Mô hình dự báo của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ cho thấy, số ca mắc Ebola tại Trung Phi có thể tăng lên hơn 20.000 ca. Trong kịch bản tồi tệ nhất, quy mô này có thể tiệm cận đợt bùng phát nghiêm trọng nhất trong lịch sử. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng diễn biến dịch bệnh thường cực kỳ khó dự đoán.

Chiến dịch phòng chống virus Ebola tại một khu chợ ở Mali, Châu Phi, tháng 9/2015. (Ảnh: La Zona/Shutterstock)

Vào ngày 5/6, CDC Mỹ đã công bố nhiều kịch bản lây lan của dịch Ebola được lập trình từ mô hình máy tính, với quy mô dao động từ 10.000 đến hơn 20.000 ca. Nếu dự báo này trở thành hiện thực, quy mô dịch bệnh lần này có thể tiệm cận đợt bùng phát Ebola tại Tây Phi giai đoạn 2014–2016. Thời điểm đó, thế giới ghi nhận hơn 28.000 ca nhiễm và hơn 11.000 người tử vong.

Theo AP đưa tin, Tiến sĩ Satish Pillai — người phụ trách ứng phó dịch Ebola thuộc CDC Mỹ — phát biểu tại buổi họp báo: “Phân tích mô hình cho thấy, nếu thiếu các biện pháp can thiệp y tế công cộng mạnh mẽ, làn sóng dịch bệnh này hoàn toàn có thể đạt đến quy mô lớn như vậy”.

Bà Jennifer Nuzzo — Giám đốc Trung tâm Đại dịch thuộc Đại học Brown — chỉ ra rằng nếu không có thêm nhiều biện pháp được thực hiện để kiềm chế sự lây lan của virus Ebola, các kết quả dự báo đã “đã cho thấy những lo ngại ban đầu của chúng ta là có cơ sở: Làn sóng dịch bệnh này đang lao đi theo một quỹ đạo nguy hiểm”.

Dù vậy, bà Nuzzo cũng lưu ý rằng diễn biến của dịch bệnh cực kỳ khó lường: “Tôi cho rằng không nên diễn giải quá mức các số liệu cụ thể. Trong bối cảnh dữ liệu còn hạn chế, việc đưa ra dự báo chính xác là điều thực sự nan giải”.

Mô hình dự báo của CDC được xây dựng dựa trên nhiều yếu tố khác nhau, bao gồm số ca nhiễm và tử vong đã được ghi nhận, cũng như khả năng các lực lượng ứng phó phát hiện và cách ly người mắc bệnh trước khi họ lây truyền virus cho người khác.

Trong đợt dịch Ebola tàn phá Tây Phi năm 2014, CDC Mỹ từng công bố dữ liệu mô hình dự báo ước tính trong kịch bản tồi tệ nhất (tức hoàn toàn không áp dụng bất kỳ biện pháp can thiệp nào), số ca nhiễm có thể lên tới 1,4 triệu ca. Kết quả thực tế cho thấy, con số dự báo đó cao hơn thực tế gấp 50 lần.

Châu Phi ghi nhận 400 ca xác nhận, 63 người tử vong

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh châu Phi hôm thứ Sáu (5/6) cho biết đã xác nhận khoảng 400 người nhiễm virus Ebola, trong đó có 63 ca tử vong. Các chuyên gia chỉ ra rằng, rất có thể đang tồn tại nhiều ca bệnh chưa được chẩn đoán hoặc chưa báo cáo.

Hiện tại, giới y học vẫn chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu hoặc vắc-xin dành riêng cho chủng virus Bundibugyo — chủng virus gây ra làn sóng dịch bệnh lần này.

Vào tháng 5 năm nay, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã ban bố tình trạng khẩn cấp về y tế toàn cầu đối với đợt bùng phát Ebola này. Tuy nhiên, một số chuyên gia nhận định dịch bệnh có thể đã bắt đầu âm thầm lây lan từ tháng 2, nhưng cơ quan y tế địa phương ban đầu lại tiến hành xét nghiệm một chủng virus Ebola khác từng xuất hiện trước đó.

Bệnh Ebola thường có các triệu chứng như sốt cao đột ngột, cơ thể suy nhược nghiêm trọng, đau cơ, đau đầu và đau họng, sau đó biến chuyển xấu thành nôn mửa, tiêu chảy, phát ban, suy giảm chức năng gan thận, đi kèm với xuất huyết trong và ngoài cơ thể nghiêm trọng.

Virus Ebola thường lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch cơ thể, thi thể của người bệnh hoặc các vật dụng bị ô nhiễm. Thời gian ủ bệnh thông thường kéo dài từ 2 đến 21 ngày.

Công tác kiểm soát dịch bệnh đang trở nên đặc biệt khó khăn do các cuộc xung đột vũ trang giữa chính phủ Cộng hòa Dân chủ Congo với phiến quân thuộc “Phong trào 23 tháng 3” (M23) do Rwanda hậu thuẫn, cùng các cuộc tấn công của lực lượng “Allied Democratic Forces” (ADF) có liên kết với Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng. Theo chính quyền địa phương, tình trạng xung đột bạo lực kéo dài đã khiến nhiều người dân phải ly tán, mất nhà cửa.

Chuyên gia: Nguy cơ lây lan tại Mỹ ở mức thấp

Bà Nuzzo, Giám đốc Trung tâm Dịch bệnh lớn thuộc Đại học Brown, nhận định rủi ro lây lan của Ebola tại Mỹ dường như ở mức thấp. Đầu tuần này, bà chia sẻ với truyền thông: “Tôi không cho rằng virus này sẽ xâm nhập vào Mỹ và lây lan diện rộng tại đây”.

CDC Mỹ cũng tái khẳng định đánh giá này trong một bài viết xuất bản hôm thứ Sáu. Nhận định này một phần dựa trên các biện pháp kiểm soát nhập cảnh của chính phủ Mỹ, bao gồm việc cấm nhập cảnh đối với người không mang hộ chiếu Mỹ, đồng thời từ chối nhập cảnh những người sở hữu thẻ xanh Mỹ nếu họ từng đặt chân đến Congo, Uganda hoặc Nam Sudan trong vòng 21 ngày qua.

Hiện tại, những công dân sở hữu hộ chiếu Mỹ từng đến các quốc gia trên đang phải trải qua quy trình sàng lọc y tế bắt buộc và được yêu cầu nhập cảnh qua bốn sân bay quốc tế được chỉ định.

Cũng trong ngày thứ Sáu, Bộ Ngoại giao Mỹ đã ra thông cáo cập nhật tình hình ứng phó với dịch Ebola. Thông báo nêu rõ Mỹ đang phối hợp chặt chẽ với CDC, đồng thời thiết lập quan hệ đối tác với chính phủ hai nước Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda để tiếp tục triển khai các biện pháp ứng phó nhanh chóng và toàn diện trước đợt bùng phát dịch bệnh.

Bộ Ngoại giao Mỹ đồng thời công bố viện trợ bổ sung gần 38 triệu USD cho công tác ứng phó dịch Ebola đang diễn ra, nâng tổng số tiền viện trợ trực tiếp của cơ quan này cho chiến dịch vượt mốc 200 triệu USD.

Theo Triệu Phụng Hoa / Epoch Times