Mỹ kêu gọi Trung Quốc chấm dứt các hành vi gây bất ổn ở Biển Đông

Mỹ đã kêu gọi chính quyền Trung Quốc chấm dứt “hành vi gây bất ổn” khi căng thẳng leo thang ở Biển Đông, sau một vụ đụng độ bạo lực khiến một thủy thủ Philippines bị thương trong cuộc chạm trán với các binh sĩ thuộc lực lượng bảo vệ bờ biển Trung Quốc gây ra hôm thứ Hai (20/7).

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Thomas Pigott nhấn mạnh: Mỹ sát cánh cùng đồng minh Philippines và lên án “các hành động nguy hiểm và hung hăng” của lực lượng bảo vệ bờ biển Trung Quốc đối với các binh sĩ hải quân Philippines trong cuộc đối đầu mới nhất.

Trong một thông báo vào cuối ngày thứ Hai (20/7), ông Pigott chỉ trích: “Các hành vi khiêu khích lặp đi lặp lại đáng lo ngại của Trung Quốc đối với các hoạt động hàng hải hợp pháp của Philippines đã làm suy yếu hòa bình và ổn định khu vực, đồng thời mâu thuẫn với việc Trung Quốc nhiều lần cam kết sẽ giải quyết các tranh chấp một cách hòa bình.”

Theo thông tin từ Manila, các binh sĩ lực lượng bảo vệ bờ biển Trung Quốc đã dùng dùi cui gỗ đánh vào đầu các thủy thủ Philippines. Quân đội Philippines cáo buộc rằng lực lượng bảo vệ bờ biển Trung Quốc đã phản ứng “bạo lực và hung hăng” khi các thủy thủ hải quân Philippines kéo họ ra khỏi một tiền đồn quân sự của Manila gần Bãi Cỏ Mây (Second Thomas Shoal).

Bãi Cỏ Mây là một rạn san hô ngầm nằm cách đảo Palawan của Philippines khoảng 105 hải lý và nằm trong vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý (EEZ) của Philippines theo luật biển quốc tế. Khu vực này đang là điểm nóng tranh chấp giữa Philippines và Trung Quốc (Trung Quốc gọi là bãi Nhân Ái).

Chính quyền Trung Quốc, vốn cũng tuyên bố chủ quyền đối với Bãi Cỏ Mây, đã bác bỏ lời cáo buộc của Philippines về vụ đụng độ mới này.

Trong một thông báo hôm thứ Ba (21/7), Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết họ đã triệu tập đại sứ Philippines tại Trung Quốc để trao một “công hàm phản đối” nhằm lên án vụ việc mà họ cáo buộc là do phía Philippines gây ra.

Bộ này lưu ý rằng vào thời điểm đó các tàu tuần tra bờ biển Trung Quốc đang thực hiện một “cuộc tuần tra thực thi pháp luật” gần bãi Nhân Ái, tên tiếng Trung của bãi Cỏ Mây. Cơ quan ngoại giao của Bắc Kinh cáo buộc các tàu của Philippines đã đâm vào tàu của mình và các thủy thủ Philippines đã đánh các binh sĩ Trung Quốc bằng mái chèo, sào, và các vật dụng khác.

Hôm thứ Ba (21/7), quân đội Philippines đã công bố đoạn ghi âm thứ hai về cuộc chạm trán này trên mạng xã hội X. Đoạn ghi âm này cho thấy một tàu tuần tra bờ biển Trung Quốc “đã tiếp cận trái phép khu vực lân cận của tiền đồn này trong vùng biển mà Philippines thực thi chủ quyền theo luật pháp quốc tế.” Quân đội Philippines nhấn mạnh rằng các binh sĩ của họ “đã thể hiện khả năng kiềm chế tối đa, tính chuyên nghiệp và kỷ luật” bất chấp các hành động gây hấn của binh sĩ Trung Quốc.

