Vì sao con người cười? Tiếng cười có lợi ích gì đối với cơ thể?
- Trần Tuấn Thôn
- •
Con người sinh ra đã biết cười và thường xuyên cười mỗi ngày trong cuộc sống, đôi khi thậm chí cười không ngừng, đến mức khó nói chuyện. Nhưng tục ngữ có câu: “Một nụ cười chữa trăm bệnh”, cho nên kỳ thực cười nhiều hơn có lợi cho sức khỏe thể chất và tinh thần. Vậy tại sao con người lại cười?
Theo tạp chí Scientific American, con người thuộc các nền văn hóa khác nhau đều biết cười, hơn nữa đã biết cười từ khi còn nhỏ. Trẻ sơ sinh bắt đầu cười vào khoảng 3 tháng sau khi chào đời, thậm chí đã biết cười trước khi học nói.
Về lý do tại sao con người cười, chúng ta có thể xem xét một số nguyên nhân. Trước tiên, tiếng cười có thể thể hiện rằng chúng ta muốn thiết lập mối quan hệ với người khác.
Các nhà nghiên cứu đã tiến hành nghiên cứu hàng nghìn trường hợp cười. Kết quả phát hiện rằng trong các cuộc trò chuyện, xác suất người nói cười cao hơn người nghe 46%. Khi ở cùng người khác, xác suất chúng ta cười cũng cao gấp 30 lần so với khi ở một mình.
Một nghiên cứu khác phát hiện rằng khi trẻ từ 2,5 đến 4 tuổi xem phim hoạt hình cùng những đứa trẻ khác, khả năng chúng bật cười cao gấp 8 lần so với khi xem một mình.
Việc dùng tiếng cười để thể hiện ý định thiết lập mối quan hệ cũng rất quan trọng đối với sự sinh tồn. Khi gặp người lạ, chúng ta thường nghĩ: Bạn có ý đồ gì với tôi? Có phải là bạn hay không?
Trong một nghiên cứu bao gồm 966 người tham gia thuộc 24 xã hội khác nhau, các nhà nghiên cứu đã phát một số đoạn ghi âm ngắn, trong đó ghi lại tiếng cười của hai người đang cười cùng nhau. Hai người này có thể là bạn thân, cũng có thể là người xa lạ.
Các nhà nghiên cứu yêu cầu người tham gia lắng nghe những tiếng cười này và đánh giá mức độ thân thiết giữa hai người đang cười. Kết quả cho thấy, chỉ dựa vào tiếng cười làm manh mối, người tham gia đã có thể xác định chính xác những người đang cười là người xa lạ hay bạn bè quen biết từ lâu.
Những kết quả này cho thấy mối liên hệ giữa tiếng cười chân thành và tình bạn, đồng thời cho thấy khi chúng ta nghe người khác kể chuyện cười, tiếng cười giả tạo không thể qua mắt được người khác.
Một lý thuyết khác cho rằng tiếng cười có thể thúc đẩy hơn nữa mối liên hệ giữa người với người, giống như các loài linh trưởng chải lông cho nhau. Nhưng khác với việc chải lông, tiếng cười có thể diễn ra trong những nhóm đông người hơn và mang lại cảm nhận trực tiếp hơn. Khi chúng ta cười lớn một cách chân thành, đó là lúc thể hiện rằng mình cảm thấy thoải mái và có cảm giác thuộc về một tập thể.
Sophie Scott, giáo sư khoa học thần kinh nhận thức tại Đại học University College London của Anh, và Fausto Caruana, nhà nghiên cứu cấp cao tại Hội đồng Nghiên cứu Quốc gia Ý (CNR), đồng thời là giáo sư kiêm nhiệm tại Đại học Parma, đã viết trên trang web The Conversation rằng phần lớn tiếng cười của con người xuất hiện trong lúc trò chuyện, đôi khi thậm chí còn bị lây từ người khác.
Nghiên cứu cho thấy khi chúng ta nhìn thấy hoặc nghe thấy người khác cười, điều này gần như tự động khiến chúng ta bật cười, qua đó thúc đẩy mối liên hệ giữa người với người.
Chúng ta cũng thường dùng tiếng cười để thể hiện sự đồng tình và thấu hiểu, đồng thời củng cố tình bạn, chẳng hạn như khi cùng nhau nhắc lại chuyện cũ. Ngoài ra, chúng ta cũng dùng tiếng cười để giảm bớt căng thẳng.
Trong các cuộc trò chuyện hằng ngày, loại tiếng cười phổ biến này xuất hiện trung bình khoảng 6 lần mỗi 10 phút. Chúng có thời lượng ngắn, âm điệu thấp và thường xuất hiện nhanh rồi cũng nhanh chóng kết thúc.
Tiếng cười có những lợi ích gì đối với sức khỏe?
Chúng ta vẫn nói rằng, tiếng cười là liều thuốc tốt nhất. Mayo Clinic, một cơ sở y tế nổi tiếng của Mỹ, chỉ ra rằng tiếng cười có nhiều lợi ích đối với sức khỏe. Trong tức thời, tiếng cười có thể làm giảm áp lực và căng thẳng, đồng thời kích thích nhiều cơ quan. Cười lớn giúp hít vào không khí giàu oxy, qua đó kích thích tim, phổi và cơ bắp. Cười lớn còn thúc đẩy não bộ giải phóng endorphin, mang lại cảm giác vui vẻ.
Về lâu dài, tiếng cười giúp tăng cường hệ miễn dịch, giảm đau, nâng cao cảm giác hài lòng của bản thân và cải thiện tâm trạng. Nhiều người mắc chứng trầm cảm, đôi khi tình trạng này do các bệnh mãn tính gây ra. Tiếng cười giúp giảm căng thẳng, trầm cảm và lo âu, đồng thời khiến con người cảm thấy vui vẻ hơn và nâng cao lòng tự trọng.
Mayo Clinic cũng cho biết việc nuôi dưỡng khiếu hài hước có thể giúp bạn cười nhiều hơn. Bạn có thể ở bên những người khiến mình bật cười, chia sẻ những câu chuyện thú vị hoặc chuyện cười để mọi người cùng cười. Nhưng cần phân biệt đâu là lời đùa vô hại và đâu là lời nói, hành vi có thể gây tổn thương người khác. Đừng chế giễu người khác hoặc lấy việc làm tổn thương người khác để mua vui.
Xem thêm
Từ khóa nụ cười sức mạnh của tiếng cười
