Tổng thống Donald Trump ngày 5/6 đã ban hành một bản ghi nhớ nhằm đẩy nhanh việc phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực an ninh quốc gia, đồng thời cảnh báo không được sử dụng công nghệ này cho các hoạt động giám sát.
Tổng thống Donald J. Trump ký Sắc lệnh hành pháp thành lập lực lượng đặc nhiệm chống gian lận do Phó Tổng thống J.D. Vance lãnh đạo, vào thứ Hai, ngày 16/3/2026, tại Phòng Bầu dục. (Ảnh: Molly Riley/ Nhà Trắng)

Trong bản ghi nhớ, ông Trump nêu rõ: “Dưới thời chính quyền của tôi, nước Mỹ có thể và sẽ đẩy nhanh một cách có trách nhiệm việc ứng dụng AI trong các lĩnh vực tình báo và tác chiến, phù hợp với các giá trị của nước Mỹ”.

Ông nói thêm: “Chúng tôi sẽ đơn giản hóa quy trình mua sắm và triển khai các công nghệ này, đồng thời duy trì cơ chế giám sát chặt chẽ và xây dựng một chuỗi cung ứng an toàn, có khả năng chống chịu cao, không thể bị cắt đứt trong thời kỳ xung đột.”

Bản ghi nhớ yêu cầu Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth ban hành chỉ thị cập nhật về các hệ thống vũ khí tự động, đồng thời tiến hành đánh giá hằng năm nhằm theo kịp sự phát triển nhanh chóng của AI và bảo đảm “việc áp dụng có chủ đích các hệ thống AI tôn trọng chuỗi chỉ huy và thẩm quyền tác chiến”.

Văn bản cũng nhấn mạnh rằng bộ máy an ninh quốc gia phải bảo đảm không có bất kỳ doanh nghiệp thương mại nào có khả năng vô hiệu hóa, làm suy giảm hiệu suất hoặc sửa đổi đáng kể các hệ thống AI được quân đội Mỹ sử dụng nếu chưa có sự chấp thuận của chính phủ.

Ngoài ra, bản ghi nhớ nghiêm cấm việc sử dụng công nghệ AI để “kiểm duyệt quyền tự do ngôn luận, cài cắm thiên kiến ý thức hệ hoặc tiến hành các hoạt động giám sát trái phép hoặc bất hợp pháp”.

Văn bản nêu rõ: “Việc sử dụng AI trong hệ thống an ninh quốc gia phải luôn phù hợp với các quyền tự do dân sự của Hoa Kỳ cũng như các biện pháp bảo vệ được quy định trong Hiến pháp, luật pháp và các quy định bảo vệ quyền riêng tư của công dân Mỹ.” Bản ghi nhớ cũng khẳng định các chỉ huy quân sự và người đứng đầu các cơ quan sẽ chịu trách nhiệm bảo đảm công nghệ AI được sử dụng đúng pháp luật.

Bản ghi nhớ mới đồng thời hủy bỏ Bản ghi nhớ An ninh Quốc gia số 25 (NSM-25) được ban hành dưới thời cựu Tổng thống Joe Biden. Ông Trump cho rằng văn bản này đã “áp đặt các yêu cầu mang tính ý thức hệ lên việc ứng dụng AI của Mỹ và tạo ra sự phụ thuộc nguy hiểm vào một nhà cung cấp duy nhất, khiến các lực lượng tác chiến của chúng ta dễ bị tổn thương.”

Động thái trên diễn ra trong bối cảnh đang tồn tại tranh chấp giữa công ty AI Anthropic và Lầu Năm Góc. Hồi tháng 3, Bộ Quốc phòng Mỹ đã liệt Anthropic vào danh sách rủi ro chuỗi cung ứng, khiến công ty này không thể hợp tác với chính phủ Mỹ và các nhà thầu quốc phòng sau khi từ chối cấp cho Lầu Năm Góc quyền truy cập không giới hạn vào các mô hình Claude của mình.

Anthropic cho biết họ lo ngại công nghệ này có thể bị sử dụng cho hoạt động giám sát quy mô lớn trong nước hoặc cho các hệ thống vũ khí hoàn toàn tự động. Trong khi đó, Lầu Năm Góc khẳng định không có ý định sử dụng Claude cho những mục đích như vậy.

Sau đó, Anthropic đã khởi kiện nhằm phản đối quyết định của Bộ Quốc phòng, nhưng một tòa phúc thẩm liên bang đã từ chối ngăn chặn việc áp dụng quyết định này.

Trong một diễn biến khác, ngày 2/6, ông Trump cũng ký một sắc lệnh hành pháp yêu cầu các công ty AI tự nguyện trình các mô hình AI tiên tiến của mình cho chính phủ đánh giá trước 30 ngày so với thời điểm phát hành rộng rãi.

Theo bản ghi nhớ, các doanh nghiệp AI sẽ phối hợp với chính phủ liên bang để lựa chọn các “đối tác đáng tin cậy” được quyền tiếp cận sớm các mô hình mới nhằm “thúc đẩy đổi mới an toàn và tăng cường an ninh mạng cho cơ sở hạ tầng trọng yếu”.

Theo The Epoch Times

Anh Hùng biên dịch