Động đất bất ngờ rung chuyển Nam California, nghiên cứu hé lộ nguy cơ đáng lo ngại

Động đất mạnh 4,2 độ xảy ra tại Nam California rạng sáng Chủ nhật (12/7), tuy chưa ghi nhận thương vong hay thiệt hại nghiêm trọng nhưng một lần nữa làm dấy lên lo ngại về nguy cơ xảy ra “siêu động đất” tại bang California.

Theo New York Post, Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS) cho biết trận động đất xảy ra vào khoảng 3 giờ 30 sáng (giờ địa phương), với tâm chấn nằm cách thị trấn Frazier Park khoảng 1 dặm về phía đông nam và cách Los Angeles khoảng 70 dặm về phía bắc. Frazier Park nằm dọc theo tuyến Xa lộ Liên bang số 5, gần ranh giới hạt Los Angeles.

Ngay sau khi động đất xảy ra, USGS đã kích hoạt hệ thống cảnh báo động đất ShakeAlert. Đến nay, giới chức chưa ghi nhận báo cáo nào về thương vong hoặc thiệt hại đối với các công trình.

USGS cho biết động đất mạnh 4,2 độ không phải là hiện tượng hiếm gặp tại Nam California, đặc biệt ở các khu vực gần các đứt gãy lớn. Những trận động đất ở mức này thường gây rung lắc rõ rệt, có thể làm nhà cửa và cửa hàng rung chuyển, đồng thời gây ra một số hư hại nhẹ gần tâm chấn.

Chưa đầy 3 tuần trước từng xảy ra động đất 5,6 độ

Trận động đất lần này diễn ra chưa đầy ba tuần sau trận động đất mạnh 5,6 độ xảy ra tại khu vực gần Redwood Valley, hạt Mendocino ở Bắc California.

Trận động đất hồi tháng 6 khiến hàng nghìn khách hàng của Công ty Điện lực Pacific Gas & Electric (PG&E) bị mất điện, kéo theo nhiều dư chấn, đồng thời gây một số thương tích nhẹ và thiệt hại về tài sản.

Tâm chấn của trận động đất đó nằm cách thành phố Sacramento khoảng 115 dặm về phía tây bắc. Sau sự kiện này, Văn phòng Thống đốc California Gavin Newsom đã theo dõi sát diễn biến, song xác nhận không có nguy cơ xảy ra sóng thần.

Nghiên cứu: Hai đứt gãy lớn đang chịu mức ứng suất cao nhất trong 1.000 năm

Theo New York Post, điều đáng lo ngại hơn trận động đất 4,2 độ lần này là kết quả của một nghiên cứu mới được công bố gần đây.

Nghiên cứu công bố tháng trước cho thấy một số đoạn của hai hệ thống đứt gãy lớn ở Nam California là San Andreas Fault và San Jacinto Fault hiện đang tích tụ ứng suất địa chất ở mức cao nhất trong ít nhất 1.000 năm qua.

Các nhà khoa học nhấn mạnh điều này không đồng nghĩa với việc một trận động đất lớn sắp xảy ra, nhưng cho thấy khu vực đã hội đủ điều kiện địa chất để xuất hiện cái gọi là “siêu động đất” (The Big One).

Giám đốc Trung tâm Động đất California (SCEC), Giáo sư Ahmed Elbanna của Đại học Nam California (USC), cho biết kể từ trận động đất Northridge năm 1994 đến nay, California vẫn chưa xảy ra một trận động đất lớn tại khu vực đô thị.

Ông nói:

“Nếu muốn giải phóng lượng ứng suất khổng lồ mà nghiên cứu quan sát được, có lẽ sẽ cần một trận động đất mạnh từ 7 độ trở lên.”

Động đất từ 7 độ có thể ảnh hưởng tới 24 triệu người

Các nhà nghiên cứu ước tính nếu Nam California xảy ra một trận động đất mạnh từ 7 độ trở lên, khoảng 24 triệu cư dân tại vùng đô thị Los Angeles và khu vực Inland Empire có thể bị ảnh hưởng.

Một trận động đất như vậy sẽ giải phóng năng lượng lớn gấp hơn 125 lần trận động đất 5,6 độ xảy ra ở Bắc California hồi tháng 6.

Do nằm trên ranh giới giữa mảng kiến tạo Thái Bình Dương và mảng Bắc Mỹ, California ghi nhận hàng nghìn trận động đất mỗi năm. Mặc dù phần lớn có cường độ nhỏ và hầu như không thể cảm nhận được, bang này vẫn là một trong những khu vực có hoạt động địa chấn mạnh nhất thế giới do có nhiều đứt gãy đang hoạt động như San Andreas, San Jacinto và Hayward.

