Trung Quốc rộ dịch vụ “con cái thuê” thăm nom người cao tuổi, từ 200 tệ/lần

Thứ Ba, 13/10/2026

Dịch vụ “con cái thuê” đến thăm nom, đưa cha mẹ già đi khám bệnh đang nở rộ tại nhiều nơi ở Trung Quốc Đại Lục, với giá mỗi lần khoảng 200–2.000 nhân dân tệ.

Huyện Loan Nam, tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc, ngày 9/8/2023: Người cao tuổi sống một mình dùng bữa tại các căng tin nhỏ ở vùng nông thôn miền Bắc Trung Quốc. (Ảnh: chinahbzyg/Shutterstock)

Cụm từ “con cái dùng chung” lọt vào danh sách tìm kiếm nóng tại Trung Quốc Đại Lục hôm thứ Hai (12/10). Các dịch vụ bầu bạn, chăm sóc người cao tuổi theo mô hình “con cái thuê” ngày càng phổ biến, từ đưa người cao tuổi đi khám bệnh, đến thăm tại nhà cho đến các chương trình tình nguyện ghép cặp hỗ trợ. Các dịch vụ này mang những tên gọi “con cái dùng chung”, “con cái thuê ngoài” hay “con cái cộng đồng”.

Trào lưu này cho thấy mô hình con cái trực tiếp chăm sóc cha mẹ khi về già đang đối mặt với nhiều thách thức, khi dân số già đi nhanh, gia đình ngày càng ít người và dân cư dịch chuyển ngày càng nhiều. Khi sự bầu bạn có thể mua bằng tiền, chất lượng dịch vụ, an toàn tài sản của người cao tuổi và trách nhiệm của nhà nước trong việc bảo đảm dưỡng lão trở thành những câu hỏi không thể né tránh.

200 nhân dân tệ cho ít nhất 2 giờ bầu bạn

Tại Nam Kinh, Hành Mộng Vũ, 24 tuổi, cùng hai người bạn mở dịch vụ “con cái dùng chung” dành cho người cao tuổi neo đơn, sống một mình hoặc có con đi xa. Nhân viên đến trò chuyện, an ủi tinh thần, đưa đi khám bệnh và làm giúp các thủ tục. Mỗi lần phục vụ kéo dài ít nhất 2 giờ, giá từ 200 nhân dân tệ, Nhật báo Nam Kinh cho biết.

Theo Hành Mộng Vũ, nhu cầu vượt dự tính. Nhiều người con đang sống ở nơi khác chủ động liên hệ, nhờ nhân viên đến thăm cha mẹ thay mình.

Bà Thôi, ngoài 60 tuổi, là một khách hàng như vậy.

Con gái bà làm ăn tận Phúc Kiến và đã mua gói dịch vụ cho mẹ. Bà kể mỗi lần đến, nhân viên mang theo đồ dùng hằng ngày, ngồi trò chuyện với bà, chỉ bà cách dùng điện thoại và theo dõi huyết áp.

Trong số 10 người dân Nam Kinh được tờ báo phỏng vấn, 6 người cho biết sẵn sàng cân nhắc sử dụng dịch vụ này cho cha mẹ sống xa mình.

Những dịch vụ tương tự nay đã xuất hiện tại nhiều địa phương ở Đại Lục, mỗi lần có giá khoảng 200 đến 2.000 nhân dân tệ. Tháng 11/2025, Epoch Times từng đưa tin một đội vệ sĩ ở Đại Liên, tỉnh Liêu Ninh, chuyển sang làm “con cái thuê ngoài” từ tháng 3/2025 và chỉ trong 3 tháng đã đạt quy mô một nghìn người. Tại Hà Nam cũng có công ty mở dịch vụ kiểu này.

Những việc vốn do người nhà đảm nhận, như trò chuyện, thăm hỏi và hỗ trợ sinh hoạt hằng ngày, nay được giao cho nhân viên chuyên nghiệp hoặc bán chuyên nghiệp. Với những người con bận rộn và sống xa nhà, dịch vụ có thể giảm bớt gánh nặng chăm sóc, nhưng cũng làm dấy lên tranh luận về tình thân, trách nhiệm của bên cung cấp và sự an toàn của người lớn tuổi.

Dân số già nhanh, con cái không ở bên

Số liệu chính thức cho thấy tỷ suất sinh của Trung Quốc năm 2025 chỉ còn 5,63‰, tức mỗi nghìn người dân có 5,63 trẻ chào đời. Con số này giảm rõ rệt so với mức 6,77‰ của năm 2024 và là mức thấp nhất kể từ năm 1949.

Đến cuối năm 2025, nước này có 323 triệu người từ 60 tuổi trở lên, chiếm khoảng 23% dân số, nghĩa là cứ khoảng 4 người dân thì có gần 1 người từ 60 tuổi trở lên. Mỗi năm, nhóm này còn tăng thêm khoảng 10 triệu người, kéo theo nhu cầu dưỡng lão và chăm sóc ngày càng lớn.

Hơn 90% người cao tuổi Trung Quốc chọn sống tuổi già tại nhà, theo “Sách trắng về phát triển ngành dưỡng lão tại nhà của Trung Quốc”.

