Bộ Ngoại giao Mỹ: Cuba tiến hành chiến dịch xâm nhập nước Mỹ, hậu thuẫn các nhóm cực tả

Phạm Duy
•
Thứ Tư, 22/07/2026

Ngày 20/7, Bộ Ngoại giao Mỹ công bố một báo cáo về Cuba, trong đó cho rằng chính quyền cộng sản nước này từ lâu đã tiến hành một chiến dịch ý thức hệ trên phạm vi toàn cầu nhằm kích động tâm lý chống Mỹ trong công chúng. Báo cáo nhận định chiến dịch này đã góp phần thúc đẩy sự lan rộng của các phong trào cánh tả cực đoan, các luận điệu mang tính lật đổ và thậm chí cả các mạng lưới khủng bố. Báo cáo cũng cho biết trong những năm gần đây, Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đã mở rộng hiện diện tại Cuba, vận hành các cơ sở thu thập tình báo để theo dõi hoạt động quân sự của Mỹ.

(Ảnh minh họa: Rainer Lesniewski / Shutterstock)

Báo cáo chỉ ra rằng chính quyền Cuba đã thực hiện một “chiến dịch lật đổ kéo dài” chống lại Hoa Kỳ trong gần 70 năm. Bộ Ngoại giao Mỹ công bố báo cáo này chỉ vài ngày sau khi Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio kêu gọi các lãnh đạo thế giới nghiêm túc xem xét mối đe dọa từ các nhóm cực tả bạo lực.

Bộ Ngoại giao đã liên kết các tổ chức cánh tả như Antifa, Code Pink, Đảng Cộng sản Mỹ, Nhóm Xã hội Chủ nghĩa Dân chủ Mỹ, Mạng lưới Quốc gia về Cuba và Hội Luật gia Quốc gia với chính quyền Cuba, đồng thời nêu chi tiết kế hoạch huy động lực lượng của một số tổ chức cánh tả trong trường hợp Mỹ có hành động quân sự chống lại Cuba.

Antifa là một nhóm cực tả cực đoan có nguồn gốc từ thời Liên Xô và từng hoạt động như một nhánh bạo lực của Đảng Cộng sản Đức nhằm vào các đối thủ chính trị.

Đề cập đến những nỗ lực của Cuba trong việc thực hiện hoạt động tình báo và ảnh hưởng đến các phong trào tư tưởng tại Hoa Kỳ, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết: “Đây là một chiến dịch đã xâm nhập vào những cấp cao nhất của chính phủ Mỹ, chiêu mộ và nuôi dưỡng nhiều thế hệ nhà hoạt động người Mỹ, hậu thuẫn cho một làn sóng chủ nghĩa khủng bố cánh tả chưa từng có trên đất Mỹ, thực hiện một trong những chiến dịch thâm nhập tình báo nước ngoài bền bỉ và gây tổn hại nghiêm trọng nhất trong lịch sử Hoa Kỳ.”

Thâm nhập và tình báo

Báo cáo mô tả chiến lược của Cuba chống lại Hoa Kỳ là độc đáo do các hoạt động “bất thường và bí mật” của chế độ này. Bộ Ngoại giao cáo buộc Cuba đã hoàn thiện một phương pháp chiến tranh tiêu hao dựa trên sự thâm nhập, gián điệp, phá hoại, mạng lưới ủy nhiệm và cơ sở hạ tầng cách mạng nhằm “khiến nước Mỹ tự chống lại chính mình”.

Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết các điệp viên Cuba đã xâm nhập vào các cấp cao nhất của Bộ Quốc phòng, Bộ Ngoại giao và Hội đồng An ninh Quốc gia, hoạt động nằm vùng mà không bị phát hiện trong nhiều thập kỷ. Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Mỹ nhận định rằng lĩnh vực thành công nhất trong chiến dịch của Cuba chống lại Hoa Kỳ lại là về mặt tư tưởng.

