EU đề xuất hạn chế trẻ dưới 13 tuổi sử dụng mạng xã hội

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen ngày 13/7 (thứ Hai) cho biết Liên minh châu Âu (EU) sẽ thúc đẩy thiết lập một ngưỡng tuổi tối thiểu để trẻ vị thành niên sử dụng mạng xã hội; những người chưa đủ tuổi sẽ về nguyên tắc không được dùng mạng xã hội nếu không có sự giám sát của cha mẹ.

Báo cáo của nhóm chuyên gia

Hôm thứ Hai, bà von der Leyen đã nhận bản báo cáo do “Nhóm chuyên gia đặc biệt về an toàn trẻ em trên môi trường mạng” (Special Panel on Child Safety Online, gọi tắt là Nhóm chuyên gia) đệ trình. Báo cáo nêu rõ: dù việc áp đặt giới hạn tuổi đối với mạng xã hội và các dịch vụ số khác vấp phải một số chỉ trích, đây có thể là biện pháp phòng ngừa cần thiết trong giai đoạn các nền tảng chưa chứng minh được độ an toàn của mình hoặc chưa có các giải pháp thay thế an toàn hơn.

Theo báo cáo, mục đích của việc giới hạn độ tuổi không phải là chuyển phần lớn trách nhiệm đảm bảo an toàn trên mạng cho cha mẹ, người chăm sóc hay chính trẻ em và thanh thiếu niên; cũng không phải để các nhà cung cấp mạng xã hội và dịch vụ số thoát khỏi trách nhiệm pháp lý. Những nhà cung cấp này vẫn phải chịu trách nhiệm chính về độ an toàn của các dịch vụ mà họ thiết kế và cung cấp.

Báo cáo nêu: “Cho tới khi các công ty công nghệ chứng minh được rằng dịch vụ của họ được thiết kế an toàn, các nhà cung cấp mạng xã hội và dịch vụ số khác phải hạn chế việc trẻ dưới 13 tuổi tại EU sử dụng dịch vụ của họ.”

“Ngoài các hạn chế được áp dụng thống nhất ở cấp độ EU, mỗi quốc gia thành viên có thể thiết lập các ngưỡng tuổi phòng ngừa nghiêm ngặt hơn đối với thanh thiếu niên từ 13 tuổi trở lên.”

Nhóm chuyên gia cũng khuyến nghị trẻ dưới 3 tuổi nên tránh hoàn toàn việc tiếp xúc với màn hình; sau đó mới dần dần làm quen với mạng xã hội và các sản phẩm công nghệ khác, dưới sự giám sát của người lớn cho tới ít nhất 13 tuổi.

Bà von der Leyen: Ủng hộ thiết lập độ tuổi tối thiểu

Sau khi nhận báo cáo, bà von der Leyen công bố một tuyên bố cảm ơn chính thức. Bà nói: “Nhóm chuyên gia đã nghiên cứu một trong những thách thức lớn nhất mà các chính phủ hiện nay phải đối mặt: làm thế nào để bảo vệ trẻ em an toàn trên môi trường mạng, và làm thế nào để xây dựng những chuẩn mực mới cho thế giới số trong tương lai.”

Bà nhấn mạnh: “Ở châu Âu, chúng tôi tin rằng người nuôi dạy trẻ là cha mẹ, chứ không phải những thuật toán trục lợi. Vì thế, tôi muốn nói rất rõ: mạng xã hội không phải là đồ chơi.

Cuối cùng thì quyết định khi nào con cái có chiếc điện thoại thông minh đầu tiên vẫn thuộc về cha mẹ. Nhưng chúng ta đã đạt được đồng thuận rằng cần xác định một độ tuổi tối thiểu rõ ràng để trẻ em tham gia mạng xã hội.

Nếu cứ để mọi thứ như hiện nay, tiếp tục cho phép các tập đoàn công nghệ lớn tiếp cận trẻ em một cách không kiểm soát, chúng ta đang tạo điều kiện để thêm một thế hệ nữa phải gánh chịu tổn thương tâm lý, nghiện ngập và đau khổ.

