Kinh tế Trung Quốc tiếp tục suy yếu, trong khi tình trạng khó tìm việc làm và thị trường bất động sản ảm đạm diễn ra đồng thời. Nhiều người làm báo tại Trung Quốc nói với Epoch Times rằng cơ quan tuyên truyền đã ban hành chỉ đạo nội bộ, đưa các chủ đề như suy thoái kinh tế, khó khăn việc làm của sinh viên vào diện “nội dung nhạy cảm”. Việc lựa chọn đề tài của truyền thông phải được kiểm soát thống nhất, các bài liên quan phải qua kiểm duyệt, thậm chí một số nội dung bị dừng đăng.

Ảnh minh họa. Đại lễ đường Nhân dân tại Bắc Kinh, Trung Quốc, 12 tháng 11 năm 2024. (Nguồn: Tang Yan Song / Shutterstock)

Một biên tập viên kỳ cựu ở Bắc Kinh, ông Hoàng Duyệt (bí danh), cho biết vào tháng 3 năm nay, cơ quan của ông снова nhận được thông báo yêu cầu tránh đưa tin tiêu cực về xã hội, kinh tế và bất động sản: “Những chủ đề như người thất nghiệp, thị trường lao động hay những lời phàn nàn của người mất việc — chỉ cần liên quan đến áp lực kinh tế đều phải được kiểm duyệt trước”.

Ông cho biết các đồng nghiệp tại Hợp Phì (An Huy) cũng gặp tình trạng tương tự: “Những nội dung liên quan đến thất nghiệp, giảm lương, thị trường bất động sản đi xuống về cơ bản không thể đưa tin”.

Theo ông, nhiệm vụ chính của truyền thông hiện nay là “lan tỏa luận điệu tích cực”: “Trên Douyin, Weibo, WeChat có rất nhiều video phàn nàn, nhưng chúng tôi đều không được phép đưa tin”.

Nhà báo: cơ quan tuyên truyền kiểm soát chặt nội dung

Một phóng viên tại Quảng Đông, bà Tần Vy, cho biết: “Gần đây yêu cầu về nội dung ngày càng khắt khe, nhiều thứ không được phép viết. Những đề tài như phí gửi xe tăng, người dân khiếu nại cũng không được duyệt.” Bà nói thêm rằng hiện các tòa soạn chủ yếu chờ đề tài từ cấp trên, còn phóng viên tự đề xuất rất khó được thông qua.

Bà cho biết: “Thất nghiệp ở người trẻ, khó khăn việc làm của sinh viên, giá nhà giảm, giao dịch giảm… hầu như đều không được phép đề cập. Người của ban tuyên truyền đã vào làm việc trực tiếp tại tòa soạn, họ kiểm soát còn chặt hơn cả tổng biên tập”.

Trong hai năm qua, chính quyền Trung Quốc từng tạm ngừng công bố tỷ lệ thất nghiệp thanh niên; khi công bố lại thì đã điều chỉnh phương pháp thống kê, nhưng con số vẫn duy trì ở mức hai chữ số.

“Phải đọc ngược tin tức”

Ngày 1/4, báo Beijing News đưa tin thị trường bất động sản Bắc Kinh phục hồi, với gần 19.886 giao dịch nhà ở cũ trong tháng 3/2026, tăng hơn 140% so với tháng trước. Tuy nhiên, một nhân viên của nền tảng giao dịch bất động sản Lianjia tại Bắc Kinh cho biết: “Hiện tôi một tháng nhiều nhất chỉ làm được một giao dịch, có khi không có giao dịch nào. Báo chí nói giao dịch tăng, tôi không tin”.

Người này nói thêm rằng trong 10 năm làm nghề, báo chí thường chỉ phản ánh theo định hướng chính thức: “Những gì báo chí nói trong quý I hoàn toàn khác với cảm nhận của chúng tôi — phải đọc ngược lại mới hiểu”.

Sinh viên tốt nghiệp khó tìm việc

Một sinh viên mới tốt nghiệp tại Vũ Hán cho biết hơn 30% bạn học của anh năm ngoái không tìm được việc, phải phụ thuộc gia đình: “Không phải là kén chọn công việc, mà là không có cơ hội”.

Một đoạn video lan truyền trên mạng cho thấy một phụ nữ 35 tuổi tìm việc nói: “Thị trường tuyển dụng gần như toàn người tìm việc, còn công ty tuyển dụng thì rất ít. Nhiều vị trí ngay từ đầu đã giới hạn độ tuổi, phụ nữ trên 35 gần như không có cơ hội”.

Cô cho biết từng thấy một công việc lương 3.000 nhân dân tệ/tháng có bảo hiểm và nghỉ hai ngày cuối tuần, nhưng yêu cầu tự có xe để đi giao tài liệu hơn 30 km mỗi ngày: “Tiền xăng phải tự trả, mỗi tháng hơn 1.000 tệ, coi như bị trừ vào lương”.

Không gian báo chí bị thu hẹp

Một nhà báo kỳ cựu tại Hồ Nam cho biết: “Không gian đưa tin đang bị thu hẹp. Trước đây còn có thể làm các đề tài điều tra, giờ thì gần như không thể”. Ông nói thêm, từ khâu chọn đề tài đến phân phối nội dung đều bị kiểm soát chặt chẽ: “Thực tế thì ai cũng biết, nhưng có được nói hay không, nói thế nào lại là chuyện khác”.

Những người được phỏng vấn cho rằng việc truyền thông và các nền tảng hạn chế thông tin tiêu cực cho thấy chính quyền khó có thể kiểm soát hoàn toàn dòng chảy thông tin. Một nhà hoạt động mạng tên Túc Uyên nói: “Bây giờ nhiều thứ không được phép nói, nói thẳng ra là đang che giấu. Nếu thông tin bị bóp lại, kinh tế cũng không thể tự tốt lên. Nếu người dân không còn nơi để lên tiếng khi cuộc sống khó khăn, sự bức bối đó sớm muộn cũng sẽ bùng phát”.