Báo cáo mô tả cơ quan tình báo đối ngoại chính của Cuba — Tổng cục Tình báo – là một trong những đơn vị tình báo con người hiệu quả nhất thế giới, đồng thời khẳng định cơ quan này chia sẻ thông tin nhạy cảm về Hoa Kỳ với Trung Quốc, Nga, Triều Tiên và Iran. Báo cáo cảnh báo rằng các gián điệp Cuba trước đây từng tiếp cận được với những tài liệu tối mật nhạy cảm nhất của chính phủ.

Mạng lưới toàn cầu

Báo cáo khẳng định Cuba đã chiêu mộ, nuôi dưỡng và huy động một liên minh toàn cầu gồm các nhóm chính trị, nhà hoạt động và trí thức. Liên minh này đã phát triển thành một mạng lưới cách mạng diện rộng, góp phần hình thành nên một số phong trào cực đoan, bao gồm Báo Đen (Black Panthers), Weather Underground và Antifa, theo Bộ Ngoại giao Mỹ.

Báo cáo của Bộ Ngoại giao Mỹ cáo buộc Cuba tích cực tạo điều kiện cho sự gia tăng của “chủ nghĩa khủng bố cực tả” tại Hoa Kỳ trong nửa sau thế kỷ 20. Báo cáo cũng cho biết mạng lưới cách mạng của Cuba tiếp tục có mối liên hệ với các nhóm xã hội chủ nghĩa, các nhóm chống Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE), các tổ chức phi lợi nhuận cánh tả và các nhóm dân quân Marxist tại Hoa Kỳ.

Báo cáo cáo buộc Cuba đã đóng vai trò trung tâm trong việc “định hình phe cánh tả cực đoan của Mỹ” kể từ những năm 1960 bằng cách thâm nhập vào các trường đại học Mỹ, truyền cảm hứng cho các nhà hoạt động Mỹ và sử dụng các mạng lưới tình báo cũng như ảnh hưởng của mình.

Các phong trào tư tưởng

Báo cáo cũng cho biết Cuba có liên quan đến sự phát triển của các hệ tư tưởng cánh tả, chẳng hạn như phong trào quyền lực da đen (black power). Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, chính quyền Cuba đã cố gắng gắn gộp người Cuba và người Mỹ gốc Phi thành các nhóm bị áp bức bởi “nước Mỹ của người da trắng,” dẫn đến một “cuộc cách mạng sắc tộc,” điều mà báo cáo cho rằng đã mở rộng kể từ những năm 1960.

Bộ Ngoại giao Mỹ nêu rõ: “Những gì bắt đầu vào giữa những năm 1960 dưới dạng ngôn từ của một lực lượng tiên phong đấu tranh thì kể từ đó đã lan sang các tổ chức hoạt động hàng đầu của quốc gia, các khoa đại học, mạng lưới phi lợi nhuận, các cơ quan chính phủ, bộ máy quan liêu y tế cộng đồng và văn hóa chính trị đại chúng”.

Bản báo cáo cho biết chế độ Cuba đã sử dụng nguồn lực của mình để duy trì và mở rộng nhiều nhóm bình phong về tư tưởng và tình báo nhằm vào Hoa Kỳ. Bản báo cáo cảnh báo rằng các nhóm này đã đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển, huấn luyện và hỗ trợ các nhà hoạt động cánh tả, các phần tử khủng bố, bao gồm cả khủng bố trong nước tại Hoa Kỳ.

Báo cáo cũng liên kết các phong trào tư tưởng gần đây — bao gồm sự nổi lên của Antifa, các cuộc bạo loạn George Floyd và sự gia tăng hoạt động cánh tả tại các khuôn viên đại học — với ảnh hưởng của Cuba.

Mạng lưới Quốc gia về Cuba, một liên minh gồm hơn 60 nhóm tại Mỹ bao gồm Code Pink, Đảng Cộng sản Mỹ, Nhóm Xã hội Chủ nghĩa Dân chủ Mỹ và Hội Luật gia Quốc gia, đã được Bộ Ngoại giao Mỹ xác định là mắt xích kết nối chính giữa các nhà hoạt động cánh tả ở Hoa Kỳ và chính quyền Cuba.