Các thảm họa lớn như trận động đất San Francisco năm 1906, San Fernando năm 1971, Loma Prieta năm 1989 và Northridge năm 1994 đã thúc đẩy California không ngừng nâng cao tiêu chuẩn xây dựng chống động đất và hoàn thiện hệ thống ứng phó khẩn cấp.

Danh sách chuẩn bị ứng phó động đất

Đài ABC7 đã tổng hợp danh sách khuyến nghị giúp người dân chuẩn bị cho nguy cơ xảy ra “siêu động đất”.

Chuẩn bị bộ dụng cụ khẩn cấp

Hội Chữ thập đỏ Mỹ khuyến nghị mỗi gia đình nên chuẩn bị:

• Nước uống: khoảng 3,8 lít/người/ngày. Nếu phải sơ tán, nên dự trữ đủ dùng trong ít nhất 3 ngày; nếu ở lại nhà, nên chuẩn bị lượng nước dùng trong 2 tuần. Đồng thời chuẩn bị nước cho vật nuôi.
• Thực phẩm không dễ hư hỏng: ưu tiên loại dễ bảo quản và sử dụng. Chuẩn bị đủ cho 3 ngày nếu sơ tán hoặc 2 tuần nếu ở tại nhà; đồng thời chuẩn bị thức ăn cho vật nuôi.
• Bộ sơ cứu.
• Các loại thuốc sử dụng thường xuyên.

Danh sách đầy đủ có thể tham khảo tại PrepareSoCal.org. Người dân cũng có thể mua bộ dụng cụ khẩn cấp chính thức của Hội Chữ thập đỏ Mỹ tại RedCrossStore.org.

Lập kế hoạch ứng phó cho gia đình

Các chuyên gia khuyến nghị mỗi gia đình nên xây dựng kế hoạch ứng phó thiên tai từ trước, bao gồm lộ trình sơ tán và phương án liên lạc khẩn cấp.

Các thành viên trong gia đình nên cùng trao đổi về những loại thiên tai có khả năng xảy ra nhất; hướng dẫn trẻ em cách ứng phó với cháy nổ, thời tiết cực đoan và động đất; đồng thời phân công rõ trách nhiệm của từng người trong trường hợp khẩn cấp.

Gia đình nên xác định trước hai địa điểm tập kết:

• Một địa điểm gần nhà để tập trung trong trường hợp hỏa hoạn hoặc sự cố khẩn cấp.
• Một địa điểm ngoài khu dân cư để gặp nhau nếu không thể trở về nhà. Mọi thành viên nên ghi nhớ địa chỉ và số điện thoại của địa điểm này.

Ngoài ra, nên chọn một người thân hoặc bạn bè sống ở bang khác làm “đầu mối liên lạc của gia đình” (Family Contact). Sau thảm họa, các cuộc gọi đường dài thường dễ kết nối hơn gọi nội hạt. Các thành viên có thể liên hệ với người này để thông báo vị trí và tình trạng của mình.

Gia đình cũng nên thống nhất nhiều phương thức liên lạc khác nhau trong các tình huống khẩn cấp và thông báo kế hoạch này cho người thân, bạn bè.

Chủ động cập nhật thông tin

Trang PrepareSoCal.org của Hội Chữ thập đỏ Mỹ cung cấp nhiều hướng dẫn chi tiết về phòng chống động đất, cháy rừng, sóng thần, lũ bùn cùng các khóa đào tạo ứng phó thiên tai tại địa phương.

Người dân cũng nên tìm hiểu trước các kênh mà chính quyền địa phương sử dụng để phát cảnh báo khẩn cấp như phát thanh, truyền hình hoặc hệ thống NOAA Weather Radio.

Đồng thời cần hiểu rõ sự khác biệt giữa các cấp cảnh báo như “Theo dõi” (Watch) và “Cảnh báo” (Warning), cũng như biết phải hành động ra sao khi nhận được từng loại cảnh báo.

Sau một thảm họa lớn, môi trường xung quanh có thể thay đổi rất nhanh, người thân có thể bị thương và lực lượng cứu hộ không phải lúc nào cũng có mặt ngay lập tức.

Vì vậy, các chuyên gia khuyến nghị ít nhất một thành viên trong gia đình nên được đào tạo về sơ cứu (First Aid), hồi sức tim phổi (CPR) và sử dụng máy khử rung tim tự động (AED). Những kỹ năng này không chỉ hữu ích trong động đất mà còn trong nhiều tình huống khẩn cấp khác.

Sau khi được đào tạo, người học cũng nên chia sẻ kiến thức với các thành viên trong gia đình, người cùng sinh sống và hàng xóm để cùng nâng cao khả năng ứng phó với thiên tai.

ABC7 cũng khuyến nghị người dân tham khảo thêm các trang web chuyên về phòng chống thiên tai để nâng cao năng lực chuẩn bị và ứng phó trước các tình huống khẩn cấp.