Cựu đặc vụ tiết lộ cách nhận biết gián điệp ĐCSTQ ở nước ngoài
- Olivia Gomm
- •
Một cựu đặc vụ của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) cho biết, tuy rất khó phát hiện những gián điệp mà ĐCSTQ cài cắm tại các nước như Canada và Mỹ, nhưng vẫn có thể thông qua một số manh mối để nhận diện thân phận ẩn giấu của họ.
Vị cựu đặc vụ ĐCSTQ này, dùng bí danh là Eric, đã đào thoát sang Úc vào năm 2023. Gần đây, anh nói với Epoch Times rằng mình từng làm việc hơn mười năm trong Bộ Công an ĐCSTQ, bắt đầu từ năm 2008 cho đến khi bị triệu hồi về Trung Quốc vào năm 2022. Anh nói, bản thân vốn là một nhà hoạt động dân chủ, nhưng đã bị chính quyền ĐCSTQ ép buộc phải làm gián điệp.
Trong thời gian hoạt động bí mật, Eric phụ trách giám sát những người bất đồng chính kiến ở hải ngoại. Một trong những nhiệm vụ của anh là giám sát nhà bất đồng chính kiến người Hoa ở hải ngoại tên là Hoa Dũng. Hoa Dũng từng công khai chỉ trích ĐCSTQ và nhà lãnh đạo Tập Cận Bình. Sau khi trốn khỏi Trung Quốc, Hoa Dũng ban đầu đến Thái Lan, sau đó sang Canada và định cư tại tỉnh British Columbia. Tháng 11/2022, khi chèo thuyền kayak gần Sunshine Coast ở British Columbia, Hoa Dũng đã bất ngờ chết đuối một cách bí ẩn.
Cách nhận diện gián điệp ĐCSTQ: Khiếm khuyết mang tính hệ thống
Eric nói với Epoch Times rằng, việc xác định một người ở bên ngoài Trung Quốc có đang tiến hành hoạt động gián điệp cho ĐCSTQ hay không là “vô cùng khó”, đôi khi cần các cơ quan tình báo chuyên nghiệp bỏ ra nỗ lực rất lớn. “Một số gián điệp ngụy trang rất tốt, năng lực của mỗi gián điệp cũng không giống nhau. Đối với những gián điệp có năng lực rất mạnh, việc phát hiện họ là cực kỳ khó.”
Tuy vậy, anh cho biết, hệ thống tình báo của một nhà nước chuyên chế tồn tại những “khiếm khuyết và điểm yếu mang tính cố hữu”, đây là những điểm mà gián điệp “không thể hoàn toàn khắc phục”. Ví dụ, những gián điệp này không phải lúc nào cũng có thể tự mình đưa ra quyết định, trong rất nhiều trường hợp, họ buộc phải xin ý kiến phê chuẩn của cấp trên.
Eric cho rằng, xem một người có thể tự mình đưa ra quyết định hay không là một trong những cách để phán đoán liệu người đó có phải là gián điệp ĐCSTQ hay không. Trong một số trường hợp, gián điệp ĐCSTQ chỉ ậm ừ qua loa hoặc đưa ra những cam kết miệng, chứ không đưa ra quyết định ngay, bởi vì họ phải báo cáo với cấp trên trước. Anh nói: “Nếu một người trong nhiều vấn đề đều không thể tự đưa ra quyết định, phản ứng lại chậm chạp, vậy thì rất có khả năng anh ta là gián điệp.”
Ngoài ra, anh còn nói, những gián điệp ĐCSTQ “ngụy trang vụng về” có thể sẽ tỏ ra thiếu tự tin hoặc ấp úng khi trò chuyện, “ánh mắt lén lút và do dự”. Tuy nhiên, để phát hiện những dấu hiệu này, cần phải có kinh nghiệm cá nhân và trực giác đủ tốt.
Canada là “mục tiêu trọng điểm” trong mắt ĐCSTQ
Eric cho biết, Canada là một trong những “mục tiêu trọng điểm” của ĐCSTQ, bởi vì chính sách nhập cư của Canada khá cởi mở, năng lực phản gián lại không mạnh bằng Mỹ. Đồng thời, Canada còn là thành viên của “Liên minh Ngũ Nhãn (Five Eyes)” và các cơ chế hợp tác tình báo mà ĐCSTQ đặc biệt nhắm tới.
“Trong mắt ĐCSTQ, Canada là một quốc gia tương đối dễ bị thâm nhập. Ví dụ, so với các nước thành viên ‘Liên minh Ngũ Nhãn’ khác, chính sách nhập cư của Canada cởi mở và bao dung hơn, điều đó tạo thêm cơ hội cho ĐCSTQ đưa người sang Canada và xây dựng mạng lưới.” Anh nói, năng lực tình báo và phản gián của Mỹ mạnh hơn Canada rất nhiều, nên gián điệp ĐCSTQ ở Canada “có không gian hoạt động rộng lớn hơn”.
