Sau khi căn cứ Akrotiri của Không quân Hoàng gia Anh (RAF Akrotiri) tại Địa Trung Hải bị máy bay không người lái “Shahed” của Iran tấn công vào thứ Hai (2/3), các cường quốc châu Âu đang nhanh chóng tăng cường phòng thủ cho Síp.

Ngày 25/03/2019, Biển Địa Trung Hải, gần Síp. Tàu sân bay Pháp “Charles de Gaulle” di chuyển về phía nam Síp trong Lực lượng Đặc nhiệm 437, thuộc “Chiến dịch Clemenceau”. (Nguồn: Joris van Boven / Shutterstock)

Với vị thế là quốc gia tiền tiêu của EU, Síp trước đó đã gióng hồi chuông báo động an ninh cho sườn nam châu Âu sau vụ căn cứ Akrotiri của Anh bị UAV tập kích. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 1986 căn cứ này bị tập kích, trong đó có một chiếc UAV đã đánh trúng đường băng.

Hy Lạp và Pháp đã lần lượt triển khai chiến đấu cơ, tàu hộ vệ và hệ thống phòng không tới đây, còn lần “tăng lực” này của Tây Ban Nha giúp EU hình thành thế trận phòng thủ cho Síp theo cấu trúc “chiến đấu cơ trên không + chiến hạm mang lá chắn trên biển + lưới phòng không trên bộ”, về cơ bản phong tỏa các hướng tiếp cận của UAV Iran.

Pháp, Ý và Hy Lạp đã đạt được thỏa thuận sẽ phối hợp triển khai quân sự tại Síp và khu vực Đông Địa Trung Hải. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron vào ngày thứ Năm (5/3), sau các cuộc điện đàm riêng với Thủ tướng Ý Giorgia Meloni và Thủ tướng Hy Lạp Kyriakos Mitsotakis, đã công bố quyết định này.

Bộ Quốc phòng Tây Ban Nha ngày thứ Năm xác nhận sẽ điều động chiếc khinh hạm “Cristóbal Colón”  hiện đại nhất của mình tới khu vực này. Con tàu sẽ gia nhập biên đội hỗn hợp do tàu sân bay “Charles de Gaulle” của Pháp làm nòng cốt, trong đó còn có các chiến hạm đến từ Hà Lan, Hy Lạp và Ý.

Bộ Quốc phòng Tây Ban Nha trong một tuyên bố cho biết, đợt điều động này thể hiện “cam kết đối với việc bảo vệ Liên minh châu Âu và biên giới phía đông của khối”. Ngoài việc cung cấp lá chắn phòng không cho Síp – hòn đảo chỉ cách bờ biển Israel 150 hải lý – “Colón” cũng sẽ luôn trong tình trạng sẵn sàng hỗ trợ sơ tán dân thường khỏi Trung Đông tại chỗ khi cần.

Theo trang Naval News, từ việc Ý triển khai lực lượng đa lĩnh vực đến liên minh Pháp – Hy Lạp xây dựng tuyến phòng thủ Địa Trung Hải, châu Âu đang dần giảm sự phụ thuộc quân sự vào Mỹ và hình thành một mặt trận thống nhất nhằm kiểm soát an ninh khu vực.

Sự hiện diện của chiến hạm Aegis Tây Ban Nha khiến mạng lưới phòng không tại Đông Địa Trung Hải trở nên dày đặc hơn, thu hẹp đáng kể không gian hoạt động của UAV Iran. Đồng thời, đợt triển khai phối hợp này cũng giúp kiểm nghiệm năng lực tác chiến liên hợp trong khuôn khổ phòng thủ chung của EU.

Báo Wall Street Journal phân tích rằng động thái này của Tây Ban Nha mang ý nghĩa rất quan trọng, bởi Madrid vẫn luôn phản đối chiến dịch không kích “Cơn thịnh nộ sử thi” của Mỹ nhằm vào Iran và từ chối trực tiếp hợp tác với Washington trong chiến dịch này.

Ngày thứ Tư (4/3), Phó Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt tuyên bố quân đội Mỹ và Tây Ban Nha đã đồng ý hợp tác trong vấn đề xung đột với Iran.

Tuy nhiên, các quan chức Chính phủ Tây Ban Nha đã bác bỏ phát biểu này, khẳng định lập trường phản đối hành động quân sự của Mỹ vẫn không thay đổi và họ chưa quyết định “hợp tác quân sự” với Washington.

Trí Đạt (t/h)