Mỹ trừng phạt mạng lưới tài chính ngầm Iran, nhắm vào ngân hàng Iraq và công ty Hồng Kông
- Vương Quân Nghi
- •
Bộ Tài chính Mỹ hôm thứ Năm (15/10) áp đặt trừng phạt đối với mạng lưới tài chính ngầm của Iran, nhắm vào một ngân hàng ở Iraq, hai ngân hàng offshore của Iran và một công ty đăng ký tại Hồng Kông.
Danh sách mới còn bao gồm nhiều điểm đổi tiền, một nhà môi giới dầu mỏ cùng các công ty và cá nhân liên quan. Cùng ngày, Bộ Ngoại giao Mỹ trừng phạt một ngân hàng nhà nước Cuba với cáo buộc cung cấp dịch vụ cho ngân hàng Iran.
Bộ Tài chính Mỹ cho biết đợt trừng phạt thuộc “Chiến dịch Quốc gia bị gạt ra ngoài lề nền kinh tế” (Operation Economic Outcast), nhằm cắt các kênh mà Iran dùng để chuyển tiền qua công ty vỏ bọc, tổ chức tài chính offshore và mạng lưới ngân hàng ngầm.
Theo cáo buộc của Washington, các mạng lưới này hoạt động tại nhiều nơi ở Trung Đông và châu Á, từng chuyển hàng trăm triệu USD để hỗ trợ lực lượng quân sự Iran và các nhóm vũ trang được Tehran hậu thuẫn trong khu vực.
Ngân hàng ở Iraq bị cáo buộc mở kênh USD cho Iran
Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ đưa ngân hàng International Development Bank for Investment and Finance, có trụ sở tại Iraq, vào danh sách trừng phạt. Phía Mỹ cáo buộc ngân hàng này cung cấp dịch vụ tài chính và tạo kênh tiếp cận USD cho Iran, đồng thời có quan hệ với các cơ quan của Chính phủ Iran cũng như các nhóm dân quân thân Iran.
Theo phía Mỹ, ngân hàng này ban đầu do các doanh nghiệp Iran lập ra để hỗ trợ nền kinh tế Iran và cung cấp USD cho nước này. Ngân hàng sử dụng vốn của Iran để kinh doanh, rồi định kỳ chuyển lợi nhuận về Iran dưới dạng USD. Nhà băng này còn từng sử dụng cơ chế đấu giá USD qua chuyển khoản, nay đã bị bãi bỏ, để giúp Iran có nguồn USD và né các lệnh trừng phạt của Mỹ.
Hai ngân hàng offshore của Iran cũng bị trừng phạt: Jazireh International Bank Company, có liên hệ với Bank Mellat, và Chabahar International Bank Overseas Company, có liên hệ với Bank Shahr. Washington cho biết hai ngân hàng được phép sử dụng ngoại tệ để kinh doanh trong các khu thương mại tự do của Iran, và bị cáo buộc lợi dụng cơ chế này để giúp Tehran né trừng phạt.
Tiền bán dầu bị cáo buộc đi qua Hồng Kông, đổi ra vàng
Lệnh trừng phạt cũng nhắm vào ông Sayyed Ruhollah Razavi, một nhà môi giới dầu mỏ người Iran, cùng hai công ty Iran do ông điều hành. Bộ Tài chính Mỹ cáo buộc ông Razavi, người sống lâu năm tại Dubai (UAE), là trung gian buôn dầu quan trọng của Iran, từng thay mặt Công ty Dầu khí Quốc gia Iran và các công ty con đưa dầu ra nước ngoài.
Phía Mỹ cho rằng ông Razavi sử dụng công ty vỏ bọc, kênh ngân hàng ngầm và các tuyến vận chuyển tiền mặt, vàng để chuyển tiền bán dầu. Số tiền này được cho là đi qua Hồng Kông sang UAE và Thổ Nhĩ Kỳ, đổi ra vàng hoặc tiền mặt, rồi theo các kênh bí mật về Iran hoặc đến tay các nhóm vũ trang mà Iran hậu thuẫn.