Eric cho hay, việc thâm nhập Canada có thể giúp ĐCSTQ thu thập các dữ liệu nhạy cảm được các đồng minh của Canada chia sẻ thông qua “Liên minh Ngũ Nhãn” và các cơ chế khác. “Do Canada rất gần Mỹ, nên đôi khi ĐCSTQ thích cử gián điệp sang Canada trước — từ Canada ra vào Mỹ sẽ an toàn hơn là hoạt động trực tiếp dưới hệ thống phản gián mạnh mẽ của Mỹ. Xét tới tất cả những yếu tố này, việc ĐCSTQ thâm nhập Canada nghiêm trọng như vậy cũng không có gì lạ.”
Quy mô khổng lồ: Số đặc vụ tại Canada có thể hơn 1.000 người
Trên thực tế, ngay từ năm 2005, sau khi cựu nhà ngoại giao ĐCSTQ Trần Dụng Lâm đào thoát sang Úc, ông từng nói rằng ĐCSTQ có 1000 gián điệp tại Canada.
Ngày 27/11 năm ngoái, chuyên gia về vấn đề Trung Quốc Charles Burton đã điều trần tại Ủy ban Thủ tục và Vụ việc Nghị viện của Quốc hội Canada. Ông nói rằng, ngoại trừ Mỹ, nỗ lực ngoại giao của chính phủ ĐCSTQ tại Canada vượt xa bất kỳ nước nào khác. Ông cho biết, Nhật Bản có khoảng 40 nhà ngoại giao tại Canada, Ấn Độ có khoảng 30 người, trong khi chính phủ ĐCSTQ lại có tới 176 nhà ngoại giao tại Canada, nhiều hơn rất nhiều so với số nhà ngoại giao Canada ở Trung Quốc.
“Vấn đề là, hiệu suất làm việc của các nhà ngoại giao ĐCSTQ thực sự thấp đến mức cần một số lượng khổng lồ người như vậy để thực hiện các chức năng ngoại giao hợp pháp hay sao? Hay là trong số đó có khoảng 70% thực ra đang tiến hành hoạt động gián điệp, vận động ảnh hưởng, quấy nhiễu người Hoa tại Canada và các hoạt động khác không thuộc phạm vi chức năng ngoại giao?” ông Burton đặt câu hỏi.
Eric giải thích thêm, tất cả các sở công an cấp tỉnh và các bộ, ủy ban của ĐCSTQ đều cử người ra nước ngoài, chứ không chỉ riêng chính quyền trung ương ĐCSTQ. Nếu tính hết tất cả những người này, thì số người làm việc cho ĐCSTQ tại Canada có thể vượt quá 1000 người. Trong số họ, có người phụ trách chiêu mộ sinh viên để giám sát bạn học và nộp báo cáo, hoặc đến các cuộc tụ tập của giới bất đồng chính kiến để chụp ảnh, quấy rối và gây rối. Anh bổ sung rằng, Pháp Luân Công là một trong những mục tiêu chính mà ĐCSTQ tập trung nhắm tới, và đặc vụ ĐCSTQ giám sát chặt chẽ những người tập Pháp Luân Công ở hải ngoại.
Các đồng minh phương Tây phải tăng cường phối hợp
Eric cho biết, khi xử lý những người bất đồng chính kiến trong nước, ĐCSTQ chủ yếu dựa vào camera giám sát và các biện pháp công nghệ như dữ liệu lớn, nhưng khi đối phó với những người bất đồng ở nước ngoài, họ lại dựa nhiều hơn vào tình báo nhân lực và các hoạt động trên không gian mạng. Ví dụ như cài mã độc vào những máy tính có hệ thống an ninh mạng yếu.
Anh nói, nếu Canada và các đồng minh của mình coi trọng đầy đủ vấn đề thâm nhập của ĐCSTQ, họ sẽ có thể đối phó với vấn đề này một cách hiệu quả hơn. “Nếu các chính phủ phương Tây — bao gồm các quốc gia trong Liên minh Ngũ Nhãn — thực sự nghiêm túc đối mặt với vấn đề này, tôi tin rằng họ có khả năng trấn áp hoạt động gián điệp của ĐCSTQ.”
Eric nhấn mạnh, các cơ quan tình báo phương Tây cần hợp tác với cộng đồng người Hoa và các nhóm bị nhắm tới. “Không có quốc gia nào có thể đơn độc chống lại ĐCSTQ một cách hiệu quả. ĐCSTQ tận dụng ưu thế nhân lực, thường sử dụng chiến thuật ‘biển người’ trong công tác tình báo. Ngay cả một nước lớn như Mỹ, chỉ dựa vào sức mình cũng khó ứng phó. Sự hợp tác giữa các đồng minh và việc chia sẻ thông tin tình báo là vô cùng quan trọng.”
Những năm gần đây, các vụ rò rỉ tình báo được truyền thông phanh phui đã làm gia tăng lo ngại về việc chính quyền ĐCSTQ can thiệp vào Canada và tiến hành trấn áp xuyên quốc gia. Canada đã tiến hành một cuộc điều tra công khai về can thiệp nước ngoài. Báo cáo công bố năm 2024 của cuộc điều tra này chỉ rõ: ĐCSTQ là “kẻ chủ mưu tích cực nhất trong các hành vi can thiệp từ nước ngoài nhằm vào hệ thống dân chủ của Canada”.
Xem thêm
Từ khóa đặc vụ Trung Quốc Đặc vụ ĐCSTQ Gián điệp ĐCSTQ
