Một khu đất rộng khoảng 1.394 m² (15.000 feet vuông) tại số 8215 MacArthur Boulevard, khu vực Đông Oakland (bang California, Mỹ), vừa được chuyển nhượng với mức giá mang tính tượng trưng chỉ 10 USD. Tuy nhiên, đi kèm với thương vụ tưởng như “hời” này là khoản nợ khổng lồ lên tới khoảng 1,7 triệu USD, bao gồm tiền thuế quá hạn, tiền phạt và các khoản thế chấp hành chính của chính quyền địa phương.

Một lô đất trống tại số 8215 đường MacArthur ở khu East Oakland gần đây đã được bán với giá 10 đô la. (Ảnh chụp màn hình từ Google Maps)

Hội đồng Giám sát hạt Alameda đã nhất trí thông qua việc bán khu đất cho tổ chức phi lợi nhuận Black Cultural Zone Community Development Corporation (BCZ) theo cơ chế đặc biệt dành cho các bất động sản bị bỏ hoang và nợ thuế kéo dài. BCZ là tổ chức chuyên thúc đẩy phát triển cộng đồng và xây dựng nhà ở giá phải chăng tại Đông Oakland. Về lâu dài, đơn vị này dự kiến phát triển dự án nhà ở dành cho người thu nhập thấp trên khu đất, nhưng trước mắt sẽ tiến hành dọn dẹp, cải tạo môi trường và mở cửa cho các hoạt động cộng đồng.

Khu đất đã bị bỏ hoang gần 30 năm. Cỏ dại mọc um tùm, rác thải bị đổ trộm thường xuyên khiến nơi đây trở thành điểm nóng gây mất mỹ quan và ảnh hưởng đến đời sống của cư dân xung quanh. Chủ sở hữu trước đây là một tổ chức phi lợi nhuận có kế hoạch xây dựng nhà ở giá rẻ nhưng đã giải thể từ năm 2013 mà không triển khai dự án, khiến khoản thuế và tiền phạt tiếp tục chồng chất qua nhiều năm.

Theo báo cáo thẩm định mới nhất, khu đất có giá thị trường khoảng 900.000 USD, thấp hơn nhiều so với tổng số tiền phải nộp để xóa nợ. Chính vì vậy, bất động sản này nhiều lần không thể bán đấu giá. Hạt Alameda từng đưa khu đất ra đấu giá vào các năm 2013 và 2023 nhưng đều không có người mua do giá trị khoản nợ vượt xa giá trị thực của tài sản.

Để giải quyết tình trạng này, chính quyền đã áp dụng quy trình chuyển nhượng theo Chapter 8 của luật thuế California, cho phép chuyển giao những bất động sản nợ thuế kéo dài cho các tổ chức đủ điều kiện nhằm phục vụ lợi ích cộng đồng thay vì tiếp tục đấu giá công khai. Đây là giao dịch đầu tiên theo cơ chế này tại hạt Alameda trong khoảng một thập kỷ và được xem là mô hình thí điểm để xử lý thêm khoảng 10 khu đất bỏ hoang khác trong tương lai.

Giám sát viên hạt Alameda Nate Miley cho biết chính quyền từ lâu mong muốn biến các bất động sản nợ thuế thành quỹ đất phục vụ xây dựng nhà ở giá phải chăng thay vì để chúng tiếp tục xuống cấp. Trong khi đó, đại diện BCZ cho biết tổ chức chỉ biết đến khu đất sau khi được hai cư dân địa phương giới thiệu và đề xuất với chính quyền.

Nếu kế hoạch được triển khai thành công, thương vụ 10 USD này không chỉ giúp hồi sinh một khu đất bị bỏ hoang suốt nhiều thập kỷ mà còn có thể trở thành hình mẫu để các địa phương khác tại California xử lý những bất động sản ngập trong nợ thuế, biến chúng thành nguồn lực phục vụ phát triển cộng đồng và giải quyết tình trạng thiếu nhà ở giá phải chăng.

Lý Ngọc t/h