Đặc phái viên Witkoff sắp gặp ông Putin: Bước ngoặt mới cho đàm hòa Nga – Ukraine?
- Trần Đình
- •
Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff hôm thứ Tư (21/10) sẽ gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin tại St. Petersburg, đưa ra phương án hòa bình mới cho Ukraine nhằm mở đường cho thượng đỉnh Trump-Putin-Zelensky.
Trước đó, đại diện Mỹ, Ukraine và châu Âu đã hội đàm tại Oslo, thủ đô Na Uy. Phía Mỹ cho biết cuộc hội đàm đạt “tiến triển thực chất”.
Nếu diễn ra, thượng đỉnh này sẽ là lần đầu lãnh đạo Mỹ, Nga và Ukraine họp ba bên kể từ khi Nga xâm lược toàn diện Ukraine năm 2022.
Hội đàm Oslo đã bàn đến những yếu tố then chốt của khuôn khổ hòa bình, gồm bảo đảm an ninh cho Ukraine, kế hoạch kinh tế sau chiến tranh và cấu trúc an ninh châu Âu, truyền thông quốc tế đưa tin. Axios dẫn lời một quan chức Mỹ ẩn danh cho biết ở cấp làm việc, các bên đã đồng thuận cao về những bước tiếp theo. Tuy nhiên, Nga vẫn chưa đồng ý họp ba bên.
Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre cho biết ông Witkoff sẽ chuyển tới phía Nga các ý tưởng đã bàn ở Oslo cùng đề xuất do châu Âu và Mỹ cùng soạn, qua đó “có thể mở đường cho một cuộc gặp cấp lãnh đạo”.
Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb thì nói: “Tôi cho rằng tiến trình hòa bình đã trở lại đúng hướng”.
Ông Trump thúc giục Ukraine đạt thỏa thuận
“Ukraine phải có thiện chí chấm dứt cuộc chiến này”, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói. Ông nhận định Nga muốn đạt thỏa thuận và lưu ý quân Nga vẫn đang tiến quân trên chiến trường.
“Nga là một cỗ máy khổng lồ. Họ cứ tiến lên, và đó chính là điều họ vẫn luôn làm. Họ đã chiếm được một vùng đất rộng lớn”, ông nói.
Ông Trump cảnh báo nếu Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky không muốn chấm dứt chiến tranh thì “đó sẽ là một điều rất tệ”. Ông nói thêm rằng nếu không đạt được thỏa thuận, tình cảnh của Ukraine sẽ chỉ xấu thêm.
Gần đây, ông Trump đã dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với dầu diesel của Nga và cho miễn trừ rộng rãi các lệnh trừng phạt Nga cứng rắn hơn vốn dự kiến có hiệu lực trong tuần này. Nhà Trắng hy vọng những bước đi này sẽ khiến ông Putin sẵn sàng nhượng bộ nhiều hơn trên bàn đàm phán.
Quan hệ Mỹ-Ukraine từng căng thẳng vì các vấn đề viện trợ quân sự và chia sẻ tình báo.
Ông Zelensky hôm thứ Ba (20/10) cho biết Ukraine đã nhận lại cảnh báo sớm về các đợt tập kích tên lửa của Nga. Ông còn thảo luận với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio về việc cung cấp tên lửa đánh chặn Patriot.
Ông Kushner họp qua video, Ukraine nêu điều kiện ngừng tấn công
Ông Jared Kushner, con rể kiêm cố vấn của ông Trump, bị cúm nên không sang Na Uy mà dự hội đàm Oslo qua video. Ông cũng sẽ tham gia cuộc gặp giữa ông Witkoff và ông Putin theo cách này.
Một nguồn tin ẩn danh am hiểu sự việc nói với Axios rằng tại hội đàm, ông Kushner một lần nữa thúc giục Ukraine ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga.
“Jared nói rất thẳng”, người này kể.
Sau hội đàm, ông Zelensky tuyên bố Ukraine sẵn sàng ngừng đánh các nhà máy lọc dầu Nga nếu Moscow có động thái tương ứng. Tuần trước, Ukraine từng tạm dừng tấn công nhà máy lọc dầu Nga vài ngày theo yêu cầu của ông Trump. Do phía Nga không có dấu hiệu đáp lại, Ukraine sau đó đã nối lại các đợt tấn công.
Ukraine đòi bảo đảm an ninh, vấn đề lãnh thổ còn chờ bàn
Ông Zelensky cho biết hội đàm Oslo có đề cập đến bảo đảm an ninh “tương tự Điều 5 của NATO”. Điều 5 Hiệp ước NATO quy định một cuộc tấn công nhằm vào bất kỳ nước đồng minh nào cũng được coi là tấn công vào tất cả các nước đồng minh.
“Tôi cảm ơn phía Mỹ đã một lần nữa khẳng định rằng sự bảo đảm này sẽ vững chắc”, ông Zelensky nói.
Ông nhấn mạnh vấn đề lãnh thổ của Ukraine sau này chỉ có thể do các nhà lãnh đạo thảo luận, và thỏa thuận hòa bình phải mang lại bảo đảm an ninh thực sự. Ukraine cũng phải được tham gia soạn thảo thì mới có thể chấp nhận thỏa thuận.
Ông cũng hy vọng thượng đỉnh ba nước sẽ bàn được những vấn đề then chốt để chấm dứt chiến tranh.
Các nỗ lực trước đây nhằm sắp xếp cuộc gặp trực tiếp giữa ông Putin và ông Zelensky đều không thành. Gần đây, Điện Kremlin khẳng định hai nhà lãnh đạo chỉ có thể gặp nhau tại Moscow.
Xem thêm
Từ khóa Jared Kushner xung đột Nga - Ukraine Putin đàm phán hòa bình Nga - Ukraine Steve Witkoff