Bộ Ngoại giao Mỹ cho hay Mạng lưới Quốc gia về Cuba đã nhiều lần điều phối các đoàn đại biểu Mỹ đến Cuba và tổ chức các hội nghị bàn về chiến lược mở rộng mạng lưới ảnh hưởng của Cuba tại Hoa Kỳ.

Bộ Ngoại giao cũng dẫn chiếu đến Kế hoạch Phản ứng Nhanh Quốc gia của Mạng lưới Quốc gia về Cuba được công bố vào tháng 6. Kế hoạch này phác thảo chiến lược phát động “các hành động phối hợp trên toàn quốc” chống lại các căn cứ quân sự Mỹ, các trung tâm giam giữ và các văn phòng địa phương của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan, cùng các cơ quan liên bang trong vòng 24 giờ nếu Mỹ có hành động quân sự hoặc đe dọa hành động quân sự chống lại Cuba.

Những diễn biến trước đó

Vào ngày 16/7, Bộ Ngoại giao Mỹ đã tổ chức một hội nghị giải quyết các mối đe dọa khủng bố. Ngoại trưởng Rubio phát biểu trước các đại biểu đến từ hơn 60 quốc gia rằng mối đe dọa từ các tổ chức cánh tả bạo lực là mối đe dọa mang tính quốc tế và kêu gọi các chính phủ hợp tác để giải quyết.

“Chúng ta hoặc là hợp tác qua các biên giới, hoặc là những kẻ khủng bố sẽ tiếp tục khai thác các kẽ hở giữa chúng ta,” Ông Rubio nhấn mạnh.

Ông Rubio cũng gắn sự nổi lên của các tổ chức cánh tả bạo lực ở Hoa Kỳ với Cuba.

“Mạng lưới tình báo và tư tưởng sâu rộng của chính quyền Cuba đã giúp xây dựng phe cực tả ở đất nước chúng ta và ở bán cầu của chúng ta, và nó vẫn liên kết chặt chẽ với các nhóm và phong trào cực tả trên khắp và ngoài phương Tây,” ông nói.

Vào tháng 3, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra khả năng Mỹ tiếp quản Cuba. Vào thời điểm đó, ông Trump cho biết ông Rubio đang xử lý vấn đề này và cho biết có thể có một cuộc tiếp quản thân thiện hoặc không thân thiện.

Vào ngày 13 tháng 7, Bộ Ngoại giao Mỹ đã thông báo các lệnh trừng phạt mới đối với 10 thực thể liên quan đến nguồn tài chính của chính quyền Cuba và các hành động của chính quyền này nhằm vào chính người dân của mình.

Đại sứ quán Cuba tại Washington, Code Pink, Đảng Cộng sản Mỹ, Nhóm Xã hội Chủ nghĩa Dân chủ Mỹ, Mạng lưới Quốc gia về Cuba và Hội Luật gia Quốc gia, đã không phản hồi các yêu cầu bình luận.

ĐCSTQ vận hành các cơ sở tình báo tại Cuba

Báo cáo cho biết, kể từ năm 2023, số lượng nhân sự của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) và Nga được cho là triển khai tại các cơ sở tình báo tín hiệu (SIGINT) ở Cuba đã tăng gấp ba lần. Hiện nay, trong 18 cơ sở SIGINT đã được xác định tại Cuba, ĐCSTQ đang tích cực vận hành 3 cơ sở.

Năm 2023, The Wall Street Journal đưa tin ĐCSTQ và Cuba đã bí mật đạt được một thỏa thuận, theo đó Bắc Kinh sẽ đầu tư hàng tỷ USD để xây dựng một cơ sở tình báo tín hiệu (SIGINT) mới tại Cuba. Cơ sở này sẽ giúp cơ quan tình báo Trung Quốc có khả năng thu thập thông tin liên lạc điện tử trên toàn khu vực đông nam nước Mỹ – nơi tập trung nhiều căn cứ quân sự – đồng thời giám sát hoạt động di chuyển của các tàu thuyền Mỹ.

