FAA cấp chứng nhận Boeing 737 MAX 10, Vietjet đặt 80 chiếc năm 2019

Lý Ngọc
•
Thứ Tư, 21/10/2026

Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) hôm thứ Ba (20/10) cấp chứng nhận cho Boeing 737 MAX 10, mẫu lớn nhất dòng 737 MAX, mở đường cho Boeing bắt đầu giao máy bay sau 6 năm trì hoãn.

Cùng với giấy chứng nhận khẳng định máy bay đáp ứng các yêu cầu về thiết kế và an toàn, FAA cấp kèm giấy phép sản xuất cập nhật, The Epoch Times cho biết. Boeing dự kiến giao những chiếc MAX 10 đầu tiên trong vài tháng tới.

“FAA ra quyết định sau khi xem xét kỹ lưỡng thiết kế và các yêu cầu an toàn của máy bay”, Giám đốc FAA Bryan Bedford nói. “Chúng tôi sẽ tiếp tục buộc Boeing tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn cao nhất khi công ty bắt đầu sản xuất 737 MAX 10”.

Bà Stephanie Pope, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc mảng máy bay thương mại của Boeing, nói trong thông cáo của hãng rằng việc hoàn tất chương trình chứng nhận “mở đường để chúng tôi giao một mẫu máy bay Boeing sẽ tạo nên chuẩn mực mới cho ngành hàng không thương mại”.

Cùng ngày, Bộ trưởng Giao thông Mỹ Sean Duffy đến nhà máy Boeing ở Everett, bang Washington, nơi lắp ráp mẫu máy bay này.

Ông nói với kênh CNBC rằng an toàn là trên hết, nhưng Mỹ cần cải thiện quy trình chứng nhận: “Để chứng nhận một chiếc máy bay ở châu Âu, Boeing chỉ mất khoảng một nửa, thậm chí chưa đến một nửa thời gian so với ở Mỹ. Giờ đây Trung Quốc đang tìm cách chiếm lĩnh ngành hàng không”.

“Muốn cạnh tranh, người Mỹ chúng ta phải chứng nhận máy bay nhanh hơn”, ông Duffy nói.

Hơn 30 khách hàng đặt 1.555 chiếc

MAX 10 chở được tối đa 230 hành khách. Với cấu hình hai hạng ghế thông thường, máy bay có 185–210 chỗ và bay được tới 3.100 hải lý (khoảng 5.740 km). Boeing cho biết chi phí vận hành tính trên mỗi ghế của MAX 10 thấp nhất trong các máy bay một lối đi đang khai thác, còn lượng nhiên liệu tiêu thụ và khí thải CO2 giảm 20%.

Hơn 30 khách hàng trên thế giới đã đặt tổng cộng 1.555 chiếc MAX 10, chiếm hơn 30% số máy bay 737 MAX mà Boeing còn phải giao.

United Airlines là khách hàng lớn nhất, với khoảng 167 chiếc đặt chắc chắn. Tiếp theo là Ryanair với 150 chiếc đặt chắc chắn và quyền mua thêm 150 chiếc, rồi đến Alaska Airlines, hãng đặt 105 chiếc hồi tháng 1 và giữ quyền mua thêm 35 chiếc, theo Aviacionline. Delta Air Lines và American Airlines cũng có tên trong danh sách.

Hãng hàng không Vietjet của Việt Nam cũng đặt mua mẫu máy bay này hồi năm 2019. Thông cáo của Boeing ngày 27/2/2019 cho biết Vietjet đặt 80 chiếc MAX 10 trong đơn hàng 100 chiếc 737 MAX ký tại Hà Nội, qua đó trở thành khách hàng châu Á lớn nhất của MAX 10 khi đó.

Hãng WestJet sẽ là hãng đầu tiên khai thác MAX 10, thông qua thỏa thuận với công ty cho thuê máy bay Aviation Capital Group, còn Ryanair dự kiến nhận chiếc đầu tiên vào đầu năm 2027. Các hãng bay thường phải tự hoàn tất khâu chuẩn bị vận hành trước khi đưa máy bay mới vào chở khách, và có thể mất nhiều tháng để xếp máy bay vào lịch bay.

Boeing đã chế tạo sẵn một số chiếc MAX 10 đang chờ giao. Hồi tháng 7, hãng mở dây chuyền sản xuất 737 thứ tư, gọi là North Line, tại nhà máy Everett để tăng sản lượng. Boeing vẫn lắp ráp 737 ở nhà máy Renton, nhưng thân MAX 10 quá dài để lắp ráp hiệu quả tại đây.

Chậm vì hai vụ tai nạn và nhiều trục trặc kỹ thuật

Boeing ra mắt MAX 10 tại Triển lãm Hàng không Paris năm 2017 và dự định giao máy bay từ năm 2020. Khi nguyên mẫu bay lần đầu vào ngày 18/6/2021, mốc đưa vào khai thác đã lùi sang năm 2023.

Quá trình chứng nhận kéo dài nhiều năm vì FAA siết giám sát dòng MAX sau hai vụ rơi máy bay MAX 8 năm 2018 và 2019, làm tổng cộng 346 người thiệt mạng.

FAA yêu cầu MAX 10 áp dụng các thay đổi về an toàn theo luật liên bang và khuyến nghị của Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia Mỹ (NTSB). Các thay đổi gồm cập nhật hệ thống điều khiển bay và cải tiến cảm biến góc tấn, loại thiết bị đo độ chúc hay ngóc của máy bay so với luồng không khí xung quanh. Hệ thống cảm biến góc tấn cải tiến này sẽ trở thành trang bị tiêu chuẩn trên cả dòng 737 MAX.

MAX 10 cũng là máy bay thương mại đầu tiên được chứng nhận theo đầy đủ yêu cầu của Đạo luật Chứng nhận, An toàn và Trách nhiệm giải trình Máy bay năm 2020. Luật này ra đời sau hai vụ tai nạn, đòi hỏi hồ sơ đánh giá an toàn và yếu tố con người chi tiết hơn.

Theo Boeing, chương trình chứng nhận gồm gần 1.000 chuyến bay thử, hơn 2.000 giờ bay, 1.000 giờ thử nghiệm trên mặt đất và hàng chục ngàn trang hồ sơ gửi FAA. Các chuyến bay thử kết thúc hồi tháng 7.

Nhiều trục trặc kỹ thuật khác làm tiến độ chậm thêm.

Năm 2023, Boeing phát hiện sự cố ở hệ thống chống đóng băng động cơ trên máy bay MAX. Sự cố ảnh hưởng đến việc chứng nhận cả MAX 10 lẫn mẫu nhỏ hơn MAX 7. Tháng 8 vừa qua, FAA mới cấp chứng nhận cho MAX 7, sau 8 năm xem xét.

Đến tháng 9, MAX 10 lại vướng trở ngại vào phút chót khi Boeing công bố lỗi phần mềm dẫn đường. Lỗi này có thể khiến phi công không dùng được chức năng dẫn hướng thẳng đứng tự động trong một tình huống hạ cánh cụ thể. FAA tạm dừng việc chứng nhận để một hội đồng xem xét, rồi hôm 2/10 kết luận lỗi này không gây nguy cơ cho an toàn bay.

MAX 10 không phải chương trình duy nhất của Boeing bị chậm chứng nhận. Hãng vẫn đang chờ chứng nhận cho máy bay thân rộng 777-9, với những chiếc đầu tiên dự kiến giao vào năm 2027.