Hai công ty bị trừng phạt cùng ông là Farzanegan Energy Pars Company và Tejarat Gostar Atlas Parsian Kish Company. Mỹ xác định hai công ty này thuộc sở hữu hoặc chịu sự kiểm soát trực tiếp hay gián tiếp của ông Razavi, hoặc hoạt động thay mặt ông.
Farzanegan Energy Pars còn bị cáo buộc đang xây dựng một nhà máy lọc khí ngưng tụ (condensate) tại tỉnh Bushehr của Iran.
Điểm đổi tiền và công ty Hồng Kông trong danh sách
Bộ Tài chính Mỹ cũng trừng phạt nhiều điểm đổi tiền, doanh nghiệp và cá nhân ở Iran, với cáo buộc họ giúp các tổ chức tài chính, công ty bán dầu và nhà môi giới của Iran xử lý giao dịch xuyên biên giới.
Một trong số đó là công ty Farab Soroush Afagh Qeshm Company của Iran. Mỹ cáo buộc công ty này có liên hệ với Bank Shahr và điều phối giao dịch tài chính qua các công ty vỏ bọc đặt tại Hồng Kông và UAE. Washington trừng phạt cả 7 nhân viên của công ty, cho rằng họ tham gia hoạt động đổi ngoại tệ của công ty.
Danh sách còn có các điểm đổi tiền Hosseini Parsa Exchange, Najafzadeh Exchange và Jalali Exchange. Các điểm này đã xử lý những giao dịch từ hàng chục triệu đến hàng trăm triệu USD, giúp mạng lưới tài chính Iran chuyển tiền và né trừng phạt, phía Mỹ cáo buộc.
Công ty Elitesphere Trading Co., Limited, đăng ký tại Hồng Kông, cũng bị trừng phạt. Bộ Tài chính Mỹ cho rằng công ty bị dùng để chuyển tiền qua các nhà trung gian và mạng lưới công ty vỏ bọc, giúp Iran né trừng phạt.
Ngân hàng nhà nước Cuba cũng bị trừng phạt
Ngân hàng nhà nước Cuba Banco Internacional de Comercio S.A. (BICSA) đã cung cấp dịch vụ cho Karafarin Bank của Iran ít nhất từ năm 2022, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết khi công bố lệnh trừng phạt. Bộ Tài chính Mỹ đã trừng phạt ngân hàng Iran này từ năm 2020.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tuyên bố Mỹ sẽ tiếp tục điều tra và cắt đứt các mối liên hệ tài chính, an ninh giữa Cuba với Iran và với những nước, thế lực khác mà Mỹ coi là thù địch. Biện pháp này nằm trong nỗ lực gây sức ép kinh tế lên Cuba mà chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang theo đuổi.
Theo quy định do Chính phủ Mỹ công bố, tài sản của các đối tượng bị trừng phạt nằm ở Mỹ hoặc do người Mỹ nắm giữ hay kiểm soát sẽ bị phong tỏa; các giao dịch liên quan cũng bị hạn chế. Tổ chức tài chính nước ngoài thực hiện một số giao dịch lớn với các đối tượng này cũng có thể chịu trừng phạt thứ cấp.
Bộ Tài chính Mỹ cho biết chiến dịch được công bố hồi tháng 8 nhằm đánh vào nguồn thu từ dầu mỏ, hoạt động né trừng phạt và các kênh chuyển tiền xuyên biên giới của Iran. Đợt trừng phạt mới thu hẹp thêm khả năng Iran tiếp cận USD và chuyển tiền qua các tổ chức tài chính ở nước ngoài.
Xem thêm
Từ khóa Hồng Kông Iran Cuba Bộ Tài chính Mỹ trừng phạt Iran Operation Economic Outcast OFAC