Trong một thông báo khác, quân đội Philippines đã lên án những tuyên bố của chính quyền Trung Quốc là “sai sự thật và gây hiểu nhầm.”

Thông báo này nhấn mạnh: “Việc [Philippines] triển khai hai xuồng cao su là một nỗ lực chừng mực, không mang tính đối đầu chỉ nhằm hướng con tàu của Lực lượng Tuần tra Bờ biển Trung Quốc đi chỗ khác. Các binh sĩ chúng tôi không hề kích động bất kỳ cuộc đối đầu nào.”

Theo những bức ảnh do văn phòng Tổng thống Philippines và Cơ quan Thông tấn chính thức của Philippines (PNA) công bố, vụ việc này đã khiến Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. triệu tập Đại sứ Trung Quốc Tỉnh Tuyền (Jing Quan) vào thứ Ba (21/7).

Vụ việc này cũng khiến một số quốc gia láng giềng với Philippines như Úc và Nhật Bản, cũng như Liên minh châu Âu (EU) lo ngại.

Hôm thứ Ba (21/7) Đại sứ Nhật Bản tại Philippines khẳng định rằng chính phủ Nhật Bản sát cánh cùng các quốc gia khác trong việc duy trì và tăng cường “trật tự quốc tế tự do và cởi mở dựa trên nguyên tắc pháp quyền.”

Trong một thông báo, phái đoàn EU tại Philippines tuyên bố EU “kiên quyết phản đối” bất kỳ hành động đơn phương nào “gây nguy hiểm cho sự an toàn của các thuyền viên và đe dọa làm suy yếu sự ổn định khu vực và trật tự quốc tế dựa trên luật lệ.”

Ngoại trưởng Úc Penny Wong cũng bày tỏ mối quan ngại về “hành vi gây bất ổn và nguy hiểm [của Trung Quốc] ở Biển Đông.”

Phát biểu tại trụ sở của Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Philippines, Ngoại trưởng Wong cam kết chính phủ Úc sẽ tiếp tục “bảo vệ các quy tắc và chuẩn mực vốn làm nền tảng cho an ninh và sự thịnh vượng chung của chúng ta,” đặc biệt là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS).

Chính quyền Trung Quốc tuyên bố chủ quyền đối với gần như toàn bộ Biển Đông một cách vô lý, một tuyến đường hàng hải chiến lược và giàu tài nguyên. Mặc dù một phán quyết trọng tài năm 2016 dựa trên Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) đã bác bỏ tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc, nhưng Bắc Kinh đã bác bỏ phán quyết này và đã nhiều lần tuyên bố bảo vệ chủ quyền của mình đối với Biển Đông.

Vụ chạm trán mới nhất giữa Philippines và Trung Quốc tại Biển Đông xảy ra vài giờ trước khi Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đến thủ đô Manila của Philippines để tham dự cuộc họp các bộ trưởng ngoại giao của Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN).

Trong một bài xã luận đăng trên các tờ báo Philippines, Ngoại trưởng Rubio lưu ý rằng năm nay đánh dấu kỷ niệm 10 năm của phán quyết trọng tài về Biển Đông, đồng thời kêu gọi các đồng minh ASEAN đóng vai trò tích cực hơn trong việc ngăn ngừa xung đột và bảo vệ các quyền lợi chủ quyền “trước các thách thức chung.”

Ngoại trưởng Rubio tái khẳng định cam kết của Hoa Kỳ đối với tự do hàng hải ở Đông Nam Á, nhưng cũng cảnh báo rằng điều đó “không hề được đảm bảo 100%.”

Vị ngoại trưởng Mỹ cảnh báo: “Nếu vùng biển đó rơi vào tay một cường quốc sẵn sàng sử dụng thương mại như một vũ khí địa chính trị, thì cả Hoa Kỳ và các quốc gia ASEAN sẽ phải đối mặt với những mối đe dọa nghiêm trọng mới đối với chủ quyền, an ninh, và tương lai kinh tế của mình.”

Theo The Epoch Times