Truyền hình nhà nước Iran hôm thứ Ba (13/1) thừa nhận rằng Cộng hòa Hồi giáo này đã mất “rất nhiều liệt sĩ” trong các cuộc biểu tình chống chính phủ đang lan rộng khắp cả nước, theo một báo cáo cho biết.

(Ảnh các nạn nhân biểu tình được Tổ chức Giám sát Nhân quyền Iran (HRM) đăng tải trên trang web của mình. /Trang web HRM)

Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh ít nhất 2.000 người đã thiệt mạng trong các cuộc biểu tình, theo một nhóm hoạt động xã hội. Cơ quan Thông tấn Các Nhà Hoạt động Nhân quyền (Human Rights Activists News Agency) có trụ sở tại Mỹ cho biết 1.847 người chết là người biểu tình và 135 người là thành viên của lực lượng an ninh Iran. Các báo cáo khác nói rằng số người thiệt mạng đã vượt quá 3.000, và con số thực tế có thể còn cao hơn nữa.

Trong khi đó, kênh truyền hình Mỹ CBS, dẫn nguồn từ các nguồn tin am hiểu và các nhà hoạt động, cho biết có tới 20.000 người đã thiệt mạng. “Ít nhất là 12.000 người, và có thể lên tới 20.000 người đã bị giết,” kênh truyền hình này đưa tin. Theo thông tin được cho là do các nhà hoạt động thu thập từ các nguồn y tế cung cấp. Cũng lưu ý rằng các số liệu về số nạn nhân hiện chưa được xác nhận và có sự khác biệt lớn.

Một người dẫn chương trình của truyền hình nhà nước Iran đã đọc một tuyên bố cho rằng các “nhóm vũ trang và khủng bố” đã khiến đất nước này “phải dâng hiến rất nhiều liệt sĩ cho Thượng đế”, theo hãng tin Associated Press. Truyền hình nhà nước Iran cho biết các quan chức sẽ tổ chức tang lễ vào thứ Tư cho những “liệt sĩ và người bảo vệ an ninh” đã thiệt mạng trong các cuộc biểu tình.

Chế độ Iran đã tìm cách đàn áp các cuộc biểu tình, vốn bắt đầu từ cuối tháng 12 khi các chủ cửa hàng và thương nhân ở chợ truyền thống xuống đường phản đối lạm phát leo thang và sự sụp đổ của đồng rial. Tình trạng bất ổn nhanh chóng lan sang các trường đại học và các thành phố cấp tỉnh, với những người đàn ông trẻ tuổi đụng độ với lực lượng an ninh.

“Việc giết hại những người biểu tình ôn hòa phải chấm dứt, và việc gán nhãn người biểu tình là ‘khủng bố’ để biện minh cho bạo lực đối với họ là không thể chấp nhận được,” Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp Quốc Volker Türk tuyên bố trong một thông cáo hôm thứ Ba.

Chính phủ Mỹ, thông qua Đại sứ quán ảo tại Tehran, đã kêu gọi tất cả công dân Mỹ hiện còn ở Iran nên rời khỏi nước này “ngay lập tức” vì tình hình an ninh xấu đi nhanh chóng. Lời khuyên này được đưa ra khi:

  • Các cuộc biểu tình lan rộng khắp Iran trở thành bạo lực và có những đợt trấn áp dữ dội từ lực lượng an ninh.
  • Internet bị hạn chế hoặc bị cắt tại nhiều nơi, giao thông và an ninh công cộng không ổn định.
  • Có nguy cơ đối với người nước ngoài, bao gồm bắt giữ hoặc thẩm vấn tùy tiện, đặc biệt đối với người mang hộ chiếu Mỹ.
  • Một số nguồn quốc tế ghi nhận có hơn 500 người thiệt mạng và hơn 10.000 người bị bắt trong các cuộc biểu tình tại Iran.

Sau đó, Tổng thống Donald Trump kêu gọi người dân Iran “tiếp quản” các thể chế của đất nước, đồng thời cho biết ông đã hủy tất cả các cuộc gặp với chính quyền Iran cho đến khi chiến dịch đàn áp các cuộc biểu tình chấm dứt.

Ông Trump đưa ra thông báo này trên mạng xã hội, thề rằng những người chịu trách nhiệm cho việc giết hại những người biểu tình chống chế độ sẽ “phải trả một cái giá rất đắt”. Trước đó, Iran từng tuyên bố họ đang liên lạc với các quan chức Mỹ trong bối cảnh các cuộc biểu tình.

“Những người yêu nước Iran, HÃY TIẾP TỤC BIỂU TÌNH – HÃY TIẾP QUẢN CÁC THỂ CHẾ CỦA CÁC BẠN!” ông Trump viết trên Truth Social. “Hãy lưu lại tên của những kẻ giết người và lạm dụng. Chúng sẽ phải trả một cái giá rất đắt.”

“Tôi đã hủy tất cả các cuộc gặp với các quan chức Iran cho đến khi việc giết hại vô nghĩa những người biểu tình DỪNG LẠI. SỰ VIỆN TRỢ ĐANG TRÊN ĐƯỜNG ĐẾN,” ông nói thêm.