Các số liệu đã nói lên tất cả. Ở châu Âu, thanh thiếu niên hiện dành mỗi ngày từ 4 đến 6 tiếng trước màn hình (bình quân khoảng 4,5 tiếng các ngày trong tuần và 6 tiếng vào cuối tuần). Nếu dành 6 tiếng mỗi ngày trước màn hình, cộng dồn lại sẽ tương đương khoảng 20 năm cuộc đời.

Đồng thời, khoảng 60% trẻ em ở châu Âu đã từng đối mặt với các nguy cơ trực tuyến có thể ảnh hưởng tới sức khỏe tâm thần hoặc đời sống xã hội. Cha mẹ ngày đêm tận mắt chứng kiến hậu quả: thiếu ngủ, trầm cảm, lo âu, bị bắt nạt trên mạng và tiếp xúc với nội dung độc hại. Tất cả những điều này xảy ra khi não bộ của trẻ vẫn đang trong giai đoạn phát triển.”

“Chúng ta không thể kỳ vọng trẻ sẽ lớn lên khỏe mạnh trong một hệ thống mà thiết kế của nó chưa bao giờ lấy lợi ích của trẻ em làm trung tâm, nhất là trong lúc chúng ở giai đoạn dễ tổn thương nhất.”

Bà von der Leyen cho biết EU cũng sẽ cân nhắc mở rộng giới hạn tuổi sang các dịch vụ trực tuyến khác, và bắt đầu đánh giá xem những nền tảng nào gây hại cho trẻ vị thành niên. Bà nói Ủy ban châu Âu muốn áp dụng cách “mở quyền truy cập theo từng giai đoạn, phù hợp với từng nhóm tuổi”, đồng thời nhấn mạnh: “Tuổi thơ sẽ không chờ đợi; một khi đã mất đi, chúng ta không thể lấy lại.”

Bà von der Leyen đã thành lập Nhóm chuyên gia nói trên vào tháng 3 năm nay, giao Giáo sư Jörg M. Fegert và Tiến sĩ Maria Melchior đồng chủ trì nghiên cứu. Giáo sư Fegert là Trưởng khoa tâm thần, tâm thể học và tâm lý trị liệu trẻ em – vị thành niên tại Trung tâm Y khoa Đại học Ulm; Tiến sĩ Melchior là Giám đốc nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Y tế và Sức khỏe Quốc gia Pháp (INSERM).

Ủy ban châu Âu sẽ trình đề xuất lập pháp sau mùa hè

Cùng ngày thứ Hai, EU cũng công bố kết quả một cuộc khảo sát dư luận mới. Số liệu cho thấy người dân châu Âu nhìn chung rất lo ngại về các rủi ro mà trẻ phải đối mặt trên mạng xã hội. Khi mạng xã hội ngày càng phổ biến, công chúng cho rằng cần tăng cường bảo vệ trẻ em và áp dụng những biện pháp mạnh tay hơn để chống tin giả.

Trong số người tham gia khảo sát, 71% cho rằng bắt nạt và quấy rối trên mạng là vấn đề đáng lo ngại nhất; 70% lo trẻ bị dụ dỗ hoặc bóc lột tình dục trên mạng; 69% lo trẻ tiếp xúc với nội dung độc hại như bạo lực, tự hại hoặc cực đoan; 69% lo dữ liệu cá nhân của trẻ bị lạm dụng; 64% cho rằng trẻ có nguy cơ bị lôi kéo tham gia các hoạt động bất hợp pháp; 60% lo các nền tảng mạng xã hội sử dụng các thiết kế dễ gây nghiện để hút trẻ em.

Khảo sát cho thấy đa số người dân châu Âu muốn EU tăng cường bảo vệ trẻ em. Gần hai phần ba người được hỏi ủng hộ việc giới hạn trẻ sử dụng mạng xã hội theo độ tuổi, trong đó 36% ủng hộ cấm hoàn toàn trẻ dưới một độ tuổi nhất định sử dụng mạng xã hội.

Ủy ban châu Âu dự kiến sẽ trình đề xuất lập pháp liên quan sau mùa hè năm nay, và dự luật vẫn phải trải qua toàn bộ quy trình lập pháp của EU trước khi có thể được áp dụng.

Xem thêm

Úc tăng gấp đôi mức phạt các nền tảng MXH vi phạm lệnh cấm trẻ em

Chính phủ Úc nhắc lại rằng Ủy viên An toàn mạng đang tích cực điều tra năm nền tảng có thể vi phạm