Nhật có 693.750 người Việt, đông thứ hai trong hơn 4,28 triệu cư dân nước ngoài

Lý Ngôn
•
Thứ Bảy, 17/10/2026

Nhật Bản có 693.750 người Việt cư trú tính đến cuối tháng 6/2026, đông thứ hai sau người Trung Quốc. Tổng số cư dân nước ngoài tại nước này lập kỷ lục, hơn 4,28 triệu người.

Một cảnh đường phố nhộn nhịp ở Tokyo, Nhật Bản, ngày 3/8/2024. (Nguồn ảnh: JJFarq/ Shutterstock)

Số liệu mới nhất của Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú Nhật Bản cho thấy cả nước có 4.281.026 người nước ngoài cư trú, tăng khoảng 155.000 người (3,8%) so với cuối năm 2025. Người nước ngoài nay chiếm 3,48% dân số Nhật Bản.

Người Trung Quốc vẫn là cộng đồng đông nhất với 941.031 người. Người Việt Nam đứng thứ hai với 693.750 người, tiếp theo là người Hàn Quốc với 408.682 người.

Lao động nước ngoài, cả lao động phổ thông lẫn lao động chuyên môn, vẫn tăng mạnh trong bối cảnh Nhật Bản đối mặt với tỷ lệ sinh thấp và thiếu hụt nhân lực nghiêm trọng.

Thủ đô Tokyo tập trung gần 1/5 số người nước ngoài của cả nước, với 824.000 người, chiếm 5,76% dân số thành phố. Xếp sau là Osaka, Aichi và Kanagawa. Trong 10 nước có nhiều công dân tại Nhật nhất, Indonesia tăng nhanh nhất: thêm hơn 41.000 người chỉ trong nửa năm, đưa tổng số vượt mốc 300.000.

Riêng số người Trung Quốc tại Nhật đã tăng chậm lại rõ rệt, nhất là khi so với đà tăng vọt của người Indonesia và các nhóm Đông Nam Á khác. Truyền thông và các nhà kinh tế học nhận định nguyên nhân chính là kinh tế Trung Quốc trì trệ, tài sản mất giá và kiểm soát ngoại hối ngày càng chặt, khiến tầng lớp trung lưu khó xoay xở tiền để ra nước ngoài định cư.

Kinh tế Trung Quốc trì trệ, Nhật Bản siết visa đầu tư

Những năm gần đây, Chính phủ Nhật Bản đã siết mạnh điều kiện cấp visa “kinh doanh – quản lý”, loại visa thường được gọi là visa đầu tư. Vốn tối thiểu tăng từ 5 triệu yen lên 30 triệu yen. Người xin visa cũng không còn được tuyển nhân viên để thay cho vốn như trước, mà phải thuê ít nhất một nhân viên toàn thời gian là người Nhật hoặc người có quyền vĩnh trú.

Số liệu nêu tại phiên chất vấn ở Quốc hội mà hãng tin Kyodo và các đài truyền hình Nhật Bản đưa tin cho thấy, các biện pháp này khiến số hồ sơ xin visa kinh doanh – quản lý trung bình mỗi tháng giảm 96%. Con đường lập công ty ma hay mua nhà nghỉ cho khách du lịch để “đi tắt” sang Nhật định cư đã bị chặn hẳn.

Trong nửa đầu năm nay, số người có visa này bỏ tư cách lưu trú để rời Nhật cao gấp 3,9 lần cùng kỳ năm ngoái.

Lao động tăng, tư cách vĩnh trú bị siết

Xét theo tư cách lưu trú, người có quyền vĩnh trú vẫn là nhóm đông nhất, với 961.342 người.

Số người có visa “kỹ năng đặc định” tăng gần 54.000 trong nửa năm, lên 444.256 người. Loại visa này ra đời năm 2019 để bù thiếu hụt nhân lực trong các ngành điều dưỡng, nông nghiệp và nhà hàng. Nhóm visa “kỹ thuật – tri thức nhân văn – nghiệp vụ quốc tế”, thường gọi là visa kỹ sư, dành cho nhân viên văn phòng và lao động kỹ thuật chuyên môn, cũng tăng lên 516.000 người.

Số người nước ngoài cư trú bất hợp pháp, tức ở quá hạn, giảm 4,8% so với đầu năm, còn 65.229 người.

Dù những năm gần đây Chính phủ Nhật Bản siết toàn diện các tiêu chuẩn về “chất” đối với người nhập cư, tổng quy mô tiếp nhận lao động vẫn lập kỷ lục. Điều kiện xin vĩnh trú và nhập quốc tịch được nâng rõ: thêm yêu cầu bắt buộc về tiếng Nhật và thu nhập, lệ phí xin vĩnh trú cũng tăng. Quy định mới còn cho phép chính phủ thu hồi quyền vĩnh trú của người cố ý trốn thuế hoặc không đóng bảo hiểm xã hội.

Epoch Times nhận định Nhật Bản đang đi theo hai hướng cùng lúc: mở rộng tiếp nhận lao động bổ sung, nhưng quản lý chặt người nhập cư dài hạn và người vĩnh trú.

Khách Trung Quốc giảm, nạn quá tải du lịch dịu bớt

Thay đổi về thành phần du khách cũng mang lại chuyển biến bất ngờ cho nạn quá tải du lịch, vấn đề khiến xã hội Nhật Bản đau đầu nhiều năm. Sách trắng Du lịch 2026 mà Nội các Nhật Bản thông qua cho biết số du khách Trung Quốc năm nay giảm hơn một nửa, do căng thẳng chính trị và việc phía Trung Quốc hạn chế công dân sang Nhật du lịch.

Ngành du lịch Nhật Bản không vì thế mà bị thiệt hại nặng như dự đoán. Khách từ Hàn Quốc, Đài Loan, Mỹ và Hồng Kông tăng mạnh bù vào, giúp tổng chi tiêu của du khách vẫn ở mức cao kỷ lục.

Sankei Shimbun và một số báo khác đưa tin, tại các điểm nóng du lịch như Kyoto hay khu Asakusa ở Tokyo, những hành vi thiếu văn minh như chụp ảnh sai quy định, nói chuyện ồn ào đã giảm rõ khi một nguồn khách vốn rất đông vắng bớt. Nhiều người dân lên tiếng mừng vì “chất lượng cuộc sống vốn có đã lặng lẽ trở lại”.

Chính phủ Nhật Bản cũng tận dụng dịp này, nâng số khu vực thí điểm ứng phó quá tải du lịch từ 47 lên 100. Kế hoạch nhằm giảm ùn tắc giao thông, hướng du khách về các thị trấn địa phương và chuyển ngành du lịch từ chạy theo số lượng sang chú trọng cả chất lượng sống của người dân.