Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cho biết với gần 3,7 triệu tấn rác tồn lưu tại Khu xử lý chất thải rắn Xuân Sơn (Hà Nội), mỗi năm đã chi khoảng 58 tỷ đồng ngân sách để xử lý nước rỉ, côn trùng, có thời điểm mùi vẫn phát tán xa 5-10km.

Sau 27 năm vận hành, bãi rác Nam Sơn thu 3,9 tấn rác, tồn 3,7 tấn, ô nhiễm nghiêm trọng. Bên cạnh là Nhà máy điện rác Seraphin (chủ đầu tư là Tập đoàn AMACCAO) đã vận hành từ tháng 5/2025, phát điện từ tháng 7/2025. (Ảnh chụp màn hình video/Báo và Phát thanh Truyền hình Hà Nội)

Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội ngày 12/10 cho biết đã báo cáo đề xuất UBND TP. Hà Nội về việc xử lý toàn bộ rác tại Khu xử lý chất thải rắn Xuân Sơn (phường Tùng Thiện, xã Suối Hai, TP Hà Nội).

Toàn bộ số rác được đề xuất xử lý bằng phương án đốt phát điện. Phương án kỹ thuật là đào xúc kết hợp tiền xử lý, sàng tuyển cơ học để phân loại.

Rác có khả năng cháy được đưa đến nhà máy điện rác; kim loại được thu hồi tái chế; chất thải nguy hại được quản lý theo quy định. Phần đất, mùn và vật liệu trơ sau khi ổn định được xử lý, bố trí tại ô chôn lấp mới theo phương án kỹ thuật. Khí thải phát sinh trong quá trình khai thác, vận chuyển phải được thu gom, xử lý.

Sau xử lý, phần diện tích phù hợp sẽ được nghiên cứu xây dựng công viên cây xanh, khu chức năng thể thao, cụm công nghiệp sạch và các chức năng khác theo quy hoạch, bàn giao cho thành phố.

Liên danh Amaccao – Seraphin – Thành Công đề xuất tổng mức đầu tư dự án khoảng 2.226 tỷ đồng, theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng Xây dựng – Chuyển giao (BT).

Trong đó chi phí xử lý rác cũ khoảng 1.300 tỷ đồng; xử lý khí, thoát nước và quan trắc 68 tỷ đồng; xây dựng công viên, cây xanh 103 tỷ đồng. Liên danh đề xuất giảm giá 10%, tương đương khoảng 188 tỷ đồng.

Về đơn giá xử lý, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội tạm tính là 552.300 đồng/tấn theo hồ sơ mời thầu đã được UBND TP phê duyệt.

Hiện trạng bãi rác Xuân Sơn trước đề xuất xử lý rác tồn và làm công viên, khu thể thao, cụm công nghiệp… (Nguồn: Báo và Phát thanh Truyền hình Hà Nội)

Phương án thanh toán công trình BT gồm khu đất thuộc phạm vi khoảng cách an toàn môi trường khu vực Xuân Sơn; phần giá trị còn thiếu. Thành phố xem xét bố trí quỹ đất bổ sung tại vị trí khác có quy hoạch và khả năng khai thác phù hợp.

Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội dẫn kết quả nghiên cứu của Trường Đại học Xây dựng và đề xuất của Liên danh Amaccao – Seraphin – Thành Công, cho rằng nên tận dụng hạ tầng Nhà máy điện rác Amaccao – Thành Công (chủ đầu tư là Công ty CP Năng lượng Tái tạo AMACCAO – Thành Công, thuộc hệ sinh thái Tập đoàn AMACCAO) để đốt kết hợp rác sinh hoạt mới với rác cũ đã qua sàng tuyển để tiết kiệm chi phí đầu tư.

Nhà máy dự kiến vận hành vào tháng 12/2027; có khả năng xử lý số rác tồn lưu trong khoảng 5 năm, không tính thời gian xây dựng công viên cây xanh sau hoàn nguyên.

Dự kiến hoàn thành thủ tục đầu tư dự án trong quý 2/2027, triển khai đốt rác cũ từ quý 3/2027 và đưa từng công trình vào khai thác từ quý 3/2028.

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, Khu xử lý chất thải rắn Xuân Sơn được vận hành từ năm 1999, có tổng diện tích 34,79ha, trong đó khoảng 24,65ha là các ô chôn lấp trực tiếp.

Lượng rác tiếp nhận, chôn lấp từ khi hoạt động ướ tính khoảng 3,9 triệu tấn; hiện còn tồn lưu khoảng 3,7 triệu tấn, gồm đất phủ, mùn hữu cơ, chất trơ và các vật liệu khác.

Mỗi năm, ngân sách thành phố chi khoảng 58 tỷ đồng để xử lý nước rỉ rác, phun hóa chất diệt côn trùng, duy tu và duy trì hạ tầng khu xử lý. Tuy nhiên, nước rỉ rác vẫn rò rỉ, chất ô nhiễm bị phát tán ra môi trường đất, nước, không khí. Có thời điểm mùi hôi phát tán trong khoảng 5-10km.

Tình trạng ô nhiễm gây ảnh hưởng đến khả năng thu hút đầu tư vào các dự án đô thị, nghỉ dưỡng, sinh thái và dịch vụ; các hoạt động du lịch quanh hồ Suối Hai, hồ Xuân Khanh đang bị hạn chế.

Nguyễn Quân