Hãng bay Ả Rập Xê Út sơ tán máy bay trị giá tới 4 tỷ USD khỏi Riyadh

Các hãng bay Ả Rập Xê Út đang gấp rút sơ tán máy bay trị giá tới 4 tỷ USD khỏi sân bay Riyadh, sau loạt tấn công tên lửa của Houthi khiến sân bay phải đóng cửa.

Dữ liệu của trang theo dõi chuyến bay Flightradar24 cho thấy số máy bay đỗ tại sân bay Riyadh đã giảm từ 134 chiếc hôm thứ Năm tuần trước (8/10) xuống còn 38 chiếc vào trưa thứ Tư (14/10), Wall Street Journal (WSJ) đưa tin.

Một máy bay đã bị xác định là tổn thất toàn bộ, 5 chiếc khác hư hại ở các mức độ khác nhau, theo một báo cáo bảo hiểm nội bộ mà tờ báo được xem. Tổng giá trị bảo hiểm của 6 chiếc này khoảng 375 triệu USD.

Sân bay Riyadh đóng cửa đến nửa đêm Chủ nhật tới (18/10). Trong thời gian đó, các hãng bay, công ty bảo hiểm và chủ máy bay muốn để càng ít máy bay nằm lại trên mặt đất càng tốt, và giữ được ít nhất một phần mạng đường bay đang bị xáo trộn.

Houthi, lực lượng dân quân Yemen được Iran hậu thuẫn, nhiều lần tuyên bố không phận Ả Rập Xê Út là “vùng tác chiến của các lực lượng vũ trang chúng tôi”.

Theo trang Chosunbiz của Hàn Quốc, nhóm này cũng lên tiếng: “Chúng tôi đã tấn công thành công sân bay quốc tế King Khalid ở Riyadh bằng một tên lửa đạn đạo”.

Tên lửa xuyên thủng nhà ga, ít nhất 12 người chết

Hôm thứ Bảy (10/10), một tên lửa xuyên thủng một nhà ga của sân bay, làm ít nhất 12 người chết và hơn 300 người bị thương. Nhà chức trách Ả Rập Xê Út sau đó đóng đường băng, khi máy bay tư nhân, máy bay chở khách và trực thăng vẫn đang đỗ tại sân.

WSJ đánh giá đây là một trong những đòn tên lửa trực tiếp gây thiệt hại nặng nề nhất nhằm vào một sân bay dân sự. Hai ngày trước đó, một đợt tấn công khác của Houthi làm 3 người chết và 5 máy bay hư hại.

Saudia, hãng hàng không quốc gia và lớn nhất Ả Rập Xê Út, chịu thiệt hại nặng nhất.

Chiếc Airbus A320 gần 16 năm tuổi của hãng trúng đòn khi đang đỗ tại Nhà ga số 4 trong vụ tấn công hôm thứ Năm (8/10) và bị phá hủy. Những nguồn tin ẩn danh nắm rõ các vụ tấn công cho tờ báo biết hai chiếc đỗ hai bên, trong đó có một chiếc Airbus A321neo mới nhận hồi tháng 4, cũng hư hại vì sức ép vụ nổ.

Saudia trước đó xác nhận không có hành khách nào trên máy bay lúc bị tấn công. Một cơ trưởng của hãng nằm trong số 3 người thiệt mạng hôm đó.

Theo báo cáo bảo hiểm nói trên, mảnh vỡ trong vụ tấn công hôm thứ Bảy làm hỏng phần mũi một chiếc Boeing 787 do Riyadh Air, một hãng bay khác được nhà nước hậu thuẫn, vận hành. Chiếc máy bay thân rộng này được bảo hiểm hơn 130 triệu USD.

Riyadh Air chính thức khai thác thương mại từ tháng 6 và là một trụ cột trong kế hoạch của Thái tử Mohammed bin Salman nhằm biến vương quốc thành điểm đến du lịch lớn, hiện đại. Hãng có 5 máy bay trên sân đỗ khi tên lửa của Houthi xuyên qua lưới phòng không Ả Rập Xê Út. Sau đó, 4 chiếc đã bay sang các sân bay khác, trong đó có Jeddah và Medina ở miền tây.

Kịch bản ngành bảo hiểm hàng không lo sợ nhất

Một sân bay bị tấn công trực tiếp từ lâu đã là kịch bản tồi tệ nhất của ngành bảo hiểm hàng không, vì máy bay trị giá hàng tỷ USD đỗ sát nhau và có thể bị xóa sổ cùng lúc. Đầu năm nay, máy bay tại Dubai và Tel Aviv từng hư hại ngay trên sân đỗ, khiến giới bảo hiểm lo ngại.

Ông Marcos Alvarez, giám đốc điều hành tại công ty xếp hạng tín nhiệm Morningstar DBRS, nhận định chỉ một đòn đánh vào sân bay trung chuyển đông đúc cũng có thể gây ra “đúng loại tổn thất tập trung mà các nhà bảo hiểm rủi ro chiến tranh sợ nhất”.

“Chiếc máy bay của Saudia bị phá hủy tại Riyadh cho thấy rủi ro thực sự nằm ở mặt đất”, ông nói.

Các đòn tấn công của Houthi trong tuần qua đẩy ngành hàng không Ả Rập Xê Út vào khủng hoảng, đúng lúc vương quốc này đang chi hàng chục tỷ USD xây sân bay mới, nâng cấp nhà ga cũ và mua thêm máy bay thương mại.

Thiệt hại lần này sẽ gây sức ép lên các hợp đồng bảo hiểm rủi ro chiến tranh, loại bảo hiểm hãng bay bắt buộc phải có để khai thác máy bay. Một người nắm rõ vấn đề, không được nêu tên, cho biết Saudia, Riyadh Air và hãng giá rẻ Flyadeal, 3 hãng lớn nhất do nhà nước hậu thuẫn, sẽ gia hạn hợp đồng vào tháng sau.

Hiện chưa rõ phí bảo hiểm có thể tăng bao nhiêu.

Các hãng bay còn có thể phải trả phí cao hơn sau vụ một máy bay của flydubai bị âm mưu cướp hồi cuối tháng trước. Chiếc Boeing 737 MAX này đang được kiểm tra để xác định tốc độ và lực tác động cực lớn trong vụ việc có khiến máy bay không thể bay lại hay không. Nếu chiếc 737 MAX không trở lại khai thác, các công ty bảo hiểm sẽ coi đây là tổn thất toàn bộ và tính vào hồ sơ rủi ro hàng không.