IMF hạ dự báo tăng trưởng kinh tế Trung Quốc, cảnh báo rủi ro từ phụ thuộc xuất khẩu

Trí Đạt
•
Thứ Tư, 15/04/2026

IMF cho biết cuộc chiến Iran đang gây sức ép rõ rệt lên triển vọng tăng trưởng của Trung Quốc và kinh tế toàn cầu, đồng thời lặp lại lời kêu gọi Bắc Kinh giảm phụ thuộc vào xuất khẩu.

Washington, D.C., Mỹ, ngày 9/3/2018. Lối vào trụ sở Quỹ Tiền tệ Quốc tế. (Nguồn: Andriy Blokhin/Shutterstock)

Trong báo cáo “Triển vọng Kinh tế Thế giới” công bố ngày thứ Ba (14/4), IMF dự báo kinh tế Trung Quốc năm 2026 sẽ tăng 4,4%, thấp hơn 0,1 điểm so với bản cập nhật tháng 1. Trong khi đó, mục tiêu chính thức do Bắc Kinh đặt ra là 4,5–5%. Quỹ cho biết con số này phản ánh “tác động tiêu cực của cú sốc từ xung đột Trung Đông” thông qua giá năng lượng và hàng hóa cao hơn, dù phần nào được bù lại nhờ đà tăng trưởng năm 2025 tốt hơn dự kiến, việc giảm thuế quan hiệu dụng của Mỹ với hàng Trung Quốc và một số biện pháp kích thích trong nước.

IMF nhấn mạnh tăng trưởng Trung Quốc đang ngày càng bị kìm hãm bởi nhu cầu nội địa yếu, đặc biệt là thị trường nhà ở, cùng các bất lợi mang tính cơ cấu như thị trường bất động sản suy giảm kéo dài, lực lượng lao động bắt đầu thu hẹp, suất sinh lợi của đầu tư giảm và tốc độ tăng trưởng năng suất chậm lại. Quỹ dự báo đến năm 2027, tăng trưởng của Trung Quốc sẽ giảm về khoảng 4% khi những yếu tố này “ngày càng bộc lộ rõ”.

Trong khi đó, xuất khẩu – động lực chính của tăng trưởng Trung Quốc giai đoạn hậu COVID-19 – đang mất dần vai trò động lực. IMF lưu ý xuất khẩu của Bắc Kinh bật mạnh trong tháng 1–2/2026 nhưng đã chậm lại trong tháng 3, và cú sốc xung đột Iran làm giá năng lượng, phân bón, kim loại… tăng cao sẽ vừa đẩy giá đầu vào và giá FOB của hàng xuất khẩu Trung Quốc, vừa bào mòn sức mua tại các thị trường nhập khẩu chủ chốt. IMF cảnh báo những yếu tố này cuối cùng sẽ gây sức ép trở lại đối với khối lượng xuất khẩu của Trung Quốc.

Nhà kinh tế trưởng IMF Pierre-Olivier Gourinchas cho biết, dự báo mới cho Trung Quốc được xây dựng trên giả định xuất khẩu vẫn tăng nhờ nhu cầu toàn cầu hồi phục phần nào và việc Mỹ giảm thuế với một số mặt hàng Trung Quốc. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh “đà tăng trưởng sẽ tiếp tục chậm lại vào năm 2027 do tiêu dùng nội địa yếu”, đồng thời, một lần nữa kêu gọi Bắc Kinh “giảm phụ thuộc vào xuất khẩu” và thúc đẩy cầu trong nước – nhất là chi tiêu hộ gia đình – để đạt được tăng trưởng bền vững hơn.

Về triển vọng chung, IMF hạ dự báo tăng trưởng GDP toàn cầu năm 2026 xuống 3,1%, thấp hơn 0,2 điểm so với bản cập nhật tháng 1. Tổ chức này cho biết nếu không có xung đột, họ đã tính đến việc nâng dự báo lên 3,4% nhờ làn sóng đầu tư lớn vào trí tuệ nhân tạo; nhưng xung đột Mỹ, Israel với Iran và tình trạng vận tải qua eo Hormuz gần như tê liệt đã “đẩy kinh tế thế giới chệch quỹ đạo” thông qua ba kênh: tác động trực tiếp của giá hàng hóa tăng, hiệu ứng gián tiếp tới kỳ vọng lạm phát (đặc biệt nhạy cảm với giá năng lượng và lương thực), và hiệu ứng khuếch đại từ tâm lý “tránh rủi ro” trên thị trường tài chính.

IMF cảnh báo các nước có thu nhập thấp và các nền kinh tế đang phát triển nhập khẩu ròng năng lượng sẽ bị ảnh hưởng nặng hơn, khi phải đối mặt đồng thời với thiệt hại hạ tầng do xung đột, chi phí nhập khẩu tăng và xuất khẩu gián đoạn; trong khi đó, các nước xuất khẩu năng lượng ở vùng Vịnh cũng chịu tổn thất do chiến sự và phong tỏa cảng làm gián đoạn dòng hàng. Các nền kinh tế phát triển như Mỹ được dự báo có khả năng chống chịu tốt hơn nhờ nhu cầu trong nước vững, song “cũng khó tránh khỏi tác động” từ cú sốc giá năng lượng và biến động tài chính.