Đến năm 2024, nhóm nghiên cứu Hidden Reach thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) đã công bố báo cáo mang tên “Secret Signals: Decoding China’s Intelligence Activities in Cuba” (Tín hiệu bí mật: Giải mã hoạt động tình báo của Trung Quốc tại Cuba).

Dựa trên phân tích ảnh vệ tinh thương mại về các cơ sở tình báo tín hiệu ở Cuba, báo cáo xác nhận có 4 căn cứ tình báo vẫn đang hoạt động hoặc trong quá trình xây dựng, gồm: Wajay (Wa-ha-y), Calabazar (Calabasar), El Salao (El Salao) và Bejucal (Bejucal).

Trong số đó, Bejucal, nằm cách thủ đô La Habana khoảng 10 dặm (16 km), nổi tiếng vì từng là kho lưu trữ đầu đạn hạt nhân của Liên Xô trong thời kỳ Khủng hoảng tên lửa Cuba.

Một năm sau, CSIS tiếp tục công bố báo cáo bổ sung cho “Secret Signals”, cho biết nhiều cơ sở đã được nâng cấp đáng kể. Riêng tại căn cứ Bejucal, dường như đã xuất hiện thêm một hệ thống ăng-ten mảng phân bố hình tròn. Đây là loại hệ thống ăng-ten cỡ lớn có dạng vòng tròn được phát triển từ thời Chiến tranh Lạnh, có khả năng theo dõi tín hiệu vô tuyến ở khoảng cách từ 3.000 đến 8.000 dặm (khoảng 4.800–12.900 km).

Theo báo cáo, việc ĐCSTQ triển khai mạng lưới tình báo tại Cuba gây ra rủi ro đáng kể đối với an ninh của các hoạt động quân sự Mỹ.

Các căn cứ quân sự, bộ tư lệnh tác chiến, trung tâm phóng tên lửa và không gian, cùng nhiều cơ sở trọng yếu khác tại khu vực đông nam nước Mỹ đặc biệt dễ trở thành mục tiêu giám sát kỹ thuật từ Cuba. Ngoài ra, các hoạt động trên không, trong không gian và trên biển của Mỹ tại khu vực này cũng có thể bị theo dõi.

Báo cáo chỉ ra rằng, mối quan hệ hợp tác hiện nay giữa ĐCSTQ và Cuba không chỉ ảnh hưởng đến hai nước mà còn mang ý nghĩa chiến lược rộng lớn đối với toàn khu vực Mỹ Latinh. Trong giai đoạn 2002–2019, các quan chức ĐCSTQ đã thực hiện hơn 200 chuyến thăm và trao đổi cấp cao tại khu vực Mỹ Latinh, bao gồm cả Cuba. Trong cùng thời gian, kim ngạch thương mại giữa Trung Quốc và Mỹ Latinh đã tăng vọt từ 12 tỷ USD lên gần 315 tỷ USD.

Cũng giống như Nga, ĐCSTQ cung cấp nhiều loại công nghệ giám sát cho các chính quyền độc tài trong khu vực, nhằm đàn áp các tiếng nói bất đồng và làm suy yếu các lực lượng đối lập thân Mỹ.

Bên cạnh đó, ĐCSTQ cũng đang tiếp tục mở rộng sự hiện diện và bố trí quân sự tại khu vực Mỹ Latinh.

Văn phòng Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ (ODNI) trong Báo cáo Đánh giá Mối đe dọa Hằng năm 2024 (Annual Threat Assessment) cho biết Cuba là một trong những địa điểm mà quân đội ĐCSTQ đang cân nhắc để xây dựng các cơ sở quân sự mới.

Theo The Epoch Times