Chủ đầu tư Khu công nghiệp Vĩnh Thạnh (Cần Thơ) được phép khai thác cát biển tối đa hơn 4,8 triệu m³/năm để thí điểm san lấp mặt bằng. Đây là công trình trong vùng nước ngọt đầu tiên ở miền Tây sử dụng nguồn vật liệu này.

Hiện trạng tiến độ cơ sở hạ tầng Khu công nghiệp VSIP Cần Thơ giai đoạn 1, tháng 8/2025. (Ảnh: cantho.gov.vn)

UBND TP Cần Thơ đã cấp phép cho Công ty cổ phần VSIP Cần Thơ khai thác khoáng sản cát biển sử dụng thí điểm cho dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu công nghiệp Vĩnh Thạnh giai đoạn 1 (còn gọi là Khu công nghiệp VSIP Cần Thơ), Báo và Phát thanh, Truyền hình Cần Thơ ngày 16/10 đưa tin.

Báo Vnexpress cho hay khu vực vùng biển được phép khai thác có diện tích hơn 386 ha, tại tiểu khu B1.6 (trong khu B1) với độ sâu được phép sử dụng đến 8 m. Công suất khai thác tối đa hơn 4,8 triệu m³/năm, thời hạn khai thác 3 năm.

Với số cát đã khai thác, Công ty cổ phần VSIP Cần Thơ dự kiến thí điểm san lấp mặt bằng một lô đất công nghiệp khoảng 16 ha với khối lượng hơn 300 ngàn m³ tại Khu công nghiệp VSIP Cần Thơ, theo bản tin của Báo và Phát thanh, Truyền hình Cần Thơ.

UBND TP yêu cầu công ty phải có giải pháp san lấp hợp lý, hạn chế tối đa các tác động gây gia tăng độ mặn, lan rộng sang các khu vực lân cận, làm ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất và đời sống của người dân (nếu có), đồng thời đảm bảo tính bền vững của công trình.

Trong trường hợp Công ty cổ phần VSIP Cần Thơ sử dụng cát biển không hiệu quả thì trả lại giấy phép cho cơ quan cấp phép.

Dựng đê bao, dùng mương thu gom nước để ngăn đất bị nhiễm mặn

Theo báo Tuổi Trẻ, tại hướng dẫn sử dụng thí điểm cát biển để san lấp trong vùng nội ô thuộc vùng nước ngọt tại TP Cần Thơ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường lưu ý cần xác định vị trí, khoảng cách từ vùng san lấp đến các vùng trồng trọt gần nhất.

Sau khi xác định được khoảng cách, nghiên cứu sử dụng đê bao bao quanh toàn bộ khu vực san lấp hoặc sử dụng các vật liệu chống thấm để ngăn cách khu vực sử dụng cát biển với môi trường xung quanh.

Ngoài ra, đối với nước chảy tràn và nước ngấm từ khu vực có sử dụng cát biển, phải dùng hệ thống mương thu gom, xử lý trước khi xả ra ngoài. Tuyệt đối không xả trực tiếp ra kênh, rạch nội đồng. Chủ đầu tư phải thường xuyên kiểm tra độ mặn của nước tại khu vực xung quanh nơi san lấp và chỉ sử dụng cát biển khi đã có đầy đủ các biện pháp kiểm soát độ mặn trong cát.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, chủ dự án đầu tư sử dụng cát biển san lấp thuộc đối tượng phải đánh giá tác động môi trường, đề xuất chương trình quan trắc, giám sát môi trường.

Chủ dự án phải quan trắc môi trường trước trong và sau khi sử dụng cát biển, có trách nhiệm lựa chọn công nghệ xử lý nước nhiễm mặn phát sinh phù hợp.

Trường hợp không tuân thủ các yêu cầu về bảo vệ môi trường và gây ô nhiễm môi trường chủ dự án sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.

Một đề xuất được hiện thực sau hơn 1 năm

Theo Báo Cần Thơ, ngày 27/3/2025, UBND TP Cần Thơ đã ký Công văn số 1375/UBND-XDÐT, gửi Thủ tướng Chính phủ về việc thí điểm sử dụng cát biển làm vật liệu san lấp dự án Khu công nghiệp Vĩnh Thạnh, giai đoạn 1, tại TP Cần Thơ.

UBND TP Cần Thơ cho biết nhu cầu sử dụng vật liệu cát san lấp trên địa bàn thành phố là khoảng 70 triệu m³, do có nhiều dự án trọng điểm đang được triển khai như cao tốc Châu Ðốc – Cần Thơ – Sóc Trăng giai đoạn 1; cao tốc Cần Thơ – Cà Mau và Châu Ðốc – Cần Thơ – Sóc Trăng, Khu công nghiệp VSIP Vĩnh Thạnh, Khu công nghiệp Phú Mỹ…

UBND TP Cần Thơ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương thí điểm sử dụng cát biển làm vật liệu san lấp dự án Khu công nghiệp VSIP Cần Thơ của Công ty cổ phần VSIP Cần Thơ.

Tháng 7/2026, tại cuộc họp về tiến độ dự án do Bí thư Thành ủy Cần Thơ Nguyễn Văn Hiếu chủ trì, ông Nguyễn Thế Vũ – Giám đốc Công ty cổ phần VSIP Cần Thơ cho biết “VSIP không ngại sử dụng cát biển, nhưng khách hàng của VSIP sẽ quan tâm đến môi trường, bảo hiểm… Do đó, VSIP cần có quy định, hướng dẫn cụ thể”, báo Lao Động đưa tin.

Cũng tại buổi họp, VSIP đề xuất UBND TP cho phép có một thỏa thuận chính thức để công ty sử dụng tro xỉ nhiệt điện làm vật liệu san nền trong 5 hoặc 10ha dự án; gửi kết quả theo dõi trong thời gian nhất định gửi lên TP, bộ ngành làm cơ sở xin mở rộng.

Dự án trọng điểm, tỉnh kỳ vọng thu hút 3,5 tỷ USD đầu tư

Khu công nghiệp VSIP Cần Thơ được UBND TP Cần Thơ cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư dự án vào ngày 25/10/2022, khởi động vào tháng 9/2023.

Dự án được thực hiện bởi liên danh 3 nhà đầu tư: Tổng công ty Đầu tư và Phát triển công nghiệp – Công ty cổ phần, Công ty Liên doanh TNHH Khu công nghiệp Việt Nam – Singapore và Công ty cổ phần Phát triển đô thị và Khu công nghiệp Việt Nam Singapore.

Dự án có quy mô tổng thể 900 ha, diện tích giai đoạn 1 là 293,7 ha, tại xã Vĩnh Trinh, huyện Vĩnh Thạnh. Tổng vốn đầu tư 3.717 tỷ đồng (tương đương gần 160 triệu USD).

Theo Cổng thông tin Thành ủy Cần Thơ, Khu công nghiệp VSIP Cần Thơ có vị trí chiến lược tại giao điểm các tuyến cao tốc quan trọng của Đồng bằng sông Cửu Long. Với tổng diện tích 900 ha, dự án được kỳ vọng sẽ tạo việc làm cho 100.000 lao động và thu hút 3,5 tỷ USD đầu tư khi hoàn thành.

Năm 2025, UBND TP Cần Thơ đặt mục tiêu thu hút ít nhất 4 nhà đầu tư thứ cấp vào Khu công nghiệp VSIP Cần Thơ với tổng vốn đầu tư cam kết ban đầu khoảng 400 triệu USD, TTXVN đưa tin.

Nguyễn Sơn