Reuters: Ông Witkoff định sang Na Uy đàm phán về Ukraine, dự kiến đến Nga gặp ông Putin
- Bảo Minh
- •
Theo Reuters, Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff dự kiến đến Na Uy trong tuần này để đàm phán với Ukraine và các nước châu Âu về cuộc xung đột Nga-Ukraine. Sau đó, ông dự định sang Nga gặp Tổng thống Vladimir Putin.
Mỹ đang thúc đẩy một vòng hòa đàm Nga-Ukraine mới. Các cuộc tiếp xúc ngoại giao dự kiến diễn ra ngay trong tuần này.
Hôm thứ Hai (19/10), Reuters dẫn lời 3 người am hiểu vấn đề cho biết đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump, ông Steve Witkoff, dự định đến Na Uy trong tuần này để tham gia vòng đàm phán mới nhằm chấm dứt xung đột Nga-Ukraine. Hai người trong số này dự đoán Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky sẽ có mặt tại cuộc đàm phán.
Theo kế hoạch ban đầu, con rể Tổng thống Mỹ là ông Jared Kushner cũng tham gia đàm phán. Tuy nhiên, một nguồn tin cho biết ông bị ốm nên có thể chuyển sang dự họp trực tuyến.
Lịch trình này hiện chỉ là dự kiến và còn có thể thay đổi, các nguồn tin nhấn mạnh.
Hội đàm tại Na Uy có đại diện nhiều bên
Theo các nguồn tin, cuộc hội đàm tại thủ đô Oslo dự kiến có sự tham dự của ông Zelensky, Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre và đại diện nhóm “Bộ tứ châu Âu” (E4) gồm Anh, Pháp, Đức và Ba Lan. Đại diện Liên minh châu Âu (EU) và NATO cũng có thể tham dự.
Cũng trong ngày thứ Hai, ông Zelensky cho biết các nhà đàm phán Ukraine và Mỹ có thể gặp nhau tại Na Uy trong vài ngày tới.
Hai nguồn tin còn tiết lộ ông Witkoff dự định đến Nga hội đàm với Tổng thống Vladimir Putin. Nội dung thảo luận gồm vấn đề Ukraine và việc trả tự do cho ông Stephen Hubbard, công dân Mỹ đang bị Nga giam giữ.
Ông Hubbard bị Nga bắt giữ năm 2022. Nhà chức trách Nga cáo buộc ông gia nhập một đơn vị phòng vệ lãnh thổ của Ukraine vào tháng 2 năm đó và chiến đấu chống Nga với tư cách lính đánh thuê. Tháng 10/2024, ông bị tuyên phạt 6 năm 10 tháng tù.
Ông Hubbard phủ nhận việc tham gia hoạt động quân sự. Gia đình ông cũng nghi ngờ lời phía Nga rằng ông đã nhận tội.
Mỹ và Ukraine bất đồng về viện trợ quân sự
Các cuộc tiếp xúc ngoại giao lần này diễn ra giữa lúc quan hệ Mỹ-Ukraine căng thẳng. Phía Ukraine cáo buộc Chính phủ Mỹ hạn chế tốc độ hệ thống liên lạc vệ tinh quân sự Starshield, giảm chia sẻ tình báo và chậm giao tên lửa phòng không Patriot. Các quan chức Mỹ bác bỏ những cáo buộc này.
Trong video đăng trên Telegram hôm thứ Hai, ông Zelensky cho biết thời gian gần đây Ukraine gặp trục trặc khi sử dụng hệ thống liên lạc vệ tinh Starshield, khi nhận thông tin tình báo cảnh báo sớm và khi tiếp nhận tên lửa phòng không. Ông cho rằng những trục trặc này có thể cho thấy phía Mỹ đã đưa ra một quyết định chính trị nào đó nhằm làm chậm hỗ trợ quân sự cho Ukraine.
Cùng ngày, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, đang thăm Uzbekistan, phủ nhận việc Mỹ từng ngừng chia sẻ tình báo với Ukraine và đặt câu hỏi về căn cứ của những phát biểu từ ông Zelensky. Ông cũng nhắc đến việc Bộ Tư lệnh châu Âu của quân đội Mỹ đang điều tra một sự cố phần mềm xảy ra gần đây và chi tiết vụ việc vẫn đang được làm rõ.
