Tối muộn Chủ nhật (18/1), Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng bài lên mạng xã hội cho biết Washington sẽ có hành động dứt khoát nhằm loại bỏ cái gọi là “mối đe dọa từ Nga” đối với đảo Greenland.

Thành phố Nuuk – thủ đô của Greenland. (Ảnh: Shutterstock)

Trên nền tảng Truth Social, ông Trump viết: “Trong 20 năm qua, NATO luôn nói với Đan Mạch rằng: ‘Các vị phải loại bỏ mối đe dọa từ Nga đối với Greenland’. Đáng tiếc là Đan Mạch vẫn bất lực trong việc này. Giờ đã đến lúc, và việc này nhất định sẽ được hoàn thành!!!”

Hôm thứ Bảy (17/1), ông Trump tuyên bố nếu Đan Mạch và các quốc gia châu Âu khác tiếp tục phản đối Mỹ giành quyền kiểm soát Greenland, Washington sẽ áp thuế 10% đối với hàng hóa từ tám nước gồm Đan Mạch, Thụy Điển, Pháp, Đức, Hà Lan, Phần Lan, Anh và Na Uy kể từ ngày 1/2, đồng thời dự kiến nâng mức thuế lên 25% vào tháng Sáu.

Nhà Trắng nhấn mạnh rằng trong bối cảnh ảnh hưởng của Trung Quốc và Nga không ngừng mở rộng, việc nắm giữ chủ quyền Greenland có ý nghĩa then chốt đối với lợi ích an ninh quốc gia của Mỹ.

Trước sức ép từ phía Mỹ, tám quốc gia nói trên đã ra tuyên bố chung vào Chủ nhật, tái khẳng định cam kết đối với an ninh Bắc Cực, đồng thời cho rằng các đe dọa áp thuế của Mỹ sẽ gây tổn hại đến quan hệ xuyên Đại Tây Dương.

Lãnh đạo Đan Mạch và Greenland nhiều lần nhấn mạnh Greenland là lãnh thổ tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch, hòn đảo này “không phải để bán” và không có ý định trở thành một phần của Mỹ.

Các quan chức châu Âu cũng chỉ ra rằng Greenland hiện đã được bảo đảm an ninh theo cơ chế phòng thủ tập thể của NATO, do đó không tồn tại rủi ro an ninh.

Mặc dù lập trường giữa các bên còn nhiều khác biệt, đối thoại ngoại giao vẫn được duy trì ổn định.

Hôm Chủ nhật, Tổng Thư ký NATO Mark Rutte đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Trump để thảo luận về tình hình an ninh tại Greenland và khu vực Bắc Cực. Ông Rutte cho biết hai bên sẽ tiếp tục tham vấn về vấn đề này và bày tỏ mong muốn gặp Tổng thống Trump tại Diễn đàn Davos trong tuần này.

Trong khi đó, tuần trước Điện Kremlin thừa nhận Greenland về mặt pháp lý là một phần lãnh thổ của Đan Mạch, đồng thời mô tả tình hình gần đây tại hòn đảo này đang “gây nhiều tranh cãi trên trường quốc tế”.

Phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết: “Cách hiểu của chúng tôi là Greenland thuộc lãnh thổ của Vương quốc Đan Mạch”.

Trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump gia tăng thúc đẩy kế hoạch tiếp quản Greenland và đưa ra cảnh báo áp thuế đối với các đồng minh châu Âu phản đối động thái này, phía Nga đã theo dõi sát sao diễn biến liên quan.

Phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov hôm thứ Hai (19/1) cho biết, bất kể đánh giá từ bên ngoài ra sao, nếu ông Trump có thể hoàn tất việc “mua lại” Greenland, đây sẽ là một sự kiện mang tính bước ngoặt lớn trong lịch sử nước Mỹ, thậm chí của cả thế giới.

Ông Peskov nhận định: “Trong trường hợp việc mua lại này trở thành hiện thực, quy mô lịch sử của nó sẽ vượt qua cả thương vụ giữa Abraham Lincoln và Alaska”. Ông đồng thời nói thêm: “Chúng tôi đang theo dõi sát tình hình để xem mọi việc sẽ diễn tiến như thế nào”.

Trước việc Tổng thống Trump nhiều lần đề cập đến cái gọi là mối đe dọa quân sự từ Nga và Trung Quốc tại Greenland, ông Peskov cho biết phía Nga không bình luận về những tuyên bố liên quan đến “ý đồ của Nga”. Ông nhấn mạnh khu vực Bắc Cực là lợi ích chiến lược quốc gia của Nga và Moskva cam kết duy trì hòa bình, ổn định tại khu vực này.

Đại sứ Nga tại Đan Mạch, ông Vladimir Barbin, bày tỏ sự không hài lòng trước động thái của ông Trump, đồng thời cho biết Nga sẽ cân nhắc những thay đổi này trong các kế hoạch quân sự tương lai.