Nga bắt phóng viên Nhật vì cáo buộc gián điệp, Tokyo triệu Đại sứ Nga phản đối

Thứ Bảy, 17/10/2026

Bộ Ngoại giao Nhật Bản hôm thứ Tư (14/10) triệu Đại sứ Nga để phản đối việc Moscow bắt một phóng viên Hokkaido Shimbun vì cáo buộc gián điệp. Đại sứ Nga bác khiếu nại của Tokyo.

Phóng viên hãng Hokkaido Shimbun (Ảnh: Trích xuất màn hình máy tính)

Ông Kimitake Nakamura, Cục trưởng Cục châu Âu của Bộ Ngoại giao Nhật Bản, đã triệu Đại sứ Nga Nikolay Nozdrev. Trong thông cáo, Bộ Ngoại giao Nhật cho biết ông Nakamura “phản đối mạnh mẽ” việc phía Nga bắt giữ một công dân Nhật và đưa ra “các tuyên bố đơn phương” về vụ việc, Euronews đưa tin.

Thông cáo cũng nêu Tokyo chưa nhận được lời giải thích nào về vụ việc.

Chánh Văn phòng Nội các Minoru Kihara cho biết Nhật Bản chưa liên lạc được với người bị bắt và chỉ biết vụ việc khi Moscow công bố chính thức.

Đến 19h ngày 14/10 (giờ Tokyo), Nga vẫn chưa gửi “thông báo lãnh sự”, tức thủ tục báo cho nước có công dân bị bắt giữ, và phía Nhật cũng chưa được thăm lãnh sự phóng viên này, Mainichi đưa tin.

Ông Nakamura yêu cầu phía Nga đối xử nhân đạo với phóng viên, sớm cho phía Nhật tiếp xúc và nhanh chóng cung cấp thông tin. Ông Nozdrev đáp sẽ “chuyển lời về nước”.

Phát biểu tại Ủy ban Ngân sách Hạ viện cùng ngày, Ngoại trưởng Toshimitsu Motegi nói: “Chúng tôi sẽ làm rõ hoàn cảnh dẫn đến việc bắt giữ, tình trạng sức khỏe [của phóng viên], và làm hết sức để bảo hộ công dân”. Ông cho biết các nhà ngoại giao Nhật tại Nga đã đề nghị phía Nga “nhanh chóng cung cấp thông tin” và đối xử “nhân đạo, công bằng và vô tư” với người này.

Trước đó, đại biện lâm thời Nhật Bản tại Moscow đã nêu yêu cầu này hôm thứ Ba (13/10), còn tổng lãnh sự Nhật tại Yuzhno-Sakhalinsk nêu lại sáng 14/10.

Tòa soạn Hokkaido Shimbun cho biết đã nắm được thông báo của Nga nhưng “vẫn đang xác minh chi tiết”. “Bảo đảm an toàn cho phóng viên là ưu tiên hàng đầu của chúng tôi, và chúng tôi đang xử lý theo hướng đó,” tờ báo viết trong thông cáo.

Phía Nga: Phóng viên bị bắt “quả tang”

Đại sứ quán Nga tại Tokyo phát thông cáo sau cuộc gặp, nói ông Nozdrev đã “bác bỏ mạnh mẽ” khiếu nại của Nhật Bản, theo hãng thông tấn nhà nước Nga TASS.

Đại sứ Nga cáo buộc các cơ quan tình báo Nhật “hợp tác” với nhiều cá nhân, trong đó có các nhà báo Nhật được cấp phép hành nghề tại Nga, để thu thập tin mật nhằm làm suy yếu an ninh và năng lực quốc phòng của Nga. Ông gọi tình trạng này là “không thể chấp nhận”.

Ông Nozdrev còn lưu ý phía Nhật đến đoạn video của cảnh sát mà phía Nga nói cho thấy phóng viên này “bị bắt quả tang”. Ông nói việc điều tra sẽ “tiến hành theo luật pháp Nga”.

Trong cuộc họp báo, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) “đang làm việc của mình”.

“Nếu có gián điệp thì họ sẽ bị bắt,” ông Peskov nói.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova gọi việc Tokyo tìm cách sử dụng phóng viên của mình tại Nga để thu thập thông tin nhằm phá hoại “an ninh nước chúng tôi” là “điều đáng tiếc”. Bà nói đây “không phải trường hợp cá biệt”.

Bị giam ở Moscow, có thể đối mặt 20 năm tù

FSB thông báo hôm 13/10 đã bắt một công dân Nhật trên đảo Sakhalin ở Viễn Đông, gần cụm đảo đang tranh chấp giữa hai nước, nhưng không nêu tên. Cơ quan này cáo buộc người đó làm việc cho tình báo Nhật, thu thập thông tin về hệ thống phòng thủ của Nga.

Cùng ngày, Bộ Ngoại giao Nga xác định người bị bắt là ông Yuki Imai, phóng viên Hokkaido Shimbun. Ông bị cáo buộc “tiến hành hoạt động gián điệp trên lãnh thổ Nga”.

Ông Imai là phóng viên thường trú của báo này tại thành phố Yuzhno-Sakhalinsk. TASS cho biết ông bị bắt ở vùng Sakhalin ngay trước khi dự định rời Nga, rồi bị đưa về Moscow. Tòa án quận Lefortovsky ở Moscow đã ra lệnh tạm giam ông.

Truyền thông Nga đưa tin ông sẽ bị giam đến ngày 12/12. Tội danh này có mức án cao nhất 20 năm tù.

FSB đã công bố một đoạn video: các nhân viên đeo mặt nạ xông vào một phòng khách sạn, đè một người đàn ông xuống sàn rồi còng tay. Cơ quan này không cho biết vụ bắt giữ và phiên tòa diễn ra lúc nào.

Tổ chức Phóng viên Không Biên giới (RSF) kêu gọi “tôn trọng các quyền” của nhà báo này và trả tự do cho ông. Trong tuyên bố trên mạng X, RSF nhấn mạnh thu thập thông tin là một phần công việc của nhà báo.

Những năm gần đây, Nga đã bắt một số công dân của các nước mà Moscow gọi là “không thân thiện”, cáo buộc họ làm việc cho tình báo phương Tây.

Theo Mainichi, Nga đang tăng sức ép lên Nhật Bản. Hồi tháng 8, Tổng thống Vladimir Putin lần đầu đến đảo Etorofu (Nga gọi là Iturup) thuộc vùng mà Nhật gọi là Lãnh thổ phương Bắc. Moscow cũng chuẩn bị trả đũa các lệnh trừng phạt bổ sung mà Tokyo áp đặt liên quan đến cuộc xâm lược Ukraine.