Truyền thông ĐCSTQ tô vẽ chuyến thăm Washington của ông Tập thành chiến thắng, phớt lờ biểu tình

Truyền thông Đảng Cộng sản Trung Quốc mô tả chuyến thăm Washington hồi tháng 9 của ông Tập Cận Bình như một sự khẳng định vị thế của ông, đồng thời phớt lờ các cuộc biểu tình, chỉ trích về nhân quyền và những bất đồng chính sách.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đón ông Tập tại Căn cứ Liên hợp Andrews hôm 23/9. Buổi lễ để lại nhiều hình ảnh ấn tượng: vợ chồng ông Trump chào đón ông Tập và phu nhân Bành Lệ Viện, thảm đỏ với hai hàng đội danh dự, 21 phát đại bác chào mừng và màn bay chào của máy bay quân sự. Ngày hôm sau, ông Trump chủ trì lễ đón chính thức tại Nhà Trắng và mở quốc yến.

Truyền thông nhà nước Trung Quốc nhanh chóng gán cho các nghi thức này một ý nghĩa chính trị rộng hơn. Tân Hoa Xã, Nhân Dân Nhật báo, Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) và Thời báo Hoàn Cầu mô tả lễ đón là bằng chứng về tầm vóc cá nhân ông Tập và vị thế cường quốc của Trung Quốc. Các cơ quan này cũng coi đó là dấu hiệu Bắc Kinh ngày càng đóng vai trò lớn trong việc định hình các vấn đề thế giới.

Truyền thông Mỹ nhìn chung đưa tin về các nghi lễ hoành tráng, đồng thời đề cập đến những căng thẳng địa chính trị chưa được giải quyết, các cuộc biểu tình phản đối ông Tập và những chỉ trích về nhân quyền. Trong khi đó, khi đưa tin về chuyến thăm của ông Tập, truyền thông Trung Quốc tập trung vào các nghi thức đón tiếp dành cho ông. Các bản tin cũng khuếch đại thông điệp của ông rằng “phục hưng dân tộc” của Trung Quốc và chương trình “Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại” của ông Trump có thể cùng nhau tiến bước.

Những bản tin này có mô tả đám đông chào đón, nhưng không nhắc đến biểu tình hay những chỉ trích về nhân quyền.

Cụm từ “nghi lễ đón tiếp ở mức cao nhất” trở thành chủ đề chính trong cách Bắc Kinh kể về chuyến thăm.

Trong một bài viết đăng sau khi ông Tập về nước, Nhân Dân Nhật báo dẫn lời Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị cho biết Mỹ đã dành cho ông Tập nghi lễ đón tiếp ở mức cao nhất. Ông Vương lấy lễ đón ở sân bay làm bằng chứng cho thấy Washington tôn trọng ông Tập và coi trọng quan hệ Mỹ–Trung. Lễ đón tại Nhà Trắng ngày hôm sau, với màn bay chào của máy bay quân sự, càng củng cố thông điệp đó, ông nói.

Chuyên gia quân sự Thẩm Chu (Shen Zhou), cây bút cộng tác với The Epoch Times, lại nhìn màn bay chào này theo cách khác trong bài bình luận viết cho Epoch Times tiếng Hoa.

Ông coi đây là một màn phô diễn sức mạnh điển hình nhằm răn đe. Truyền thông nhà nước Trung Quốc gọi đó là nghi lễ đón tiếp cấp cao chẳng qua là để giữ thể diện, ông lập luận.

CCTV cũng nhấn mạnh tính đặc biệt của lễ đón khi đưa tin ông Tập đến Căn cứ Andrews, gọi đây là sự kiện được cả thế giới chú ý.

Bên ngoài lễ đón: Biểu tình và xô xát

Bức tranh tươi đẹp đó trái ngược hẳn với thực tế trên đường phố Washington. Từ khi ông Tập đến hôm 23/9 đến lúc rời đi hôm 25/9, người Hồng Kông, người Tây Tạng, người Duy Ngô Nhĩ, các nhà hoạt động dân chủ và học viên Pháp Luân Công đã tổ chức nhiều cuộc tập hợp phản đối các hành vi vi phạm nhân quyền của Bắc Kinh. Mỗi cuộc có hàng trăm người tham gia. Họ chiếu chân dung các tù nhân chính trị lên những tòa nhà tại trung tâm thủ đô.

Phần lớn các cuộc biểu tình diễn ra ôn hòa. Xô xát nổ ra khi các nhóm thân Bắc Kinh đối đầu với người biểu tình. Nhà chức trách đang điều tra nhiều vụ hành hung liên quan đến các cuộc đối đầu này. Trong số đó có vụ học viên Pháp Luân Công Tân Cần (Xin Qin) được cho là bị đánh và các vụ ẩu đả liên quan đến một nhà hoạt động thân Bắc Kinh.

