Đề xuất tận dụng nhà máy điện rác để xử lý rác cũ

Theo phương án đang được nghiên cứu, gần 3,7 triệu tấn rác tồn lưu sẽ được đào xúc, sàng tuyển và phân loại trước khi đưa đi xử lý.

Rác có khả năng cháy được chuyển đến Nhà máy điện rác Amaccao – Thành Công để đốt phát điện. Kim loại được thu hồi, tái chế; chất thải nguy hại được quản lý theo quy định. Phần đất, mùn và vật liệu trơ sau khi ổn định sẽ được xử lý, bố trí theo phương án kỹ thuật phù hợp.

Quá trình khai thác, vận chuyển rác cũng phải thực hiện các biện pháp thu gom, xử lý khí thải và kiểm soát nguy cơ phát sinh ô nhiễm thứ cấp.

Theo đề xuất của liên danh nhà đầu tư và kết quả nghiên cứu của Trường Đại học Xây dựng, việc tận dụng hạ tầng nhà máy điện rác để xử lý kết hợp rác mới với rác cũ đã qua sàng tuyển được đánh giá là phương án có thể tiết kiệm chi phí đầu tư.

Với quy mô và công suất dự kiến của nhà máy, thời gian xử lý rác cũ ước tính khoảng 5 năm, chưa bao gồm thời gian xây dựng công viên cây xanh sau khi hoàn nguyên mặt bằng.

Tổng mức đầu tư dự kiến của dự án là 2.226 tỷ đồng. Trong đó, chi phí xử lý rác cũ khoảng 1.300 tỷ đồng; các hạng mục xử lý khí, thoát nước và quan trắc khoảng 68 tỷ đồng; xây dựng công viên, cây xanh khoảng 103 tỷ đồng.

Liên danh nhà đầu tư đề xuất giảm giá 10%, tương đương khoảng 188 tỷ đồng. Đơn giá xử lý rác được Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội tạm tính ở mức 552.300 đồng/tấn theo hồ sơ mời thầu đã được UBND thành phố phê duyệt.

Dự kiến xây công viên cây xanh sau khi xử lý bãi rác

Theo phương án đề xuất, nhà đầu tư sẽ cải tạo bãi chôn lấp sau khi xử lý rác, xây dựng công viên cây xanh trên phần mặt bằng phù hợp và bàn giao cho thành phố.

Đối với hình thức hợp đồng BT, phương án thanh toán được đề xuất bằng quỹ đất thuộc phạm vi vùng ảnh hưởng môi trường tại khu vực Xuân Sơn. Trường hợp giá trị quỹ đất không đủ thanh toán công trình, thành phố sẽ xem xét bố trí quỹ đất bổ sung tại vị trí khác có quy hoạch và khả năng khai thác phù hợp.

Tuy nhiên, phương án này vẫn cần được xem xét, thẩm định về công nghệ xử lý, tổng mức đầu tư, đơn giá, chi phí vận hành và giá trị quỹ đất đối ứng. Việc xác định giá đất, phạm vi đất thanh toán và nghĩa vụ của nhà đầu tư cần tuân thủ quy định, bảo đảm công khai, minh bạch và tránh thất thoát tài sản công.

Theo thông tin được công bố, thủ tục đầu tư dự kiến hoàn thành trong quý II/2027, triển khai đốt rác cũ từ quý III/2027 và đưa từng công trình vào khai thác từ quý III/2028. Đây là các mốc dự kiến trong phương án đang được nghiên cứu, chưa phải kết quả triển khai thực tế.

Việc xử lý bãi rác Xuân Sơn nằm trong kế hoạch giảm dần chôn lấp trực tiếp rác sinh hoạt của Hà Nội. Thành phố cũng đang tính toán phương án xử lý khoảng 30 triệu tấn rác tồn lưu tại Khu xử lý chất thải rắn Nam Sơn sau khi triển khai phương án tại Xuân Sơn.

Theo kế hoạch của thành phố, mục tiêu là từng bước chuyển sang xử lý rác bằng công nghệ đốt phát điện, tiến tới chấm dứt chôn lấp trực tiếp rác sinh hoạt vào cuối năm 2027.