Quan niệm truyền thống “nuôi con phòng khi về già” gắn trách nhiệm chăm sóc cha mẹ với con cái. Thế nhưng gia đình ngày càng nhỏ, người trẻ đi làm xa và chịu nhiều áp lực về việc làm, nhà ở, nuôi con, nên không phải ai cũng thường xuyên ở bên hay tự tay chăm sóc cha mẹ được. Khoảng trống đó mở đường cho các dịch vụ dưỡng lão xã hội hóa.

Thuê người làm tròn chữ hiếu gây tranh cãi

Khi “con cái dùng chung” được chú ý, ý kiến trên mạng chia làm hai phía.

Người ủng hộ cho rằng người cao tuổi có quyền chọn dịch vụ mình cần. Khi con cái vì công việc hay khoảng cách mà không thể thường xuyên ở bên, việc trả tiền thuê người đưa đi khám, đến thăm và giúp đỡ sinh hoạt phần nào lấp được khoảng trống chăm sóc và giảm gánh nặng cho người con ở xa.

Phía phản đối thì cho rằng dịch vụ trả tiền dù có bầu bạn cũng không thể thay hoàn toàn tình thân. Họ còn lo một số cụ có thể nảy sinh lòng tin với nhân viên thường xuyên đến nhà. Nếu trách nhiệm hai bên không rõ ràng, hoặc nhân viên thiếu đạo đức nghề nghiệp, người cao tuổi có thể bị thiệt hại về tài sản.

Một bài báo hồi tháng 8 của Nhật báo Công nhân kể trường hợp một người ở Giang Tô từng làm “con cái dùng chung” qua một nền tảng mạng. Người này gửi đặc sản cho một người cao tuổi từng là khách hàng, khiến con gái của vị khách này không hài lòng và khiếu nại.

Tờ báo chỉ ra những vấn đề thực tế của ngành: nhân viên thay đổi liên tục, chưa có chuẩn đào tạo thống nhất, quan hệ dịch vụ chưa được pháp luật xác định rõ ràng. Ngành này có phát triển lâu dài được hay không sẽ phụ thuộc vào cách xây dựng tiêu chuẩn, phân định trách nhiệm hai bên và bảo vệ quyền lợi người cao tuổi.

Không phải người cao tuổi nào cũng chấp nhận để người lạ chăm sóc.

Một phụ nữ họ Tô ở Quảng Đông kể năm 2025 cha cô ốm nằm viện, còn cô làm việc ở xa không thể về. Cô lên mạng thuê nhân viên “con cái dùng chung” đi cùng và chăm sóc cha, nhưng cha mẹ cô nhất quyết từ chối. Chỉ khi cô đổi lời, nói đó là “bạn bè giúp đỡ”, hai ông bà mới miễn cưỡng đồng ý.

Trường hợp này cho thấy hiệu quả của dịch vụ không chỉ phụ thuộc vào giá cả và chất lượng, mà còn vào sự chấp nhận của người cao tuổi, lòng tin đối với người lạ và sự trao đổi giữa các thành viên trong gia đình.

Dịch vụ trả tiền khó thay được an sinh công

Trào lưu “con cái dùng chung” cũng khiến nhiều người đặt câu hỏi: gia đình, thị trường và nhà nước mỗi bên phải gánh bao nhiêu trách nhiệm dưỡng lão?

Truyền thông Đại Lục đưa tin Lộc Tân Đệ, đại biểu Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc (Nhân đại), tại kỳ họp Lưỡng hội (kỳ họp thường niên của Nhân đại và Chính hiệp) năm 2026 đã đề xuất dựa vào các mô hình dưỡng lão tương trợ kiểu mới như “con cái dùng chung” để giải bài toán người cao tuổi neo đơn, sống một mình. Tháng 3 năm nay, Bộ Dân chính cùng 10 cơ quan khác cũng phối hợp thúc đẩy các hoạt động dưỡng lão tương trợ.

Dưỡng lão tương trợ và dịch vụ bầu bạn có tính phí có thể hỗ trợ thêm cho một bộ phận người cao tuổi. Với những gia đình có điều kiện kinh tế, thuê dịch vụ có thể là giải pháp hỗ trợ khi con cái không thể trực tiếp chăm sóc cha mẹ.

Tuy nhiên, với người cao tuổi thu nhập thấp, mất khả năng tự lo liệu ở mức nặng, hoặc không có người thân thu xếp dịch vụ, việc thuê người bầu bạn chưa chắc nằm trong khả năng chi trả. Họ phụ thuộc nhiều hơn vào dịch vụ dưỡng lão và chăm sóc công ổn định, giá vừa phải và duy trì lâu dài. Nếu thiếu bảo đảm thu nhập và nguồn lực chăm sóc công, dịch vụ trên thị trường dù đa dạng đến đâu cũng khó đến được với những người cần giúp đỡ nhất.

Vương Hách, học giả nghiên cứu các vấn đề Trung Quốc và nhà bình luận thời sự, từng nói với Epoch Times rằng một vấn đề lớn của nền “kinh tế bạc” Trung Quốc là người về già không có đủ thu nhập. Theo ông, khoảng 180 triệu người nhận lương hưu dành cho cư dân nông thôn, mỗi tháng chỉ được hơn 200 nhân dân tệ.

Ông Vương cho rằng nhóm người cao tuổi thật sự có sức mua mạnh ở Trung Quốc nhỏ hơn nhiều so với hình dung của bên ngoài về một thị trường người cao tuổi khổng lồ: “Thực ra cũng chỉ hai, ba chục triệu người, quy mô chỉ cỡ đó thôi.”