Cựu Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi phát biểu trước người biểu tình sau khi họ tuần hành đến Điện Capitol. Bà nhấn mạnh rằng các quan chức dân cử Mỹ và ông Tập cần nghe những mối quan ngại của người biểu tình. Bà nói rằng đối với một quốc gia luôn khẳng định đề cao nhân quyền và tôn trọng phẩm giá của mỗi người như Mỹ, việc lắng nghe những tiếng nói này là điều quan trọng.

Lời xã giao được tô thành sự tán thành

Tại sân bay, ông Trump gọi ông Tập là một “nhà lãnh đạo vĩ đại” và nói đây là “một khoảnh khắc tuyệt vời”. Truyền thông Trung Quốc dành vị trí nổi bật cho những lời này, coi đó là sự tán thành vô điều kiện đối với vai trò lãnh đạo của ông Tập, chứ không phải lời lẽ ngoại giao thông thường.

Dẫn lời ông Vương, Nhân Dân Nhật báo khẳng định sự lãnh đạo của ông Tập đã để lại ấn tượng sâu sắc trong xã hội Mỹ, tăng sức hút cho các ý tưởng của Trung Quốc và nâng cao ảnh hưởng quốc tế của nước này.

Cách đưa tin về sự đồng thuận ấy bỏ qua lập trường chiến lược cứng rắn của Washington.

Quanh thời điểm thượng đỉnh, ông Trump dùng lời lẽ chống cộng rõ ràng. Phát biểu tại Liên Hợp Quốc hôm 22/9, ông tuyên bố: “Chủ nghĩa cộng sản sẽ không bao giờ đến được nước Mỹ”. Ông cũng đưa ra các tuyên bố qua Nhà Trắng, nhấn mạnh rằng Mỹ sẽ “KHÔNG BAO GIỜ là một quốc gia cộng sản”.

Ngay sau thượng đỉnh, Chủ tịch Ủy ban Thuế vụ Hạ viện Jason Smith, dân biểu Cộng hòa bang Missouri, khẳng định lại cách tiếp cận nền tảng của chính quyền. Ông gọi Trung Quốc không chỉ là đối tác thương mại mà rõ ràng là “một đối thủ chiến lược”.

Các hành động của chính quyền liên bang quanh chuyến thăm cũng cho thấy Mỹ vẫn xử lý các hoạt động bí mật của Bắc Kinh một cách kiên trì, có hệ thống. Một ví dụ là vụ bắt giữ hôm 4/10 một người bị cáo buộc làm gián điệp cho Trung Quốc và theo dõi gia đình Tổng thống Đài Loan Lại Thanh Đức.

Đặt ông Tập vào vai người cầm lái

Một chủ đề khác lặp đi lặp lại trên truyền thông nhà nước là vai trò trung tâm của ông Tập trong quan hệ hai nước. Ông Vương gọi “ngoại giao nguyên thủ” là chiếc mỏ neo giữ ổn định quan hệ song phương, qua đó coi sự tham gia trực tiếp của ông Tập là cốt lõi của mối quan hệ.

Tại lễ đón ở Nhà Trắng, ông Tập nói sẵn sàng cùng ông Trump “lèo lái con tàu khổng lồ quan hệ Trung–Mỹ vững vàng tiến đến tương lai”.

Hình ảnh này đặt hai nhà lãnh đạo vào vai người cầm lái, trong đó ông Tập là đối tác không thể thiếu để giữ con tàu đi đúng hướng. Truyền thông nhà nước Trung Quốc diễn giải điều đó như thể hướng đi của con tàu phụ thuộc vào sự lãnh đạo cá nhân của ông Tập và khả năng ông hợp tác với ông Trump.

Cách mô tả này phản ánh một chiến lược quen thuộc của truyền thông nhà nước Trung Quốc: biến các nghi thức ngoại giao thông thường thành hình ảnh minh chứng cho uy tín quốc gia và tính chính danh của người lãnh đạo trước công chúng trong nước.

Bài liên quan:

Xem thêm

Biểu tình lớn chống ĐCSTQ suốt chuyến thăm Mỹ của ông Tập: Xé cờ đỏ, tấu nhạc tang

Thứ Sáu (25/9) là ngày cuối cùng trong chuyến thăm Mỹ kéo dài hai ngày rưỡi của lãnh đạo ĐCSTQ Tập Cận Bình.