Về vũ khí, một người am hiểu vấn đề tiết lộ Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth chưa phê duyệt việc giao lô vũ khí Mỹ mới nhất mà các nước đồng minh NATO mua qua chương trình “Danh sách nhu cầu ưu tiên của Ukraine” (PURL). Bản thân ông Zelensky cũng nói trong video hôm thứ Hai rằng theo ông biết, một gói tên lửa đang chờ ông Hegseth ký, Reuters đưa tin. Hiện chưa rõ lô vũ khí này có tên lửa Patriot hay không.
Starshield do Công ty SpaceX phát triển, chủ yếu phục vụ Chính phủ và quân đội Mỹ. Bộ Chiến tranh Mỹ nắm hợp đồng dịch vụ và cho phép Ukraine sử dụng hệ thống này. Quân đội Ukraine sử dụng Starshield để liên lạc trên chiến trường và điều khiển máy bay không người lái.
Chi phí viện trợ Ukraine lớn, hòa đàm Nga-Ukraine khó gỡ bất đồng
Viện trợ cho Ukraine đã trở thành một khoản chi rất lớn của Mỹ. Số liệu do Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Mỹ (CFR) cập nhật hồi tháng 7 cho thấy tính đến ngày 31/3/2026, Quốc hội Mỹ đã phê duyệt khoảng 195 tỷ USD cho các khoản chi liên quan đến cuộc chiến ở Ukraine.
Trong đó, khoảng 127 tỷ USD là hỗ trợ trực tiếp cho Ukraine. Phần còn lại chủ yếu dùng để bổ sung kho vũ khí của quân đội Mỹ, duy trì lực lượng Mỹ tại châu Âu và các khoản chi liên quan khác.
Viện trợ của châu Âu cũng liên tục tăng. Số liệu do Cơ quan Đối ngoại châu Âu (EEAS) công bố hôm 1/10 cho biết từ khi xung đột Nga-Ukraine nổ ra, EU và các nước thành viên đã cung cấp cho Ukraine hơn 226 tỷ USD viện trợ tài chính, quân sự, nhân đạo và hỗ trợ người tị nạn. Trong số này, 65% là viện trợ không hoàn lại hoặc bằng hiện vật, 35% là khoản vay ưu đãi.
Hôm thứ Hai, ông Trump một lần nữa chỉ trích ông Zelensky vì từ chối đàm phán hòa bình với Nga và nói: “Có lẽ đã đến lúc ông Zelensky tìm người khác để đàm phán”. Về phần mình, ông Zelensky cho biết Ukraine sẵn sàng đàm phán, nhưng không chấp nhận một thỏa thuận đánh đổi lợi ích quốc gia.
Phát biểu tại sự kiện của Câu lạc bộ Thảo luận Quốc tế Valdai hôm 1/10, ông Putin nói Nga muốn một nền hòa bình lâu dài, chứ không chỉ một lệnh ngừng bắn. Ông nhắc lại rằng một Ukraine trung lập vẫn là một trong các mục tiêu của Nga. Nhà lãnh đạo Nga cũng cho biết Moscow sẵn sàng đàm phán càng sớm càng tốt, nhưng các điều khoản thỏa thuận phải phù hợp với lợi ích của Nga.
Bất đồng chính trong đàm phán Nga-Ukraine xoay quanh lãnh thổ và bảo đảm an ninh sau chiến tranh. Nga yêu cầu quân đội Ukraine rút khỏi phần lãnh thổ vùng Donbas mà Kiev còn kiểm soát và phản đối Ukraine gia nhập NATO. Ông Zelensky từ chối nhượng lãnh thổ và yêu cầu Ukraine phải được bảo đảm an ninh đáng tin cậy.
Với lập trường đối lập như vậy, đàm phán vẫn vấp phải nhiều trở ngại lớn.
Đến nay, Nhà Trắng chưa công khai phản hồi về lịch trình của ông Witkoff.
Xem thêm
Từ khóa Na Uy Chiến tranh Nga - Ukraine đàm phán hòa bình Nga - Ukraine Starshield Volodyrmyr Zelensky Steve Witkoff Ukraine
